nieuws

De Herberg biedt mens en materiaal een tweede kans

utiliteitsbouw

De Herberg biedt mens en materiaal een tweede kans

Wie komend vanuit het centrum van Zwolle onder het viaduct bij de Burgemeester Roelenlaan doorgaat, kan daklozenopvang De Herberg niet missen. Houten planken in verschillende tinten groen en blank sieren de buitengevel. De raamkozijnen hebben onderling afwijkende maten, evenals de toegangsdeuren.

Een markant gebouw voor markante mensen, vinden architect Ronald Olthof en
Bert Damink, uitvoerder bij Trebbe Oost & Noord. Slechts één gegeven stond
vast toen negen woningcorporaties en de Regionale Instelling Beschermende
Woonvormen IJssel-Vecht gezamenlijk het plan lanceerden om aan de
Nijverheidstraat in Zwolle een onderkomen te bouwen voor daklozen: het moest een
bijzonder pand worden. En om dat te realiseren was vrijwel alles toegestaan.
Mits het budget van bijna 2 miljoen euro niet zou worden overschreden. Het
ontwerp van bouwmeester Ronald Olthof sloot perfect aan op die wensen. “In mijn
ogen moest het een rijk gebouw worden, opgetrokken uit goedkope materialen. Dat
wil zeggen spullen die een tweede kans moesten krijgen in de bouw, precies zoals
de mensen die het pand gebruiken een nieuwe kans horen te krijgen in de
maatschappij. Kortom restpartijen, materialen waaraan iets mankeert en
tweedehandsjes”, somt hij op. Olthof is verbonden aan Leijh, Kappelhoff, Seckel,
Van den Dobbelsteen architecten uit Hengelo.

Welstandscommissie

Hij schuift zijn stoel tegen de met bruin betonplex beklede wand van een van
de personeelsvertrekken in De Herberg. De corporatie kon zich dan wel vinden in
zijn idee, legt hij uit, de welstandscommissie daarentegen keek vreemd op toen
hij zijn ontwerp presenteerde. Want meer dan een globaal beeld van wat hem voor
ogen stond, kon Olthof niet schetsen. “Ik wist uiteindelijk niet welke
bouwmaterialen we gingen gebruiken en dus kon ik ook niet zeggen hoe De Herberg
er precies zou gaan uitzien.” De leden van de welstandscommissie hoorden met
gefronste wenkbrauwen zijn toelichting aan, maar gingen er uiteindelijk wel mee
akkoord. Marktplaats Met de instemming van de welstandscommissie was de zaak nog
lang niet rond, merkt uitvoerder Damink op, die naast de bouwmeester zit.
“Voordat we konden gaan bouwen moesten we eerst uitzoeken hoe we aan materialen
konden komen.” Internet, tips vanuit de bouwsector en handelaren in tweedehands
bouwmaterialen boden uitkomst. Zo werd via marktplaats onder meer een partij
afkeurde raamkozijnen uit Duitsland opgespoord. “Het waren geen kapotte spullen
hoor”, benadrukt Damink. “De enige reden dat ze niet door de eerste selectie
waren gekomen, was dat de maatvoering afweek.” Via een tip vanuit Trebbe werden
vijf verschillende partijen bakstenen opgekocht. Olthof: “De maten klopten, maar
elke partij had zijn eigen structuur. We hebben ze daarom met de hand gemixt,
zodat niet een muur hetzelfde oogt.” Terwijl de bouw al gaande was, werden
uiteenlopende andere materialen aangekocht. Van tl-armaturen tot en met
tweedehands staldeuren, gebruikte lantaarnpalen en een glas-in-lood-raam. Het
verwerken van alle spullen vergde veel vindingrijkheid. Zowel de hoofdaannemer,
de tien onderaannemers als de bouwmeester werden vrijwel dagelijks aangesproken
op hun creativiteit. “Nadat we bijvoorbeeld de kozijnen binnen hadden gekregen”,
vertelt Damink glimlachend, “hebben we met de architect contact opgenomen omdat
de bouwtekeningen moesten worden aangepast. En snel ook, anders stond de bouw
stil.” Een dag later lagen de tekeningen klaar.” Olthof: “Dat moest wel. Zonder
korte communicatielijnen en intensieve samenwerking hadden we dit karwei nooit
kunnen klaren. En het leuke was dat ook de onderaannemers actief meedachten. Bij
de bouw van De Herberg was niets vanzelfsprekend en dat maakte het ware
vakmanschap bij hen los. Ze kwamen ongevraagd met oplossingen voor knelpunten
die er aan zaten te komen en met leuke eigen ideeën.” Zo bedacht een elektricien
dat het aardig was om de ‘bull’s eye-lampen’ aan de buitengevels een kwart slag
te draaien. “De vierkante vakjes van het metalen roostertje rond de lamp kwamen
daardoor schuin te staan. Met als resultaat dat de nogal saaie armaturen er nu
speels uitzien.”

Detaillering

Olthof hecht veel waarde aan details. “Om te voorkomen dat een gebouw waarin
zoveel verschillende bouwmaterialen zijn verwerkt er rommelig uitziet, is het
van het grootste belang aandacht aan de detaillering te besteden.” Hij wijst
naar de betonplexplaten tegen de wand van de spreekkamer. De schroeven waarmee
de wandbedekking aan de muur is bevestigd, zijn allemaal duidelijk zichtbaar op
gelijke hoogte aangebracht. “Dat is door het hele gebouw zo gedaan. Hetzelfde
geldt voor onder meer de wandcontactcontacten en de tl-armaturen die aan de
plafonds zijn bevestigd. Zulke details zorgen voor regelmaat.” En dat is wat de
bewoners van het pand nodig hebben. De Herberg biedt onderdak aan maximaal
vijftig daklozen. Mensen met uiteenlopende achtergronden, maar die met elkaar
gemeen hebben dat ze nergens anders terecht kunnen. “Via De Herberg krijgen ze
een tweede kans in de samenleving”, zegt Damink. “Vanuit Trebbe Oost & Noord
hebben we daaraan ons steentje willen bijdragen. Wij noch onze onderaannemers
hebben dan ook moeilijk gedaan als we eens wat langere uren moesten maken.”
Olthof: “Omdat bij de bouw niets aan het toeval is overgelaten, gaat De Herberg
minstens net zo lang mee als andere panden. Dat is een fijn resultaat.” Hij
wijst naar het viaduct tegenover de daklozenopvang. Met een trotse glimlach: “En
wanneer je vanaf de A28 Zwolle binnenrijdt, is De Herberg het eerste
visitekaartje.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels