blog

Hoe kunnen we scholen blijven bouwen?

utiliteitsbouw 588

Hoe kunnen we scholen blijven bouwen?

De afgelopen maand kopte Cobouw dat bij meer dan de helft van de aanbestedingen voor scholen de winnende inschrijving 20 procent boven het bouwbudget ligt. Het prijspeil van het onderzoek is het tweede van kwartaal 2015 dus met de recente berichten van een opgaande bouwmarkt erbij is dit bericht waarschijnlijk pas het begin van het probleem: wordt scholenbouw onbetaalbaar voor gemeenten?

Gemeenten hebben de wettelijke taak om basisscholen te bouwen. Aan de basis voor het bouwbudget dat een gemeente vaststelt voor een basisschool staan VNG-normbedragen. Een blik op het verloop van deze normbedragen leert dat de normbedragen in 2017 lager zijn dan ze in 2007 waren. Tien jaar geleden werden de normbedragen overigens al karig geacht door de bouwwereld: ik herinner me uit die tijd nog de vergelijking dat in Nederland een gevangeniscel duurder mag zijn dan een onderwijslokaal.

Hogere normbedragen

Na 2007 kwam er een periode dat het behoorlijk rustig was in de bouw en de prijzen waren lager: weg probleem. Maar nu is het probleem weer terug en heftiger dan ooit want de wettelijke technische eisen die aan scholen gesteld worden zijn sinds 2007 nogal verzwaard. Denk hierbij aan strengere EPC-eisen, frisse scholen en gebruik van meer ICT in het onderwijs. Waardevol, maar het kost geld en het zou zich moeten vertalen in hogere normbedragen. Maar dat is dus niet gebeurd.

Herijken van normbedragen

Op dezelfde pagina van de normbedragen staat het historisch verloop van de VNG normbedragen sinds 2004. Het lijkt erop dat de normbedragen al dertien jaar lang geïndexeerd worden door een index die een mix is van een aantal indexen. Na 13 jaar indexeren is de connectie met de achterliggende scope van de normbedragen hoogstwaarschijnlijk vervaagd.

Normaal gesproken is het altijd goed om periodiek een budgetgrondslag te herijken. Met herijken van de normbedragen kan de scope van hedendaagse scholen met hedendaagse eisen geactualiseerd worden opgenomen. Want de eisen die we vandaag stellen aan scholen zijn anders dan 13 jaar geleden. Hoogste tijd voor het herijken van de normbedragen dus als basis voor realistische budgetten.

Budgetten efficiënt inzetten

Daarna is het zaak de realistische budgetten zo efficiënt mogelijk in te zetten: dus met minimale proceskosten. Bijvoorbeeld het bouwen van unieke custom-made dorpsschooltjes is niet meer van deze tijd: te veel proceskosten. Multifunctionele wijkaccomodaties bouwen (met meerdere functies erin) wel. Deze kunnen dan door samenwerkende gemeenten in veelvouden van vijf stuks worden ingekocht op de bouwmarkt: zo creëer je inkoopvolume. En daaromheen kan overwogen worden of additionele diensten in PPS contracten (zoals D&B of een DBM contract) wellicht nóg meer efficiency kunnen opleveren door veel diensten onder te brengen bij één partij.

Zal met wat opschudding de scholenbouw in gang kunnen blijven?



Hilco Witteveen is bouwkostenexpert bij At Osborne.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels