nieuws

Mall of the Netherlands: Winkelwalhalla met bouw-addertjes onder het gras

utiliteitsbouw Premium 4348

Mall of the Netherlands: Winkelwalhalla met bouw-addertjes onder het gras

Het zijn hoogtijdagen voor internetverkoop, toch bouwt Unibail-Rodamco ‘s lands grootste winkelcentrum in Leidschendam: het spectaculaire ‘Mall of the Netherlands’. Tientallen (neven)aannemers hebben er een interessante kluif aan. Goed inspelen op last minute-veranderingen is een pré.

Deelplan Noord was al een constructieve uitdaging voor aannemer Ballast Nedam, omdat ze een alternatieve funderingsoplossing bedacht die kostenbesparend was voor beide partijen. Maar toen kwam ontwikkelaar Unibail-Rodamco te elfder ure ook nog eens met een wijziging: een extra volume erbovenop voor een bowlingbaan. “We fietsen er op het laatste moment nog weleens een verandering in, want als er één markt voortdurend in beweging is, is het wel de retail”, lacht ontwikkelaar Teun Koek. “Dat vergt veel van de flexibiliteit van onze aannemers.”

Dat zijn er in totaal liefst twintig. De ontwikkelaar heeft het megawinkelproject opgedeeld in 32 ‘packages’, variërend van tourniquets en sprinklerinstallaties tot bouwkuipwerk. Dat heeft alles te maken met mogelijke wijzigingen. “Nevenaanneming is ongebruikelijk voor Nederland, maar zo doen we het elders in Europa ook”, zegt Koek. “Het maakt inspelen op veranderingen eenvoudiger.” Projectbureau DVP zorgt er als coördinator voor dat alle kikkers in de kruiwagen blijven en voorkomt dat wijzigingen in het ene deelplan elders hinder veroorzaken.

De ontwikkelaar beknibbelt niet op de kosten

In onder meer Zweden en Frankrijk heeft de ontwikkelaar eerder gescoord met ‘mega malls’ waarin een totaalbeleving voorop staat. De formule gaat uit van volledig overdekte winkelcentra, met een hoog afwerkingsniveau, waar meer te doen is dan alleen winkelen. Je kunt er bijvoorbeeld naar de bioscoop en uitstekend tafelen. Dat geldt straks ook in Leidschendam.  De ontwikkelaar beknibbelt niet op de kosten, erop vertrouwend dat de investering zichzelf op termijn terugbetaalt: het bezoekersaantal moet stijgen van 8 naar 12 tot 14 miljoen per jaar. Dubbel hoge etalageramen maken een spectaculaire presentatie mogelijk, gevelmaterialen zijn per pand geselecteerd.

Het voormalige winkelcentrum Leidsenhage ligt volgens Unibail-Rodamco op een ideale plek voor een transformatie tot winkelwalhalla van Nederland. Aan de rand van de stad Den Haag, midden in een metropoolregio met 2,4 miljoen inwoners en vlak bij snelwegen en OV-aanvoerroutes. Perfect voor het publiek waarop de ‘Mall of the Netherlands’ mikt: mensen met een hoog besteedbaar inkomen die van winkelen een dagje uit willen maken.

Voor 535 miljoen euro worden de 180 bestaande winkels ofwel grondig verspijkerd of zelfs compleet vervangen

Dat vergt wel een enorme bouwoperatie. Voor 535 miljoen euro worden de 180 bestaande winkels ofwel grondig verspijkerd of zelfs compleet vervangen. Ruim honderd werden opgekocht en moeten verhuizen. Verder komen er vierduizend parkeerplaatsen. Een groot deel daarvan ligt ondergronds. Het is een van uitdagingen waarvoor Ballast Nedam is ingeschakeld. Het bouwbedrijf is aannemer van de drie grootste ‘packages’ –, de externe iconische façade, casco Zuid (waaronder de Fresh! versmarkt) en casco Noord. Vooral aan laatstgenoemde onderdeel heeft Ballast Nedam de handen vol.

