artikel

Bouwen voor ouderen: veel gepraat, weinig wol

utiliteitsbouw Premium

Bouwen voor ouderen: veel gepraat, weinig wol

Bouwen voor ouderen is een hot item. Het ene rapport is nog niet verschenen of er duikt wel weer andere berichtgeving op waarin staat dat gemeenten een groot tekort aan seniorenwoningen voorzien. Ook de Raad voor de Leefomgeving constateert in zijn rapport ‘Wonen in verandering’ dat veel mensen er niet in slagen een woning te vinden die bij hen past.

Op de Provada eerder dit jaar werd verwezen naar een toestroom van buitenlandse beleggers die geïnteresseerd zouden zijn in Nederlandse woningen danwel zorgvastgoed. Als dit inderdaad het geval is, dan moet bouwen voor ouderen toch geen enkel probleem zijn en hoeven we niet bang te zijn voor een toekomstig tekort aan woningen waarin goede zorg verleend kan worden.

Toch zijn partijen kennelijk niet echt overtuigd van de noodzaak om te bouwen voor ouderen. Ja, voor senioren (55-plus) wordt voldoende gebouwd. Dat is bekend terrein voor corporaties en beleggers. Maar die andere, onbekende doelgroep bestaat nog niet en dat is de doelgroep die tot voor kort in het verzorgingshuis woonde. En juist voor deze doelgroep zou gebouwd moeten worden. Of is de de redenering dat al deze mensen vroeg of laat toch wel in het verpleeghuis terechtkomen, zodat we voor hen niet hoeven te bouwen? In Trouw verscheen begin juli een artikel waarin een verpleeghuisdirecteur pleit voor afschaffing van het verpleeghuis. Met daarin het pakkende citaat: “Sommige ouderen nemen liever dat extra risico dan dat ze in een verpleeghuis moeten wonen waar ze de regie over hun leven kwijt zijn”.

Niet alleen de mate van zorg die verleend moet kunnen worden maakt een woning voor ouderen duurder, maar ook het sociale aspect draagt hieraan bij. Marnix Norder stelde op de Provada dat het grote knelpunt in de transitie van het scheiden van wonen en zorg zit in het welzijn van mensen. Voor insiders is dit geen verrassing, maar voor de politiek kennelijk wel. En deze bal ligt nu bij de gemeente. Daar waar er in het verzorgingshuis allerlei gemeenschappelijke ruimten waren, zijn deze nu verdwenen. Op lokaal niveau worden buurthuizen ontmanteld wegens geldgebrek, maar deze zouden kunnen voorzien in het gemis aan welzijnsvoorzieningen voor ouderen.

Betaalbaar

Toch is het mogelijk om uit deze impasse te komen, maar dan moet de bereidheid er ook daadwerkelijk zijn. Het schrijven van nog meer rapporten heeft geen enkele toegevoegde waarde. In eerste instantie zal het initiatief vanuit de corporatie moeten komen, in nauwe samenwerking met de gemeente. Waar het in de kern van de zaak om gaat is dat er betaalbare woningen worden gebouwd voor ouderen met een (aankomende) zorgvraag. Met andere woorden: woningen waar ouderen naar toe willen en kunnen verhuizen als het niet meer gaat in de huidige woning. Daar kan men dan nog zeker tien tot vijftien jaar in blijven wonen. Deze woningen zijn duurder dan reguliere, vergelijkbare woningen. Dit komt door de aangepaste voorzieningen, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met het leveren van zorg en het gebruik van scootmobielen. Bovendien wordt al rekening gehouden met toekomstige woningaanpassingen naarmate men meer zorg nodig heeft. De gemeente zou hierop kunnen anticiperen door een eenmalige bijdrage vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Om de woningen toch aantrekkelijk te maken voor verhuur moet er goedkoper gebouwd worden. Door het bouwproces te optimaliseren en door gebruik te maken van een standaard woonconcept kunnen de kosten aanzienlijk worden gereduceerd. Over hoe dit concept eruit zou moeten zien, hoeft ook niet lang nagedacht te worden, want dat is inmiddels wel bekend.

Tot op heden ontwerpt elke partij echter steeds weer de zorgwoning en dat is echt niet nodig. Van een bestaand ontwerp is de woningplattegrond naar links en rechts uitbreidbaar, doordat gebruik gemaakt wordt van een prefab bouwsysteem met een vrije overspanning van 10 meter. Ook voor de toekomst behoudt de ruwbouw daarmee zijn waarde. Welzijnsvoorzieningen kunnen eenvoudig worden geïntegreerd door hier één wooneenheid voor te bestemmen, waarbij de kosten hiervan in de huur worden verdisconteerd.

Sietse la Roi, zelfstandig adviseur en initiatiefnemer van ‘HetNieuweZorgwonen’

Reageer op dit artikel