artikel

“Een wespennest is het goede woord”

utiliteitsbouw 256

“Een wespennest is het goede woord”

Had Jan Pijl geweten waar hij in 2013 aan begon, dan had hij het niet gedaan. Maar de directeur van bouwbedrijf Van Deelen, gespecialiseerd in de bouw van scholen, was in eerste instantie enthousiast over de nieuwbouw van basisschool Het Open Venster in Rotterdam. En nu wil hij het afmaken ook.

Pijl is nog steeds verbaasd. Hoe kon dit conflict zo uit de hand lopen? “Een onwerkbaar ontwerp, een opdrachtgever die luistert naar alle partijen behalve de aannemer, retentierecht toepassen en beslag leggen. Zoals ieder bouwbedrijf hebben we wel eens meningsverschillen, maar zo zout als dit heb ik het nog nooit gegeten. Een wespennest, dat is wel het goede woord.”

Volgens Pijl is de oorzaak van het conflict duidelijk: het vernieuwende ontwerp van het gebouw deugde niet. De voorgeschreven materialen hadden niet altijd een certificering voor de wijze waarop ze werden toegepast, voldeden niet aan bouwregels en sommige constructies waren nooit eerder gebouwd op de manier die in het ontwerp stond. “Wij zagen al vroeg in het proces dat bepaalde ontwerpeisen constructief onhaalbaar waren. Maar de opdrachtgever heeft altijd heel strak de lijn van de architect gevolgd, en was meestal doof voor onze argumenten. Er werd pas geluisterd als een derde partij, de brandweer of Bouw- en Woningtoezicht de oplossing afkeurde.”

Die opstelling van de gemeente zit de bouwer het meest dwars. “Ik begrijp dat de architect waakt over zijn ontwerp. Dat hoort zo, en met die opstelling kan een bouwer heel goed omgaan. Maar een opdrachtgever zal af en toe ook naar andere visies en ervaringen moeten luisteren. Want wij hebben veel ervaring in scholenbouw, en weten welke bouwvoorschriften er zijn en aan welke eisen een ontwerp moet voldoen. Maar dit ontwerp voldeed op heel veel plaatsen totaal niet.”

Maar dan is de vraag waarom Van Deelen de opdracht toch aannam. Kon hij bij de aanbesteding niet zien dat er problemen zouden komen? “Als ik dit had geweten, dan waren we er niet aan begonnen. Maar om deze problemen boven water te krijgen tijdens een aanbesteding is heel lastig. Het was een traditionele aanbesteding met bestek. Je hebt maar een korte tijd om een kostenberekening te maken, en zeker geen tijd om voor alle materialen en toepassingen te berekenen of ze constructief voldoen.”

Volgens Pijl speelde Hexagon, de bouwer van de gevel die zou moeten bestaan uit Mosa-tegels, een vreemde rol in het proces. “In het voortraject speelde hij een belangrijke rol in de specificaties van de gevel. Zo belangrijk, dat wij er eigenlijk niet onderuit konden om hem als onderaannemer in te schakelen. Dat stond niet letterlijk in het contract, maar feitelijk was het wel zo.” Maar het Barendrechtse bedrijf was uiteindelijk degene die – na een bouwproces dat al eens langdurig vertraagd was – de lont in het kruitvat stak. “Uiteindelijk heeft Hexagon buiten ons om geklaagd bij de gemeente dat de gevel niet aan te brengen was bij de huidige toleranties. Maar die toleranties waren nou juist bewust aangebracht. Dat heeft te maken met de overspanning van de vloer waar de constructie op rust. Die is niet voorgespannen, maar een beetje bol gelegd, zodat de vloer inzakt op het moment dat er gewicht in de constructie komt. Als dat gebeurd, dan worden de dilletaties kleiner. Dat was in het ontwerp vanaf het begin duidelijk.”

Het resulteerde begin dit jaar in een nieuw conflict met de opdrachtgever, het stilleggen van de bouw en een rechtszaak over betalingen. Pijl hield al die tijd zijn mond, maar de mededeling van de gemeente aan de school dat er zulke ernstige fouten zijn gemaakt dat de school wellicht deels moet worden afgebroken, schoot hem in het verkeerde keelgat. “De gemeente brengt nu aperte onwaarheden naar buiten die ons als bedrijf enorm schaden. Er is geen sprake van bouwfouten. De constructie van het gebouw is, dankzij ons, in prima staat. Wij hebben ook alle medewerking verleend aan de gemeente die nieuw onderzoek wilde doen aan het gebouw.”

Volgens Pijl is het nog steeds mogelijk dat Van Deelen de school af bouwt. “Het zou de gemeente miljoenen schelen, en zorgt ervoor dat leerlingen en leraren veel eerder hun nieuwe school kunnen gebruiken. Want zij zijn de grootste gedupeerden in dit hele proces.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels