nieuws

‘Zet in op kwaliteit ziekenhuizen’

utiliteitsbouw

De huidige excessen bij Bouwfonds en ABN kunnen de pril ingezette koers van marktwerking in de zorg frustreren. “Durf te praten over negatieve effecten als postcode-geneeskunde en het afglijden van kwaliteit. En stuur ze bij, maar terug naar het oude systeem is geen optie.”

Die zorg uitte Hans Feenstra voorzitter van de raad van bestuur van het
Martini Ziekenhuis Groningen tijdens het Zorgseminar 2010 over nieuwe vormen van
samenwerking, georganiseerd door PPS Netwerk. Halverwege de invoering van de
marktwerking is nog altijd niet duidelijk of politiek Den Haag de ingeslagen
route doorzet en dat schept veel onzekerheid. Enkele jaren geleden deed de
‘gereguleerde marktwerking’ zijn intrede in de gezondheidszorg. “Door meer
marktprikkels toe te staan is beweging ontstaan. Het grootste effect is dat meer
verantwoordelijkheid in het veld is gekomen en we niet meer standaard naar ‘Den
Haag’ kijken. De opzet was verder meer concurrentie op kwaliteit te bereiken en
de patiënt meer invloed te geven”, schetst Feenstra de bedoeling van de nieuwe
Zorgwet. Positieve effecten zijn de aandacht voor service, de bedaarde
prijsontwikkeling en het succesvol ingrijpen van zorgverzekeraars bij
medicijnkosten. Een van de negatieve effecten is dat de ziekenhuisbouw bijna
stil is komen te liggen. Er zijn meer dan honderd zorginstellingen met
bouwplannen, maar door de andere financiering houden de banken de hand op de
knip en is feitelijk sprake van een bouwstop. Terwijl het bouwen juist makkelijk
zou moeten zijn door het afschaffen van het Bouwcollege.

Dbfmo-contracten

De stap om ontwerp, bouw, onderhoud en exploitatie te combineren blijkt voor
veel ziekenhuizen nog helemaal een stap te ver. Terwijl met dbfmo-contracten
juist tot 20 procent op de kosten kunnen worden bespaard, bepleit PPS-netwerk.
Het ministerie heeft 300 miljoen euro vrijgemaakt om zorginstellingen die in
2010 of 2011 willen bouwen te ondersteunen, maar de huiver overheerst. Het
nieuwe Martini-ziekenhuis van Feenstra is nog volgens het ‘oude regime’ tot
stand gekomen. Feenstra pleit voor een duidelijk perspectief voor de toekomst.
“De gezondheidszorg in de top vier van Europa en tegen maximaal 10 tot 12
procent van het bruto nationaal product” geeft hij een voorzet. Het gevecht op
prijs is naar zijn smaak doorgeschoten ten koste van de kwaliteit van de zorg.
Een heldere toekomstvisie staat niet in de weg voor bezuinigingen. De
bestuursvoorzitter zou verder graag zien dat de sector zelf voorstellen uitwerkt
voor de bezuinigingsronde van 10 tot 12 miljard euro: “Schrap de status van twee
academische ziekenhuizen en zet in op 40 tot 45 grote perifere ziekenhuizen met
volledige faciliteiten. De rest kan zich concentreren op kleine ingrepen en
nacontrole.” Nederland kan in zijn ogen goed uit de voeten met zes academische
ziekenhuizen in plaats van de huidige acht. “Dat zullen weinigen met mij oneens
zijn. Maar de keus voor de twee afvallers leidt direct tot een politieke
strijdtoneel zonder uitkomst. Het alternatief is dan weer een
bezuinigingsronde.” In de bouw van vijftig extra gezondheidscentra zoals de
Gezondheidsraad voorstelt, ziet hij niets als bezuinigingsmaatregel.

Schaalvergroting

Feenstra verwacht ongeacht de politieke ontwikkelingen en de verdere toekomst
van de marktwerking dat schaalvergroting doorzet. “De trend voor perifere
ziekenhuizen die alle specialismen in huis hebben zal doorzetten. Goede
specialisten zullen daar willen werken en ook de schaarste aan operatiepersoneel
zal die trend versterken”, voorspelt hij. De bestuursvoorzitter maakt zich
zorgen over de ‘postcode-geneeskunde’. De selectie aan de poort van patiënten
wordt ingegeven door financieel gewin in combinatie met de eis aan ziekenhuizen
om de balans op orde te houden. “De druk om in de zwarte cijfers te blijven is
hoog en het gebeurt subtiel. De verleiding is dan wel erg groot om een minder
sociaal beleid te voeren en zo kosten te besparen. Ik vind een eerlijke
discussie daarover meer passend, want op de Waddeneilanden en Zeeland
bijvoorbeeld zijn de afstanden en dus de kosten nu eenmaal hoger.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels