nieuws

Arthe boort tunnels in Mashhad

utiliteitsbouw

Arthe boort tunnels in Mashhad

Om het vastgelopen verkeer in de steden vlot te trekken, werkt Iran aan een ambitieus bouwprogramma van metrolijnen. Het jonge Nederlandse ingenieursbureau Arthe bouwt driftig mee.

Iran is geen land waarmee Nederlandse aannemers en ingenieursbureaus een
lange bouwtraditie hebben. Zeker sinds de revolutie in 1978 ligt werken in de
islamitische republiek niet voor de hand, weet ir. Marijn Brugman van Arthe
Civil & Structure. De tien medewerkers van het ingenieursbureau uit Houten
ontmoeten dan ook wel eens gefronste wenkbrauwen als ze vertellen over hun
activiteiten. Steeds meer tijd besteden ze aan projecten op het gebied van
geotechniek en ondergronds bouwen in Iran. Wat begon met een bescheiden
watertunnel bij Teheran, kreeg al snel een vervolg met de detailengineering voor
delen van een metrotunnel in Tabriz en mondde uit in het complete
uitvoeringsontwerp voor een boortunnel in de tweede stad van het land Mashhad.
Brugman: “Soms zijn we er zelf ook verbaasd over, maar Iraanse opdrachtgevers en
aannemers komen steeds vaker zelf naar ons toe. En niet onbelangrijk, onze
rekeningen worden netjes betaald. Al gaat er ook wel eens een opdracht aan ons
voorbij als bijvoorbeeld Geert Wilders net wat felle uitspraken heeft gedaan.”
Dat het kleine en betrekkelijk onbekende Arthe zoveel in Iran werkt, is vooral
terug te voeren op directeur Bahram Safari. De Iraanse civieltechnicus kwam
halverwege de jaren negentig naar Nederland en vond al snel werk bij
Rijkswaterstaat. Hij raakte er betrokken bij de eerste boortunnels in zachte
grond. In 2001 begon hij zijn eigen ingenieursbureau. Toen twee jaar later een
handelsdelegatie uit Iran kwam kijken bij Nederlandse tunnelboorprojecten, wist
men hem snel te vinden. Sindsdien exporteert hij de nog prille kennis van zijn
tweede vaderland Nederland, naar zijn eerste vaderland.

Metrotunnel

Sinds begin dit jaar werken zeven man van het bureau fulltime aan de grootste
opdracht tot nu toe: het uitvoeringsontwerp voor een 14 kilometer lange
metrotunnel voor Mashhad. De stad met 2,5 miljoen inwoners beschikt al over een
metrolijn die als cut-and-cover tunnel is uitgevoerd. De nieuwe tunnel, met een
diameter van 9,1 meter, wordt grotendeels geboord en kruist onder andere de Lijn
1 en een groot winkelcentrum met ondergrondse parkeergarage. “Een Iraanse
aannemer gaat hem bouwen en heeft ons ingeschakeld om het complete ontwerp en
engineering uit te voeren”, vertelt ir. Quirijn de Rijke, die het constructief
ontwerp trekt, evenals de selectie van de tunnelboormachine en het uitdenken van
de bouwprocessen en de tijdsplanningen. “Ook het bodemonderzoek, de
omgevingsbeïnvloeding en de opzet van het monitoringsprogramma vallen onder onze
opdracht. Bovendien moet het ontwerp bestand zijn tegen aardbevingen. De
grondslag is met stevig gepakte lagen zand en klei en een lage grondwaterspiegel
gelukkig prettig om in te boren.” Al met al een indrukwekkend pakket dat de
ingenieurs uit Houten verzorgen. Voor de lining zijn segmenten met een
wybertje-vorm bedacht. Die kunnen gemakkelijker op hun plek worden gedrukt
zonder dat de afdichtingsrubbers sterk worden uitgerekt. De koppeling tussen de
segmenten vindt plaats met kunststof deuvels in plaats van bouten. Voor de
tunnelboormachine met EPB-schild is een voorziening uitgedokterd die het
mogelijk maakt de wartel voor de grondafvoer tijdelijk te ontmantelen. Zo zijn
grote zwerfkeien die zich in het zuidwestelijk deel van het boortracé bevinden,
gemakkelijker af te voeren. En er zijn meer slimmigheden in Houten bedacht.
Brugman verwacht dat Arthe nog een klein jaar met de tunnel van Mashhad bezig
is. Als de uitvoering eenmaal loopt en er geen rare dingen gebeuren, zal er naar
verwachting wel minder een beroep worden gedaan op het bureau. Hoewel tot nu toe
het werkpakket alleen nog maar groter wordt. Hierna lonkt al weer nieuw werk. Op
dit moment is Arthe geprekwalificeerd bij de aanbesteding van vijf andere
tunnelboorprojecten in Iran. Volgens de ingenieurs uit Houten moet het wel raar
lopen, wil daar geen nieuw project uit voortkomen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels