artikel

De tovenaar van Heerlen

utiliteitsbouw

De tovenaar van Heerlen

Spraakmakend is zijn ontwerp voor het Maankwartier in Heerlen zeker. De recensies vliegen hem om de oren. Dat ze niet allemaal positief zijn, ontwricht kunstenaar Michel Huisman niet. “De muze is uit de stedenbouw gehaald.”

“Hahaha.” Kunstenaar, filosoof en uitvinder Michel Huisman lacht veel gedurende het gesprek met Cobouw. Het is aanstekelijk. Misschien is hij wel de relativiteit zelve. Zijn lach lijkt zijn masker. Zijn roman, waaraan hij al tien jaar schrijft, is namelijk bovenal “somber” van toon.

In zijn tuin staat een vis van 14 meter lang en 5 meter hoog. “Dat was een vrij werk voor de internationale kunstbiënnale van Lyon. In die vis kun je een morele vakantie beleven van drie kwartier…” Af en toe werkt hij in opdracht. Bijvoorbeeld voor de tbs-kliniek in Almere. “Ik maakte een object van 12 meter, waarin je in een 4 meter hoog hoofd een videospel kunt spelen, langs 3500 gewetensvragen. Gaandeweg ontdek je wie je zelf bent.”

Mijnen en Romeinen

Dit is de man van het omstreden Maankwartier. Van bogen die refereren aan de witte boerderijen en de mijnen en de Romeinen die ooit in Heerlen waren. Met daaronder het 125 meter brede spoorbed, dat de stad jarenlang in tweeën spleet. Men is beducht voor nieuwe leegstand. Terwijl dit Heerlen weer een hart moet geven.    

Carnaval vier ik wel. De laatste keer was ik verkleed als stadsvisionair

“Of ik een typische Limburger ben? Qua inborst ben ik wel een Zuid-Europeaan, maar wat is een echte Limburger? Carnaval vier ik wel. De laatste keer was ik verkleed als stadsvisionair. Laboratoriumjas, dikke jampotglazenbril en Noormannenhelm met een zoeklicht erop. Daaronder een pyjama en sloffen. En ik had een bord om. Daarop stond: stadsvisionair.” Hij hield het in zijn clownspak een half uur vol. “Complex” als hij is. “Ik kan gewoon niet veel langer de joker uithangen. Het is een harnas.”

Nutsarchitectuur

Dit is het verhaal van de man met een bulderlach. Dit is het verhaal van een man die ontgoocheld raakt van de hedendaagse “nutsarchitectuur” en de gebouwen om hem heen die “een overheersend functionalistische benadering van architectuur kennen”.

Ik wilde gebruikte stenen gebruiken. De Nationale Hypotheek gaf daar geen garantie op

“De muze is uit de stedenbouw. Alles wat aan de belevingskant ligt, alles wat je ontroert, alles wat je betovert… Maar het gebouwde is de spiegel van onze ziel. In Florence loop je toch met een ander gevoel dan in Lunetten. Het gaat vreselijk fout. De openbare ruimte wordt daar ook het slachtoffer van. Het Bouwbesluit? Het is verbijsterend. Decimeert onze mogelijkheden. Ik wilde gebruikte stenen gebruiken. De Nationale Hypotheek gaf daar geen garantie op. ”

Zijn lijf is 57 jaar. Hij voelt zich een groot geworden kleuter. “Ik ben een jaar of zeven. Ik loop door een weiland met hoog gras, in de verte hoor ik een klok en mijn moeder roepen. Dat ben ik allemaal. Het gaat niet om de plaats, maar hoe je was.”

Zonnetoren

Soms volg je hem niet. Het past precies bij het verhaal van het Maankwartier. Het wordt niet door iedereen begrepen. Een kleine groep verzet zich ertegen. Hij vertelt over de “prachtige” zonnetoren die over twee weken arriveert, Boven op de zonnetoren staat een halve bol; een maan. De vlakke kant daarvan weerspiegelt het zonlicht, dat hij door zijn eigen voet projecteert, dwars door een ondiepe vijver met een glazen bodem, zo de parkeergarage in. “Betoverend. De maan is de grootste gratis reflector in ons bestaan. Als je daaraan refereert, kun je in zonlicht zitten dat er eerst niet was.”

Je probeert hem te begrijpen. Zijn donkere en zijn lichte kant. In het Maankwartier vallen die twee samen. “Heerlen was 15 jaar geleden de op één na crimineelste stad van Nederland. Op de plek van het Maankwartier vielen er doden, kon je heroïne kopen en liepen de dames van het vleesverhuur. Straks is het misschien wel een van de mooiste plekken die in Nederland nieuw zijn gemaakt.”

Levend sprookje

Begrijp hem niet verkeerd. Dit levende sprookje van miljoenen, winkels, een heuvelachtig pad en ongeveer honderd woningen, vrolijke pleister op een oud infrastructureel litteken, is niet zijn levenswerk. “Het is een dingetje tussendoor. Nou ja dingetje. Ik ben er al vijftien jaar mee bezig. Hahahaha.”

Er moest iets komen. Heerlen was een lijf zonder kop en benen

Optische trucs, waarvan hij er sommige afkeek van een Egyptische mevrouw die een tempel liet bouwen. Trappen die Spaans aandoen. Slingerpaden. Luchtbogen. Een parkachtige omgeving. Gaudi 2.0 zou je kunnen denken. Wat wil hij zeggen? “Eigenlijk helemaal niets. Er moest iets komen. Heerlen was een lijf zonder kop en benen. Maar een stad moet jou kunnen omarmen.”

Monsters. Daar is de ‘tovenaar van Heerlen’ misschien wel het meest bang voor. Monsters van gebouwen, monsters van mensen. Of in zijn woorden: “Stevenen we niet af op een akelig soort mens?” Hij lacht het snel weg. “De meisjes zijn erg mooi in Heerlen. Dat komt door de mijnbouw van vroeger hier, die bracht 120 nationaliteiten hierheen, die zich onder katholiek toezicht enorm hebben voortgeplant, met soms heel mooie gevolgen. Voor een mooie vrouw hoef je niet naar Rusland. Hahaha.” 

Cobouw Café

Dit interview is een opmaat naar het Cobouw Café Limburg dat op 18 november plaatsvindt in Maastricht. Het Cobouw Café is een live talkshow in de kroeg met muziek, levendige discussies en interviews met professionals uit het hele werkveld.

Aan tafel zitten onder andere Michel Huisman, geestelijk vader van het Maankwartier; Jamaick Ruyters, de nieuwe telg in de directie van de Jac Ruytersgroep en oud-voetballer en vastgoedman Willy van de Kerkhof. De deuren van Grand Café Maastricht gaan om 18.30 open. Aanmelden kan via t.v.belzen@cobouw.nl


De foto van Michiel Huisman bij dit artikel is van Roel Janssen.

 

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels