video

Stalen berg met vier podiumzalen in Kaohsiung

utiliteitsbouw

Architectenbureau Mecanoo (Delft) en de Groningse scheepsbouwer Centraal Staal werken sinds 2008 aan een immens centrum voor podiumkunsten in de Zuid-Taiwanese havenstad Kaohsiung. Het Wei-Wu-Ying Center for the Performing Arts wordt een stalen berglandschap met vier gebouwen erin dat Kaohsiung in één klap voorziet van het complete arsenaal aan theater en muziekpodia dat in Nederlandse steden gedurende enkele eeuwen is gegroeid.

Friso van der Steen is de man binnen Mecanoo die Francine Houbens dromen materialiseert. Hij zoekt in en buiten de bouw naar kansrijke technieken en materialen en is dan ook degene die met het idee voor een stalen huid op de proppen kwam. “Ik houd ervan om materialen puur toe te passen. Het liefst kies ik een materiaal dat in één laag klaar is zodat je niet keer op keer aan hetzelfde stukje moet werken. Scheepsbouwers kunnen stalen platen in één keer in exact de juiste bolling kloppen. Ze bevestigen de huid, een paar lagen verf erover en dan is het klaar.”

Centraal Staal had al enkele kleinere projecten gedaan in de bouw, maar niets van de omvang van het Wei-Wu-Ying Centrum. Ze werken samen met de grootste lokale scheepsbouwer Ching Fu Shipbuilding. “Voor hun is het niet eens zo’n heel groot project”, zegt Van der Steen. “Wij rekenen in vierkante meters en dan is 23.000 vierkante meter veel. Maar zij rekenen in tonnen staal. En 1520 ton is ongeveer evenveel als een schip van 75 meter.”

De huidplaten zijn 6 millimeter dik: heel dik in de ogen van bouwkundige bouwers, maar het minimum in de ogen van scheepsbouwers. “Zij hadden liever 8 millimeter gebruikt. Dat heeft te maken met het vervormen van de platen. Die worden koud in model geklopt. De plaat hangt dan aan staalkabels en de werknemer ‘klopt’ met persen met exact de juiste kracht op exact de juiste plek tot de juiste kromming is bereikt. Dit is vakmanschap op immense schaal. Want de precisie is 1 millimeter. En een plaat van 8 millimeter is net lekkerder te vervormen dan een plaat van 6, die makkelijker vervormt. “We moesten echter heel scherp offreren. Een stalen huid is in de bouw zo vernieuwend dat het had kunnen afketsen op een iets hogere prijs. We moesten de opdrachtgever geen enkele reden geven om dit niet te doen en wel heel veel redenen om het wel te doen. En dan maakt die 2 millimeter huiddikte ineens uit.”

Slimmigheidjes

Van der Steen is gefascineerd door de werkwijze van de scheepsbouwers, die enorm precies kunnen omgaan met immense stukken materiaal, die er geen been in zien om een tijdelijke waterpas vloer te leggen van 50 millimeter dik staal om hun werknemers een goede basis te bieden voor de assemblage van de stalen huidplaten, en die allerlei slimmigheidjes gebruiken om het werk gemakkelijker te maken.

“In de scheepsbouw zijn ze gewend om complete segmenten te maken, inclusief binnenwerk, en dan aan elkaar te lassen. Dat vraagt precisie, een groot vermogen om vooruit te denken en leidt tot een pragmatische houding en groot vertrouwen in het eigen werk. Alles wordt gepland. Aan elk schaaldeel zitten niet alleen twee soorten hijsogen gelast – één voor het transport en één om het deel mee op zijn plaats te takelen – maar ook een plaatje met een serienummer, en een buisje om een parasol in te zetten, zodat de lasser die het moet assembleren in de schaduw kan werken. Tegelijk wordt er geen kilo staal te veel gebruikt, omdat dat bij een schip ten koste gaat van de snelheid. Verstijvingsribben worden volledig geoptimaliseerd en alleen daar geplaatst waar echt nodig.”

Keramische band

Voor dit project hadden Van der Steen en Centraal Staal bedacht om de naden tijdens het lassen af te plakken met een keramische band met een holletje erin, zodat de las aan de zichtzijde direct mooi is. Aan de binnenzijde is hij vooral sterk. Het verschil in mate van precisie met de bouwkundig aannemer werd duidelijk bij de eerste rij staalplaten bij de grond, bij de aansluiting met de betonvloer. “In het bestek stond dat de bouwkundig aannemer die zou plaatsen, maar de scheepsbouwer heeft dat even aangekeken en hemtoen weggestuurd. Hij deed het liever zelf. Want zijn hele constructie hing af van de plaatsing van die eerste strook en de aannemer keek niet op een paar millimeter.”

Banyanboom

Het Wei-Wu-Ying centrum wordt in tien jaar tijd uit de grond gestampt op een 65 hectare groot voormalig militair terrein, één van de groenste stukken van Kaohsiung. Mecanoo liet zich inspireren door de plaatselijke banyanboom, die bovengronds ongeveer evenveel wortel heeft als kruin en door die de bevolking wordt gebruikt als parasol. Het gebouw van 156 bij 225 meter gaat een operatheater huisvesten, een zaal voor kamermuziek, een concertzaal en een theaterzaal. Het architectenbureau laat een klein deel van de algemene functies overlappen, zoals parkeren, kantoren, kleedkamers, restaurants, bibliotheek, laden/lossen, etcetera.Het grootste deel van het programma is echter voor elke zaal apart gehouden. Dit omdat de logistiek in theaters zo veeleisend is, dat je moet zorgen dat deze in elk geval de ruimte heeft. Het gebouw wordt in 2016 opgeleverd.

 

Het Wei-Wu-Ying Center for the Performing Arts moet een stalen berglandschap worden met vier gebouwen erin. 

 

Video: centrum voor podiumkunsten in Kaohsiung in opbouw

Bron: deArchitectNL.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels