artikel

Excellente zorgarchitectuur

utiliteitsbouw Premium

Excellente zorgarchitectuur

Op 5 juni jongstleden werd voor de derde keer de Hedy d’Ancona-prijs voor excellente zorgarchitectuur uitgereikt. Deze prijs beloont ontwerpers van gebouwen waarvan de architectuur en de zorgvoorzieningen een logisch en samenhangend geheel vormen.

De jury beoordeelt in hoeverre het is gelukt de zorgvraag als vertrekpunt te nemen en hoe dit vervolgens is vormgegeven. Dit jaar kreeg De Veilige Veste in Leeuwarden de eerste prijs. Dit opvangconcept voor meiden en vrouwen die op de vlucht zijn voor geweld is een goed voorbeeld van een geslaagde renovatie. Voor de bewoners maakte de architect een krachtig statement tegenover de dreigingen uit de buitenwereld. Het Dorp in Arnhem, een wijk voor lichamelijk gehandicapten die ooit landelijke bekendheid kreeg door een inzamelingsactie van Mies Bouman, kreeg een eervolle vermelding.

Dankzij ondersteunende technologie in en om hun huis kunnen bewoners hier in hoge mate zelfredzaam zijn. Daarvoor benodigde technologie is er in vele vormen: camera’s op diverse plekken in het huis, sensoren die het gebruik van de koelkast bijhouden, mobiliteitsbewaking met bewegingssensoren enzovoort. Als reactie op de maatschappelijke vraag – hoe kunnen mensen die zorg nodig hebben langer zelfstandig blijven wonen en dat tegen lagere kosten – zijn voor en met bewoners zinvolle nieuwe producten ontwikkeld, in een samenwerking van zorginstellingen en industrie.

In het Arnhemse voorbeeld bleek een omkering van denken de sleutel tot succesvolle innovatie: vertrekpunt is niet wat er op de plank ligt bij de leverancier (aanbodkant), maar de zorgbehoefte van de afnemer (vraagkant). Wanneer bestaande technologische producten de vraagstelling niet kunnen oplossen, kan dit type samenwerking leiden tot verrassende innovaties in de bouw.

Ik durf de stelling aan dat innovaties in de zorg sneller van de grond komen als we de zorgvraag als vertrekpunt nemen. Zo’n omkering van de bouwketen vereist een andere manier van samenwerken door bewoners, zorginstellingen, architecten en bouwsector. Dit is nog steeds niet vanzelfsprekend. Reden voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en TNO om over twee jaar opnieuw een Hedy d’Ancona-prijs uit te reiken.

Ir. Dick Schmidt, algemeen directeur Gebouwde Omgeving, TNO, www.tno.nl

Reageer op dit artikel