nieuws

Hollandia bouwt complexe toren met functionele roestlaag op puntje Tweede Maasvlakte

utiliteitsbouw 2348

Hollandia bouwt complexe toren met functionele roestlaag op puntje Tweede Maasvlakte

Staalbouw op Maasvlakte-II klinkt onderhoudsgevoelig, maar is juist heel duurzaam. De slanke, ovalen radartoren die Hollandia Infra er bouwt mag een mooie roestlaag krijgen. En als de haven nog eens uitbreidt, zet de bouwer hem gewoon een eindje verderop.

De 70 meter hoge radartoren staat nu nog in drie kolossale moten cortenstaal op de werf in Krimpen aan den IJssel. Over pakweg een maand brengt een ponton ze naar het uiterste puntje van de Tweede Maasvlakte. “En dan bouten we binnen een paar dagen de hele constructie in elkaar”, vertelt projectmanager Anne Blom op de kade langs de IJssel. “Met de onderkant evenwijdig aan de zeedijk en de bovenste moot richting de Yantzee haven.”

Die sierlijke draaiing in het ontwerp van architect Syb van Breda is meteen ook de grootste complexiteit in het project. De bovenste en de onderste moot hebben beide een rechte ellipsvorm, het langgerekte tussenstuk is ook nog eens gedraaid en uitstulpend als een trompet. Voor computersoftware een begrijpelijke vorm, maar voor de mensen die in de fabriek werken een lastige opgave. De Krimpense staalbouwer pakte de klus aan door met de informatie uit het BIM-model een productiemodel te generen voor het stalen casco. Die 3D-informatie ging één op één naar de werkplaats voor het CNC-gestuurd vormen van de dubbelgekromde huidplaten en gekromde verstijvers en mallen. Vervormingsspecialist CIG Architecture bracht de staalplaten voor de buitenzijde van de toren in de juiste kromming. “In totaal hebben de ruim zeventig grote sectiedelen elk hun eigen unieke vorm gekregen”, vertelt directeur Nardo Hoogendijk. “Alle onderdelen op hun plek krijgen was een hele grote puzzel.”

Bij het inbouwen van het trappenhuis en de liftkoker kwam de bouwploeg er pas achter hoe eigenaardig de vorm van de toren eigenlijk is

Het leggen van die puzzel gebeurde door de drie moten horizontaal achter elkaar in de loods op te bouwen op een mal. Eerst de gekromde staalplaten in de mal, daarna werden de verstijvingsribben er een voor een tegenaan gelast. Bij het inbouwen van het trappenhuis en de liftkoker kwam de bouwploeg er pas achter hoe eigenaardig de vorm van de toren eigenlijk is. “In het BIM-model past alles, maar als je binnen staat is niets recht en raak je je oriëntatie kwijt”, zegt Blom. “Dan moet je afgaan op de punten die 3D zijn afgetekend. Aan een tekening heb je dan weinig.”

Hollandia weet inmiddels zeker dat de drie moten op elkaar passen en alle voorgeboorde gaten op de juiste plek zitten. In de loods is het gevaarte een keer helemaal opgebouwd. En daarna weer uit elkaar gehaald. Die oefening maakt de montage op de bouwplaats straks een fluitje van een cent.     Na het aflassen is alle plaatwerk gestraald. Vervolgens begon de stalen huid egaal van kleur te verschieten. “Hij is nu misschien wel op zijn mooist, heel licht bruin”, zegt Hoogendijk. “Straks aan zee wordt hij wat donkerder van kleur.”

Het 100 procent recyclebare cortenstaal vormt een roestlaagje dat onderliggende lagen afsluit van zuurstof.  (Foto: Ries van Wendel de Joode)

Voor Hollandia Infra is het uitzonderlijk dat een afgeleverd object niet wordt geconserveerd. Maar juist dat is mede de reden dat Hollandia en Syb van Breda & Co de klus wisten binnen te hengelen. Duurzaamheid en life cycle-kosten stonden centraal bij de aanbesteding op emvi-criteria door opdrachtgever Havenbedrijf Rotterdam. En een radarpost die nooit een schilderbeurt nodig heeft, is duurzaam. Het 100 procent recyclebare cortenstaal vormt een roestlaagje dat onderliggende lagen afsluit van zuurstof. Het bouwwerk is bovendien zeer zuinig in materiaalgebruik. Aan de basis van de toren gebruikte Hollandia 22 millimeter dik plaatstaal, bovenin 12 millimeter. Gerelateerd aan de diameter van circa 9 x 4,5 meter is dat flinterdun. Geavanceerde computertechniek maakt het mogelijk het staal zodanig te buigen dat de constructie een ongekende stijfheid en stabiliteit krijgt. Dat moet ook, want de maximaal toegestane hoekverdraaiing van de toren bedraagt 0,13 graden.

Dat vraagt ook veel van de fundering. De keuze viel op een lichte, maar uiterst stijve stalen buisconstructie. Op de zeedijk van Maasvlakte-II is inmiddels – na het slaan van een tijdelijke, beschermende damwandconstructie – het werk begonnen aan het boren van 40 meter lange stalen schroefpalen. Die worden dicht onder het maaiveld met elkaar verbonden door een stalen funderingsframe. De onderste moot van de radartoren wordt daar straks met voorspanbouten op vastgezet.

Als de onderste moot op het funderingsframe is gemonteerd, staan de twee andere moten er binnen een dag bovenop

De zeer lange funderingspalen reiken diep in de Tweede Maasvlakte en maken de constructie onafhankelijk van de primaire waterkering waarop de toren komt te staan. Het opbouwen van de drie moten gebeurt begin mei met een mobiele kraan. Dat kan snel gaan. Als de onderste moot op het funderingsframe is gemonteerd, staan de twee andere moten er binnen een dag bovenop. Koppeling gebeurt met voorspanbouten. Hollandia heeft daarna nog twee maanden werk aan het inbouwen van kabeltracé’s, de lift, techniekruimten en de buiteninrichting. Achter de twee ‘ogen’ boven in de toren komt een straalzender van KPN te staan.

De radarinstallatie komt uit de oude geel-zwart gestreepte radartoren uit 1974 die nu nog op Maasvlakte 1 staat. Deze betonnen toren moet worden gesloopt, want hij is aan het eind van zijn levensduur. Zijn radarsignaal reikt niet ver genoeg meer, omdat hij inmiddels te ver van de buitenste zeedijk af staat. “Dat zal onze toren niet overkomen”, zegt Nardo Hoogendijk. “Als er ooit een Maasvlakte-3 komt, schroeven we hem gewoon weer uit elkaar en bouwen we hem een eindje verder weer op.”


Projectgegevens
Opdrachtgever:  Havenbedrijf Rotterdam
Hoofdaannemer:  Hollandia Infra
Architect:  Syb van Breda & Co
Civieltechnisch aannemer:  Servicis TBI
Installaties:  Istimewa Elektro
Constructief ontwerp:  PT-Structural
Ontwerp fundatie:  Tauw
3D vormwerk staal:  CIG Architecture
Bouwtijd:  september 2017 – juli 2018

Reageer op dit artikel