nieuws

QO Amsterdam: wat als je het gebouw ‘uit’ zou doen?

utiliteitsbouw Premium 1116

QO Amsterdam: wat als je het gebouw ‘uit’ zou doen?
Robert Mulder en Paul de Ruiter voor het door hun ontworpen QO-hotel in Amsterdam

Bouw het meest duurzame hotel ter wereld. Tegenover de Bijlmer Bajes. En het moet ook gewoon luxe en kwalitatief goed zijn. Die opdracht kregen de architecten Paul de Ruiter en Robert Mulder voor het QO mee. Ze kwamen terug met een wel heel bijzondere gevel…

Genomineerden

Cobouw reikt op 21 november de Cobouw Awards uit. In totaal negen genomineerden in drie verschillende categorieën maken kans. In de categorie Beste Werkgever zijn dat: Constructif, Mourik en Heembouw. In de categorie Beste Product gaat het om XblocPlus, EverUse en PlasticRoad. En in de categorie Meest Duurzame Project: Q0 Amsterdam, Merosch Bodegraven en NOM Best. Komende weken laten we de genomineerden aan het woord. Vandaag: QO Amsterdam.

De een ontwerpt al jaren hotels. De ander hoef je over duurzaamheid weinig bij te brengen. Toch vonden Robert Mulder (Mulderblauw) en Paul de Ruiter (Paul de Ruiter Architects) elkaar eigenlijk voor het eerst pas toen er in Amsterdam een superduurzaam hotel moest komen.

Niet op zomaar een A-locatie, maar tegenover de Bijlmer Bajes. In een gebied waar je zeker een paar jaar geleden geen hotel zou verwachten.

“Maar het is goed beschouwd het begin van de stad. En nu wordt het flink onder handen genomen. Hierachter komt ook de hoogste houten toren van Nederland.”

Tesla onder de hotels

Achteraf zijn de dingen vaak gewoon en normaal. Trouw noemde het QO dit jaar ook al de Tesla onder de hotels. Maar als dat al zo is, hij kwam er niet zonder slag of stoot.

“Lang geleden is die reis begonnen, het was in 2009”, zegt De Ruiter. “De opdracht was: maak het meest duurzame hotel ter wereld. Amstelside was een hele ambitieuze opdrachtgever.”

Leed. Een internationaal keurmerk. Die keuze was snel gemaakt. Mulder benadrukt echter dat het geen certificatenshow moest worden. “Leed was in feite een ondergrens. We wilden ook ons gezond verstand gebruiken. Duurzaam moet ook logisch zijn en economisch te verantwoorden.”

Niet in de laatste plaats vanwege de opdrachtgever (Xander Bueno de Mesquita, van Amstelside, red). “Hadden we een oplossing bedacht, waarvan wij dachten, dat is gaaf, kregen we toch weer een vervolgvraag en legde hij de lat nog hoger.”

Zonnepanelen op de gevel bleek helemaal niet zo slim

Hoewel de terugverdientijd van een duurzaam hotel relatief snel is, omdat de huurcontracten vaak stukken langer zijn dan bij kantoorgebouwen, was het geen eenvoudige puzzel. “Zonnepanelen op de gevel bleek uiteindelijk helemaal niet zo’n slim plan. Omdat ze namelijk enorm slecht uitpakken op de milieubelasting. Ook het rendement bleek vrij laag.”

En dus kwam het accent niet op duurzame opwekking te liggen, maar op besparing. “Treating life well. Op het gebied van energie, water en materialen is het duurzaam. Overal proberen we de kringlopen te sluiten.”

Een spectaculaire kas voor het produceren van ‘circulaire’ paprika’s, vruchten, kruiden en eetbare bloemen op 21 hoog. Hergebruikt beton. 12 kilo afval per vierkante meter in plaats van 60. Door voorgezaagde gipsplaten en andere slimmigheden kon JP van Eesteren in een vast ritme afbouwen en opleveren per hotelkamer.

“Eerst leidde dat tot weerstand bij leveranciers, maar nu is het de nieuwe standaard, omdat het voor bouwvakkers ook efficiënter werkt en minder belastend voor de gezondheid is.”

Als gast kamer verlaat, gaat de gevel open of dicht

Van alle duurzame ingrepen is de gevel echter het meest bijzonder, menen de twee architecten. “Die reageert op de gast. Als die de kamer verlaat, gaat de gevel op kamerniveau open of dicht, als onderdeel van het klimaatsysteem. Let wel: een gemiddelde hotelgast is meestal slechts 8 uur per etmaal op zijn kamer. Op basis van dat gegeven stelden wij: wat als we het gebouw uit doen?”

Het blijkt te werken. “De gevel sluit dan en de energie in het gebouw wordt dan geconserveerd door een soort deken. En bij felle zon en 30 graden conserveren we de koelte. Met elke gast die het hotel verlaat, verandert het uiterlijk van buiten. De huid verandert voortdurend.”

Uniek. Kameleonachtig. Het bespaart wel meer dan 60 procent op het totale energieverbruik. Wereldwijs is er interesse in het concept. “Maar hoe gek het ook klinkt. Het hoeft er niet dik bovenop te liggen dat dit gebouw onwijs intelligent en duurzaam is. Het gaat om de werkelijke duurzaamheid. Met geitenwollensokken gebouwen los je de wereld niet op.”

Missie geslaagd. Twee vliegen in één klap. Duurzaam en luxe: “De opdrachtgever is blij en de bezettingsgraad onwijs goed.”


Cobouw Awards Event

Cobouw Awards Event

Reageer op dit artikel