artikel

Utrecht zoekt naar goede mix in transformatie

utiliteitsbouw Premium

Utrecht zoekt naar goede mix in transformatie

In hoog tempo zijn leegstaande kantoren in Utrecht in de afgelopen jaren getransformeerd tot – vooral – woonruimte. En voorlopig gaat die opgave door, zegt wethouder Jeroen Kreijkamp (D66, Economie). “We zoeken naar projecten die de stad nodig heeft.”

Utrecht groeit, en niet zo’n beetje ook. De stad gaat de komende jaren van 330.000 naar 400.000 inwoners. Daardoor blijft er druk op de woningmarkt in de Domstad. En dat vergroot de kans voor succesvolle transformatieprojecten, weet Kreijkamp. Maar hij rekent zich niet rijk. “Natuurlijk blijft er vraag naar studentenhuisvesting, maar er is ook veel vraag naar middeldure huurwoningen. Bovendien staat de leegstand op dit moment nog op 13 procent, dus er zijn nog mogelijkheden genoeg.”

Neudeflat

Transformatie meeste kantoren kansrijk

De transformatie is op één icoonproject duidelijk zichtbaar: De Neudeflat staat in de steigers. Het is een – niet zo geliefde – kantoortoren in het hart van de stad. Jarenlang is het kantoor gebruikt door de gemeente, maar nu wordt het verbouwd tot woningen en mogelijk andere – publieke – functies. “En met het mooiste uitzicht over de stad.”

De Neudeflat is een van de gebouwen die de gemeente achterliet nadat ze het nieuwe gemeentekantoor aan de westkant van het Centraal Station in gebruik nam. “We gebruikten als gemeente zeventien panden in de stad, waarvan er vijftien niet ons eigendom zijn. Maar de transformatie van de meeste kantoren is kansrijk. Datzelfde geldt voor de bioscoopcomplexen die vrijkomen door de bouw van de megabioscoop naast het station.”

Maar voor veel transformatieprojecten is wat meer nodig. “Het laaghangend fruit is wel geplukt, en voor nieuwe projecten is vaak meer nodig dan ombouwen tot huisvesting. Het is nog steeds moeilijk om vastgoedeigenaren ervan te overtuigen dat ze toch moeten afboeken op hun vierkante meterprijs.” Dat speelde ook bij het monumentale postkantoor aan de Neude, dat een nieuwe bestemming krijgt als centrale bibliotheek. “Daarmee zijn we wel een jaar bezig geweest. Uiteindelijk brengt eigenaar ASR het pand op deze manier terug naar de stad.”

Kantoren voor woningen

Bouwen in het groen buiten de stad willen we zo veel mogelijk vermijden

De gemeente zet heel bewust in op transformatie om een groot deel van de bevolkingsgroei te faciliteren. Er is nog ruimte voor nieuwbouw in Leidsche Rijn, maar de gemeente wil bouwen in het groen buiten de stad zo veel mogelijk vermijden. “We zetten in op een gezonde stedelijke ontwikkeling, op transformatie die maatschappelijke waarde kan toevoegen. In verschillende wijken zien we dat bestaande kantoorparken deels plaatsmaken voor woongebieden, zodat plekken ontstaan waar ruimte is voor gemengde functies: wonen, werken en recreëren bij elkaar. Op die koers gaan we de komende jaren verder. Voor nieuwe projecten zoeken we naar ideeën waarin die mix goed zichtbaar is. Waarbij niet alleen over de bestemming van één pand wordt nagedacht, maar ook over de stedelijke ontwikkeling van het hele gebied. Uiteindelijk moet er iets nieuws komen dat de stad nodig heeft.”

Transformatieplein

En bij veel projecten is creativiteit nodig, vindt Kreijkamp. “De Westerkerk is het pand dat we op het Transformatieplein bij de vastgoedbeurs Provada op 7,8 en 9 juni 2016 in de Amsterdam Rai voorstellen. Het pand staat te koop. Er zijn plannen voor hotel of short stay, maar nog niet definitief. Kerken zijn spraakmakende gebouwen in de stad en sloop ligt meestal niet voor de hand. De komende tijd zullen nog veel kerken leeg komen te staan, maar herbestemming is altijd ingewikkeld. Weinig vloeren, veel loze kubieke meters, maar bijna altijd herkenbaar en kenmerkend in en voor een buurt. Het zijn vaak monumenten, dus vragen ze extra uitdaging, net zoals het energiezuinig maken. Bij dit type gebouwen is dus veel creativiteit nodig.”

Nieuwe hotelkamers

In tegenstelling tot Amsterdam, dat de wildgroei aan nieuwe hotels zo veel mogelijk wil inperken, wil Utrecht die bestemming juist uitbreiden. “We zetten ons in om tot 2020 in totaal duizend nieuwe hotelkamers te laten realiseren. Nieuw aanbod moet zich daarbij wel onderscheiden en meer gevarieerd zijn dan het bestaand aanbod. Te denken valt aan doelgroephotels, kleinschalige hotels, boetiekhotels in monumentale panden en bed & breakfasts.”

Het stadsbestuur probeert om nieuwe initiatieven te faciliteren door bestemmingsplannen snel en soepel aan te passen, maar stelt ook grenzen. “Er is inmiddels weer vraag naar nieuwe kantoorgebouwen. Maar daarvoor zijn nog maar drie plaatsen in de stad geschikt: aan de westkant van het Centraal Station, in Papendorp langs de A12 en A2, en in Leidsche Rijn. Bovendien willen we geen bouw voor de leegstand; bij nieuwbouw moeten er getekende huurcontracten zijn.”

Reageer op dit artikel