nieuws

Scherpe dalingen in de productie van utiliteitsgebouwen

utiliteitsbouw

De utiliteitsbouw in Europa daalt onder invloed van de recessie. Het dal wordt in 2011 bereikt, waarna 2012 het eerste jaar van herstel zal zijn. De weg naar dit dal wisselt uiteraard per land en per sector. Zo is het verloop van de utiliteitsbouwproductie in Nederland scherper dan in de meeste andere landen.

Aanvankelijk daalde de productie minder, maar dit jaar wordt het verschil met
Europa feitelijk ingehaald. Wat gebouwtypen betreft zijn er duidelijke
verschillen tussen Nederland en Europa: zo zakt de bouw van kantoren en winkels
in Nederland verder weg dan in Europa als geheel. Over de gehele linie is de
totale terugval in utiliteitsbouwproductie in Nederland in lijn met die van de
terugval in de andere Europese landen.
De gevolgen van de
recessie voor de utiliteitsbouwproductie laten een scherper verloop zien in
Nederland dan in Europa als geheel, zie tabel 1 (klik op deze link om de tabel
in de PDF te bekijken!).
In de cijfers over 2008 was Europees gezien het
effect van de crisis al terug te zien, terwijl dat in Nederland nog een goed
jaar was voor de utiliteitsbouw. Dit beeld heeft zich in 2009 doorgezet: de
productiedaling in Europa was hoger dan in Nederland. Dat uitstel ook voor de
utiliteitsbouw geen afstel betekent, is terug te zien in de forse
productiedaling dit jaar. Uit tabel 1 blijkt ook de lagere gevoeligheid van
herstel en verbouw voor de conjunctuur, want dit onderdeel van de utiliteitsbouw
daalt minder dan de nieuwbouw. En hoewel de terugval in Nederland in Europees
perspectief in 2010 scherper is, is het herstel in de volgende jaren ook sterker
(zie figuur 1: klik voor het bekijken van de figuur op de link
hierboven
).

Uitschieters

Qua totale terugval in bouwvolume loopt Nederland niet uit de pas vergeleken
met Europa. De bouwproductie in Nederland komt over de periode 2009-2011
cumulatief 2,5 procentpunt lager uit dan het Europees gemiddelde. Negatieve
uitschieter is Ierland, waar in 2012 60 procent van de utiliteitsbouwproductie
is verdwenen ten opzichte van 2008. Positieve uitzonderingen zijn Polen en
Zwitserland, die in 2012 als enige landen boven het niveau in 2008 uitkomen met
een groei van 8 à 9 procent.

Budgetgedreven sectoren

Utiliteitsnieuwbouw voor het onderwijs had in 2009 Europees gezien een goed
jaar met een stijging van 5 procent, terwijl in Nederland een daling met meer
dan 20 procent optrad. Cumulatief verliest Nederland tussen 2009 en 2011 13
procent nieuwbouw van onderwijsgebouwen, terwijl in het Euroconstructgebied als
geheel 4 procent groei optreedt. Met andere landen vergeleken behoort Nederland
wat betreft onderwijsgebouwen tot de scherpste dalers. Nieuwbouw voor de zorg
werd in 2009 Europees geconfronteerd met een daling van ruim 3 procent, terwijl
Nederland hier een kleine plus noteerde. Voor Europa als geheel wordt over de
periode 2009 tot en met 2011 voor zorggebouwen een cumulatieve productiedaling
van 11 procent verwacht, terwijl in Nederland daarentegen juist een stijging met
7 procent in het verschiet ligt. Verschillen tussen landen hangen mede samen met
de budgetgedrevenheid van zorg en onderwijs.

Marktgedreven sectoren

De marktgedreven sectoren laten onderling een meer vergelijkbaar beeld zien.
In vrijwel alle Europese landen is de nieuwbouwproductie van utiliteitsgebouwen
voor de marktsector in 2009 gedaald. De verschillen zitten vooral in het moment
van herstel. Europees verliest de bouw van industriële gebouwen tussen 2009 en
2012 circa 35 procent van de productie, terwijl het verlies in Nederland iets
lager uitkomt op 30 procent. Voor gebouwen voor de groothandel is het beeld
omgekeerd met een Europese cumulatieve daling van 25 procent, terwijl Nederland
op 30 procent productieverlies uitkomt. Het bouwen vanwinkels ondervindt ook
neergang en komt Europees over de periode 2009 tot en met 2011 uit op een
cumulatieve daling met 24 procent. De Nederlandse bouw van winkels ondervindt
een hardere klap met een verlies van 37 procent. De bouw van agrarische gebouwen
daalt Europees in genoemde periode met 21 procent en in Nederland marginaal
minder met 20 procent.

Kantorenmarkt

De kantorenmarkt is in Nederland én Europees gezien, interessant qua
ontwikkelingen. In de periode 2009 tot en met 2011 loopt de kantorenbouw
Europees met 34 procent terug, in Nederland zelfs met 54 procent. Hiermee
bevinden we ons in gezelschap van Ierland, Zweden en Finland, die ook meer dan
50 procent kantorenproductie verliezen. De verwachting in Nederland is dat als
de onderhanden werken zijn opgeleverd er, door de huidige hoge leegstand,
bijzonder weinig vraag is naar nieuwbouw van kantoren. Voor langjarig overzicht
van de nieuwbouw van kantoren in Europa zie figuur 2, waarin de ontwikkelingen
van de afgelopen jaren zijn afgezet tegen het niveau van 2006 (klik voor
het bekijken van de figuur op de link in de eerste alinea!
).

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels