nieuws

Opsporen verdachte breedplaatvloeren vergt mammoet-operatie

utiliteitsbouw 7461

Opsporen verdachte breedplaatvloeren vergt mammoet-operatie

Nu de oorzaak van de instorting in Eindhoven bekend is, ligt de breedplaat plotseling landelijk onder vuur. Vaststellen hoeveel panden met breedplaten problemen zouden kunnen opleveren, is een mammoet-opgave waarvan niemand nog de omvang overziet.

Hij vindt het overtuigende onderzoeken. Toine van Casteren heeft de rapporten van TNO en Adviesbureau Hageman bestudeerd en geconstateerd dat er geen licht tussen zit. Hij verwacht weinig technische discussie meer over de oorzaak van de instorting in Eindhoven. De geringe afschuifsterkte rondom de naden van de bollenplaatvloeren is overduidelijk de oorzaak van de instorting. En die is weer terug te voeren op de gebrekkige hechting tussen het zelfverdichtende beton van de bollenplaatvloer en het stortbeton dat daarop is aangebracht.

Van Casteren kent het klappen van de zweep. Zijn bedrijf BAS Research & Technology doet al 35 jaar onderzoek voor onder andere de prefabbetonindustrie. Hij was destijds persoonlijk betrokken bij het onderzoek naar de balkonramp in Maastricht. Daar toonde hij aan dat niet de ophanging van de balkons de oorzaak was van de ramp die aan twee bewoners het leven kostte. Geschuif met een nok en het injecteren ervan toen die feitelijk al bezweken was, stond aan de basis van de instorting.

Weinig voer voor discussie

De situatie in Eindhoven gaat volgens Van Casteren veel minder voer opleveren voor discussie. Maar de gevolgen voor de breedplaatvloer in breder verband kan hij moeilijker overzien. “Dit is zo’n wijdverbrijde techniek, dit is echt in duizenden gebouwen toegepast. Zo’n inventarisatie waar Bouw en Woningtoezicht nu op lijkt aan te sturen, daar moet je dus vooraf echt goed over nadenken. Je kunt moeilijk kernboringen gaan uitvoeren bij alle breedplaatconstructies met flinke overspanningen om de aanhechting te controleren. Dan kun je in geen kantoor in Nederland nog werken.”

Volgens TNO-onderzoeker Huibert Borsje zal het zo’n vaart niet lopen. “We moeten niet ineens bang zijn voor elk project waarin breedplaatvloeren worden gebruikt. De problemen spitsen zich toe op breedplaatvloeren die na 2000 zijn gebouwd toen zelfverdichtend beton een snelle opmars maakte. En dan gaat het ook nog eens om projecten met grote overspanningen, met naden in het midden die blootstaan aan flinke momentkrachten. Dat vergt een forse inspanning van gemeentes, van gebouweigenaren van ingenieursbureau’s, maar het aantal verdachte objecten zal snel teruggebracht kunnen worden.”

Het ministerie is nu in de lead

Borsje is vooral benieuwd wat er uit de bijeenkomst is gekomen die vandaag, woensdag, plaatsvindt op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Daar komen prefabfabrikanten, normcommissie en andere belanghebbenden uitgenodigd om na te denken over een plan de campagne. Ironisch genoeg vind de discussie plaats in een toren die ook met bollenplaatvloeren is gebouwd. En ook nog eens door BAM.

Ook onderzoeker Simon Wijte van adviesbureau Hageman is daar van de partij. Meer nog in zijn hoedanigheid van voorzitter van normcommissie VC20 dan als onderzoeker naar de instorting in Eindhoven namens de aannemer. Vooraf had de commissie een document opgesteld dat een aftrap gaf voor een aanpak van de problematiek. “Maar daar moet nog veel dieper en door meer partijen over worden nagedacht”, laat Wijte vooraf weten.

Eenzijdig inzoomen op één detail

De vereniging van prefabbetonfabrikanten, BFBN, vindt het nog te vroeg voor commentaar op de recente rapporten over de instorting en de conclusies die daaruit worden getrokken.  Wat secretaris Taco van den Broek wel kwijt wil is dat er bij het project in Eindhoven veel meer aan de hand was dan alleen die platen. Er wordt wel heel eenzijdig ingezoomd op één detail.”

Volgens Wijte komen in zijn rapport wel degelijk ook andere tekortkomingen aan de orde, maar waren die niet de oorzaak van de instorting. “De instorting was echt te wijten aan de gebrekkige afschuifsterkte van de plaatnaden. En die alarmerende bevindingen, gestaafd bij experimenteel onderzoek, waren voor ons aanleiding om het ministerie in te seinen dat het probleem zich misschien ook wel voordoet bij andere gebouwen in Nederland.”

Effect kan per betonmengsel verschillen

Tegelijkertijd pleit Wijte voor meer onderzoek. We denken nu dat het probleem echt alleen ligt bij de breedplaatvloeren met een onderschil van zelfverdichtend beton dat niet is opgeruwd. Het is mogelijk dat het afhangt van de precieze receptuur die voor het zelfverdichtend beton is gebruikt. Daar zitten soms grote verschillen tussen verschillende prefabfabrikanten. Maar om daar meer over te kunnen zeggen is meer  laboratoriumonderzoek nodig. De bevindingen van het onderzoek zijn dusdanig dat je niet even achterover kunt leunen om na te denken over vervolgacties. We moeten allebei doen. Èn nader onderzoek starten èn goed nadenken over wat het betekent voor bestaande gebouwen en hoe je dat in kaart brengt. Daar hebben wij toe opgeroepen.”

Taskforce voor alom gebruikte techniek

Moet er wellicht een heuse taskforce breedplaten komen? Van Casteren van BAS R&T sluit het niet uit.
“De breedplaat is een alom gebruikte techniek. Een typisch Nederlandse techniek waarin prefab en in het werk gestort beton samenkomen. Juist op het snijvlak waar partijen en materialen of producten samenkomen, gaat het vaak fout, leert de historie. Maar ik ben het wel eens met TNO en Hageman dat we geen paniek moeten zaaien. We kunnen de tijd nemen om een doorwrocht, maar tegelijkertijd realistisch inventarisatie en onderzoeksprogramma op te zetten. Maar dat ingenieurs- en onderzoeksbureaus, hier de komende jaren druk mee zijn, lijkt mij duidelijk.”

Het dossier over de parkeergarage in Eindhoven staat in pdf-vorm hier (voor iedereen te downloaden).

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels