nieuws

Bouw van detentiecentra hachelijke onderneming

utiliteitsbouw

Bouw van detentiecentra hachelijke onderneming

Aannemers die bouwen aan detentiecentra lopen steeds grotere kans op bedreigingen van linkse extremisten.

Brandstichting, bekladding en ‘home visits’ nemen toe, constateert de AIVD.
In het recent verschenen rapport ‘Het vuur van verzet’ schetst de
inlichtingendienst een beeld van toenemende weerstand tegen asiel- en
vreemdelingenbeleid. Het verzet richt zich tegen de overheid en justitie, maar
ook tegen bouwers en architecten. Daarnaast lopen (toe)leveranciers en andere
betrokkenen risico. De Rijksgebouwendienst, opdrachtgever van de detentiecentra,
zal steeds meer moeite krijgen bouwers te interesseren voor detentieprojecten.
Ook al wekken de dbfmo-contracten wel de aandacht van veel marktpartijen,
vanwege de relatief grote vrijheid bij de uitvoering en lange looptijd van de
contracten. De activisten richten hun pijlen echter op aannemers, onderaannemers
maar ook financiers die zijn betrokken bij de ver- en nieuwbouw van detentie- en
uitzetcentra. Dat is al gebeurd bij detentiecentrum Schiphol, de ‘bajesboten’ in
Rotterdam, Dordrecht en Zaanstad, de detentiecentra Kamp Zeist en Alphen aan den
Rijn alsmede het uitzetcentrum Zestienhoven. De eerste pps-gevangenis wordt
momenteel bij vliegveld Zestienhoven gebouwd en volgend jaar opgeleverd. Het
consortium van Strukton, Ballast Nedam, ISS en EGM architecten haalde begin
vorig jaar de opdracht van ruim 100 miljoen euro binnen. De bouwers kregen te
maken met bekladdingen van gevels en (lawaai)demonstraties. Bij een van de
directeuren van een architectenbureau vond een zogenoemde ‘home visit’ plaats.
Enkele duizenden activisten protesteren op legale wijze, maar tientallen
extremisten begeven zich in toenemende mate op het illegale pad. De werkwijze
vertoont grote overeenkomsten met dierenactivisten, maar het zijn zelden
dezelfde personen, heeft de veiligheidsdienst in kaart gebracht. Bewust kiest de
dienst in het rapport voor de term extremisme, in plaats van (gewelddadig)
activisme. “Om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen personen die
binnen de wet blijven en zij die daarbuiten opereren.” De werkgroep ‘Stop
deportaties’ vindt dat het rapport van de AIVD ‘pure stemmingmakerij’ uitlokt,
laten zij in een persbericht weten. De site met namen is ‘puur informatief’
bedoeld volgens de actiegroep en de gevoerde protesten zijn legaal. Illegale
acties, in de vorm van bekladdingen, vernielingen en (pogingen tot)
brandstichting worden doorgaans onder een gelegenheidsnaam uitgevoerd, blijkt
uit het rapport van de AIVD. Daarbij hanteren de extremisten namen als ‘Grenzen
weg’, ‘Geen bloed aan mijn handen’, ‘Refugees Free’, ‘Migranten welkom’, ‘Geen
wapens geen cellen’, ‘Nachtschade’, ‘Gebroken gla(n)s, en meest recent
‘Anarchist fire’. Die laatste groepering eiste eind augustus de brandstichting
van de directiekeet bij detentiecentrum Rotterdam op. De bouwkeet ging ’s nachts
in vlammen op.

Toekomstbeeld

‘Naming’ en ‘shaming’ is onderdeel van de tactiek van de activisten. Op
diverse websites claimen activisten een lawaaidemonstratie bij ingenieursbureau
Smits van Burgst en detentiecentrum Alphen aan den Rijn. Als protest tegen Kamp
Zeist vond een vergelijkbare actie plaats bij ISS facility services en Ballast
Nedam. Met het benoemen en duiden van de activiteiten wil de veiligheidsdienst
partijen bewust maken van potentiële dreiging. Het toekomstbeeld is somber: “De
AIVD schat in dat rekening moet worden gehouden met een toename van illegale en
intimiderende activiteiten. Er zijn geen indicaties dat daarbij direct
persoonsgericht, lichamelijk geweld wordt aangewend.” Tegelijk kiezen betrokken
partijen op advies van de inlichtingendienst voor absolute radiostilte en zo min
mogelijk publiciteit. “Geef geen informatie aan derden over werknemers. Wees
zorgvuldig met informatie op het internet en blijf buiten beeld van camera’s bij
demonstraties”, luidt het advies bij dierenextremisme. Binnenlandse Zaken werkt
aan een vergelijkbare folder voor extremisme bij asielbeleid. Volgens de
woordvoerder van de minister zal het resultaat in grote lijnen overeenkomen,
omdat de problematiek grote gelijkenissen vertoont. Na analyse van
dierenextremisme blijken vooral de ‘home visits’ effectief . De op personen
gerichte acties zijn formeel meestal niet strafbaar (demonstratie aan huis)
vallen in de categorie ‘lichte vergrijpen’ (bekladding), maar de impact op het
slachtoffer is zeer groot “en daardoor uiteindelijk ook de impact op
besluitvormingsprocessen”, constateert de AIVD. In Limburg werd mede daardoor
afgezien van de aanleg van een bedrijventerrein op het gebied van
gen-technologie. Daarbij wordt vooral internet gebruikt om gegevens te
achterhalen. “Internet is niet alleen een communicatiemiddel: internet wordt ook
door activisten gebruikt om aan informatie te komen.” Gunningen, hoogtepunten en
opleveringen worden inmiddels angstvallig stilgehouden. Marktpartijen die
normaal gesproken hun projecten op internet zetten en de vorderingen melden,
krijgen het advies dat bij detentiecentra niet te doen. Rond de gunning van
detentiecentrum Rotterdam hebben bedrijven het binnenhalen van het project nog
met gepaste trots beschreven op hun site. Nadat de bedreigingen toenamen, is
alle informatie van het internet verwijderd, met uitzondering van een summiere
beschrijving van het project bij de Rijksgebouwendienst. Tijdens de nu lopende
aanbestedingsprocedure van detentiecentrum Schiphol waagt niemand zich nog aan
mededelingen over de vorderingen. Een artikel in deze krant met het bericht dat
BAM overweegt in te schrijven voor het project was meteen terug te vinden op de
site van de activisten.

Geen commentaar

RGD en BNA geven geen commentaar. Bouwend Nederland heeft ook geen behoefte
om uitgebreid te reageren en beperkt zich tot de opmerking dat uitvoerende
partijen, zoals bouwers, geen partij zouden moeten zijn van ondemocratische
acties. De AIVD heeft zich wel ten doel gesteld instellingen en ondernemingen
behulpzaam te zijn. De dienst gaat voorlichting geven over hoe om te gaan met
actievoerders en beveiliging zodat ondernemingen zelf in staat zijn “hun
weerbaarheid te verhogen”.

Tips en adviezen van de AIVD

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels