artikel

Betaalbare zorg begint thuis

utiliteitsbouw Premium

Betaalbare zorg begint thuis

Als we de zorgkosten in de hand willen houden, is het belangrijk dat we ouderen in staat stellen langer zelfstandig te blijven wonen. Toch is in de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geen woord te vinden over woningaanpassingen, zorgtechnologie of domotica.

De komende jaren hebben we in Nederland te maken met een dubbele vergrijzing: steeds meer ouderen, die ook nog eens een steeds hogere leeftijd bereiken. Dat brengt uitdagingen met zich mee voor de hele samenleving. Ook in de toekomst komt de ouderdom met gebreken en dat betekent bijvoorbeeld dat het aantal chronisch zieken sterk zal toenemen. De totale zorgkosten zullen snel stijgen en als we niets doen, wordt met name de intramurale zorg onbetaalbaar.

De meest effectieve manier om de kosten van de zorg in ons land binnen de perken te houden, is het creëren van woningen waarin mensen prettig en praktisch oud kunnen worden. Met slimme techniek en eenvoudige voorzieningen in en om het huis kunnen we vrijwel iedere woning geschikt maken voor mensen die minder mobiel worden en meer ondersteuning nodig hebben. Uiteraard kosten die aanpassingen veel geld; op de lange termijn gaat het om het vernieuwen van tienduizenden woningen. Maar die investering is slechts een fractie van de kosten die jarenlange intramurale zorg met zich meebrengt.

De vraag naar levensloopbestendige woningen zal de komende jaren explosief gaan toenemen. Het is hoog tijd dat de regering, gemeenten, woningcorporaties en bedrijfsleven de schouders zetten onder deze enorme klus. In het belang van de groeiende groep ouderen én in het belang van de rijksbegroting. Helaas zit de vaart er nog niet in en blijft het bij probeerprojecten en proefballonnetjes. Heeft dat misschien te maken met de techniek, die tekortschiet om domotica op grote schaal te realiseren? Absoluut niet. De Nederlandse installatiebranche heeft alle kennis en technische middelen in huis om morgen van start te gaan en binnen enkele jaren de bestaande woningvoorraad geschikt te maken voor mensen met de meest uiteenlopende beperkingen. Niet de stand van de techniek vormt een obstakel, maar de regelgeving. Met de nieuwe Wmo hebben regering en parlement een kans laten liggen om de zorgkosten op lange termijn aanzienlijk terug te brengen. De nieuwe wet rept met geen woord over woningaanpassingen. Bovendien blijkt uit onderzoek dat er bij gemeenten weinig kennis op dit gebied is. Terwijl diezelfde gemeenten vanaf volgend jaar wél verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van mensen met een beperking.

Goede raad

De overheid ziet de waarde van levensloopbestendige woningen nog te vaak over het hoofd, maar dat geldt niet voor de Raad voor de Leefomgeving en lnfrastructuur. Eerder dit jaar adviseerde deze raad het kabinet om woningverbeteringen fiscaal aantrekkelijk te maken voor woningbezitters en verhuurders. Daarnaast zouden huurders die zelf investeren in aanpassingen een compensatie moeten krijgen in de vorm van een lagere huur. De raad roept het kabinet op om barrières in wet- en regelgeving weg te nemen. Mijn voorstel: begin bij de Wmo.

Het levensloopbestendig maken van woningen wordt aantrekkelijker als we creatieve oplossingen vinden voor de zogenaamde split incentives. Dit probleem doet zich voor wanneer investeringen van de ene partij leiden tot lagere kosten voor een andere partij. Een woningcorporatie zal niet snel investeren in domotica wanneer de besparing alleen ten goede komt aan de zorgaanbieder. Het zou goed zijn als de overheid samen met andere betrokkenen de split incentivesaanpakt. Bijvoorbeeld door het mogelijk te maken dat een zorgverzekeraar die in preventie investeert een deel ontvangt van de besparingen die zijn investering oplevert.

Inspiratie

Zelfstandig (blijven) wonen is een kwestie van vooruitkijken. De modelzorgwoningen die bij het Opleidingsfonds OTIB zijn gecreëerd, bieden daarvoor prima mogelijkheden. Ik weet zeker dat de technische oplossingen ook voor minister Blok, die er binnenkort op bezoek gaat, een bron van inspiratie zullen zijn.

Reageer op dit artikel