tekst loopt door onder de foto

Het is bij de bouw vooral complex om een evenwicht te vinden tussen de opwaartse kracht van het grondwater en de neerwaartse kracht van het beton, aldus projectleider Ron de Koning van Ballast Nedam. (Foto Ries van Wendel de Joode)

Verschillende constructeurs beten zich de tanden stuk op de opgave om de traditionele poerenvloer van een gesloopt stuk winkelcentrum om te bouwen tot een paal-plaatfundering. Dat is nodig omdat er op niveau -2 een parkeerkelder moet komen. Het aantal poeren wordt daartoe flink gereduceerd, terwijl de vloerdikte toeneemt van 30 tot 80 centimeter. “Het is vooral complex om een evenwicht te vinden tussen de opwaartse kracht van het grondwater en de neerwaartse kracht van het beton”, vertelt projectleider Ron de Koning van Ballast Nedam in de bouwkeet midden in het winkelcentrum. Graafmachines rijden er rond, winkels worden gestript en tegelijkertijd doet het winkelende publiek tussen alle bouwactiviteiten de kerstinkopen. De Koning: “Het is voor ons een aardige puzzel.”

De hoofddraagconstructie van het winkelcomplex dat er bovenop komt wordt in het werk gestort

Even verderop pakt zwaar materieel de 22.000 vierkante meter grote bouwput van deelplan Noord in fasen aan. Vanaf het maaiveld zijn eerst groutankers aangebracht. Na het slaan van de damwanden is de put afgegraven tot -4,5 meter, waarna in totaal zo’n 5.000 hei- en trekpalen zijn aangebracht. Een deel van de bestaande vloerbalken is verwijderd en afgegraven tot -7 meter. Droogmaken van de bouwput gebeurt met behulp van deepwell-bemaling. Naast de bouwkuip is een retourveld aangelegd waar de grote onderwaterpompen per uur 320 kuub water heen pompen. De projectleiding heeft de drooggemalen bouwput in achttien vakken van ongeveer 1100 vierkante meter opgedeeld. Die worden één voor één bekist. Rond de kerst volgt de stort van het eerste vloerdeel. De hoofddraagconstructie van het winkelcomplex dat er bovenop komt wordt in het werk gestort. Verder gebruikt Ballast Nedam in totaal 60.000 vierkante meter breedplaatvloeren en een even groot oppervlak aan kanaalplaatvloeren.

Om hinder voor het winkelende publiek te minimaliseren gebeurt veel werk ‘s nachts. Na winkelsluitingstijd pakt de aannemer onder meer het leidingwerk onder de passages, de nieuwe marmervloeren en de overkappingen aan. Ballast Nedam heeft vijf kilometer verderop een hub ingericht waarvandaan materialen worden aangevoerd. Dat maakt een logistiek systeem van just-in-time leveranties mogelijk. Leveranciers moeten zich straks een week van tevoren aanmelden voor afgifte bij een van de vijf bouwkranen.

Concrete Valley produceert de schaaldelen waarmee de glooiende gevel wordt opgebouwd uit glasvezelversterkt beton. Een mock-up van gevel en entreehal gaf er de afgelopen maanden al een beeld van. Een tweede prototype in Dordrecht toonde de afwerking aan de binnenzijde: met marmer op de vloeren, zwart gevelglas tussen de winkels en houten betimmeringen voor de koepel over het centrale plein. Koek: “Het winkelcentrum moet straks lijken op de lobby van een 4-sterrenhotel. Mall of the Netherlands gaat alle zintuigen prikkelen.”


Projectgegevens
Opdrachtgever: Unibail-Rodamco.
Aannemer casco’s en gevels:  Ballast Nedam
Sloopwerkzaamheden:  Vlasman
Bouwkuip: Sterk
Projectmanagement:  DVP (Diepenhorst de Vos en Partners)
Oppervlak: 117.000 m2 (was 75.500 m2)
Parkeerplekken: 4.000 (was 2.900)
Winkels: 280 (was 180)
Restaurants: 20 (was 6)
Bioscoopschermen: 10 (was 0)
Investering:  535 miljoen euro

Reageer op dit artikel