nieuws

Strafhof met transparante uitstraling

utiliteitsbouw

Strafhof met transparante uitstraling

Een gele kraan sloopt de oude kazernemuur langs de Oude Waalsdorperweg in Den Haag. Op de achtergrond torent de Court-Tower met aan weerszijden de opvallende kantoortorens van het Internationaal Strafhof. Cobouw nam een kijkje achter de schermen van dit bijzondere project.

Het grote bouwterrein is uit veiligheidsoogpunt metershoog afgeschermd van de buitenwereld. Rood-witte paaltjes markeren in het zand de plek waar een nieuwe 4 meter hoge muur moet komen om het explosiebestendige gebouw te beschermen. Even verder staan rijen dik alvast de geveldelen inclusief plantenbakken met klimop klaar. Binnenkort sieren die tot 45 meter hoogte de buitenmuren van de Court-Tower.

Dit pand wijkt af van de kantoorgebouwen en springt het meest in het oog. Daar komen boven elkaar drie rechtszalen, waar de internationale rechters straks hun oordeel zullen vellen over oorlogsmisdadigers, moordenaars en dictators. Als we in de grootste rechtszaal staan valt meteen de glazen wand op waarachter de publieke tribune is. “Het glas kan desgewenst worden afgeschermd met een gordijn”, wijst Paul Fondse van Brink Groep, ingehuurd door opdrachtgever Internationaal Strafhof. De zaal is drie verdiepingen hoog en is geschikt voor een veertigtal rechters, aanklagers en advocaten. Aangrenzend zijn de ruimtes voor tolken – “tot in vier talen tegelijk” – en technici.

Als we kruip-door-sluip-door ons via beton en afgetimmerde trappenhuizen een weg naar achteren banen, komen we in de leidingenstraat waar vooral de knalrode waterleidingen de lengte van 400 meter benadrukken. De ‘atletiekbaan’ is de bijnaam van het hart van de installatiestraat. De wko-installatie zorgt voor een uitgebreid waternetwerk door het gebouw. Verder lopend volgt de enorme opslagruimte, waar straks in “Ikea-achtige” stellingen de voorraden voor missies en de kantoorhuishouding komen. “Naast het kopieerpapier gaat het dan bijvoorbeeld ook om tenten, slaapzakken en waterpompen.”

“Het Internationaal Strafhof heeft aangedrongen op een groene en transparante uitstraling. Dat geeft rust voor de getuigen die vaak getraumatiseerd zijn”, licht projectmanager Bart van Eijk van Courtys toe. De vijf binnentuinen, de sedumdaken en het vele glas spelen in op die wens.

Bij het uitwerken van het ontwerp in BIM liepen computersystemen tegen hun capaciteitsgrenzen aan, heeft Van Eijk gemerkt. Door het geheel in diverse delen uiteen te rafelen is het nog enigszins behapbaar. De extra moeite heeft zich ruimschoots terugbetaald tijdens de uitvoering en het aantal mismatches tot een minimum beperkt gebleven. De data zullen ook van grote waarde blijken na oplevering tijdens de onderhoud- en exploitatiefase.

Alle uitvoerders lopen met een iPad rond zodat ze ook op de bouwplaats bouwtekeningen, restpunten en mailcontact met de leveranciers bij kunnen houden. Wekelijkse lean-sessies zorgen er eveneens voor dat de uitvoerders onderling nauwgezet contact houden en de verschillende disciplines elkaar zo min mogelijk in de weg lopen.

Gemiddeld lopen zo’n 250 mensen op de uitgestrekte bouwplaats en overal zijn mensen bezig met de dakafwerking, de constructie en langs de gevels. Veiligheid op de bouwplaats staat hoog in het vaandel en uitvoerders, voormannen en twee veiligheidsmensen houden constant onveilige situaties in de gaten.

Het gebouw is nagenoeg wind- en waterdicht zodat komende winter volop ruimte is voor de afbouw, want april moet het bouwkundige deel klaar zijn. De kantoren krijgen een flexibele indeling en zijn aanpasbaar per 1,20 meter, precies de lengte van de gevelpanelen.

Brandmelders, elektriciteitsaansluitingen en ICT-voorzieningen hebben flexibele zwenkarmen en zijn in het plafond weggewerkt. Het pand wordt volledig uitgerust met led-verlichting die netjes is weggewerkt in de grijze lamellen strips in het plafond. In de U-profielen zit overigens meteen isolatiemateriaal geschoven dat geluiddempend werkt. Elke afdeling wordt zwaarbeveiligd en krijgt een eigen pasjessysteem. Veelal zullen documenten en dossiers geheim zijn en er zijn tal van maatregelen om dat zo te houden.

Het toekomstige toegangsgebouw is nog een echte bouwput, waar enkele meters onder NAP het betonvlechtwerk uitsteekt. Daar moeten straks alle bezoekers hun paspoort inleveren en vindt de screening plaats. Via twee loopbruggen komt een verbinding met de hoofdgebouwen, die feitelijk via de internationale status “niemandsland” zijn. Aan de achterkant is een speciale toegangssluis om verdachten binnen te brengen en bevindt zich het cellencomplex.

Het bouwproject is zo omvangrijk dat de Britse collega’s in eerste instantie aandrongen op tien projectmanagers. De eerste maanden heeft een Engelse projectmanager het team versterkt, maar die bleek al snel overbodig. “Dan merk je toch cultuurverschil, want zijn insteek was vooral om een hele papierwinkel op te tuigen en alle finesses vast te leggen. Dan zijn wij meer van het polderen en direct overleggen.” De projectmanagers kunnen het prima samen af. De samenwerkingsvorm NEC3 hebben ze onder de knie.

De variant van het UAC-gc laat geen ruimte voor wantrouwen en maakt problemen bespreekbaar. De methode werd meteen op de proef gesteld bij de ingrijpende keus om de geplande composiet gevel alsnog te vervangen door aluminium. Omdat de nodige ervaringen met het toepassen van composiet als gevelmateriaal op deze schaal ontbraken, volgde het drastische besluit om het gevelontwerp om te gooien. Bij de vijf kantoortorens domineren de glazen grijze, witte en transparante panelen die verrassend veel op een bijenkorf lijken. Het resultaat zou saai zijn bij een vlakke strakke gevel, maar oogt nu speels.

Eigenschappen van NEC3

• Stimuleert samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer

• Transparante manier van werken

• Vroegtijdig signaleren van risico’s en problemen en deze bespreekbaar maken

• Risico’s worden beheerd door de partij die deze het best kan managen

• Betrokkenheid van een proactieve opdrachtgever

• Uniek prijsmechanisme op basis van incentives en winstdeling

• Geschreven in ‘easy-English’, geen juridisch taalgebruik

Projectgegevens

Opdracht: nieuwbouw Internationaal Strafhof (56.000 vierkante meter)

Opdrachtgever: International Criminal Court (ICC) Permanent Premises

Opdrachtnemer: Bouwcombinatie Courtys (Visser & Smit Bouw en Boele & van Eesteren, beide onderdeel van VolkerWessels)

Architect: Schmidt Hammer Lassen Architects

Constructeur:RoyalHaskoningDHVContractvorm:D&C en NEC3Bouwbudget inclusief verhuizing:203 miljoen euro

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels