artikel

Verwijderingsbijdrage

utiliteitsbouw Premium

Verwijderingsbijdrage

Een paar jaar geleden stelden een aantal partijen een verwijderingsbijdrage voor nieuwe kantoren voor. Dit werd niet direct met gejubel ontvangen. Het legt echter wel de vinger op de zere plek.

De bouwsector is namelijk verantwoordelijk voor circa 40 procent van onze nationale afvalberg. Zo’n 98 procent hiervan wordt als nuttige toepassing verwerkt. De milieubelasting als gevolg van materiaalgebruik wordt toenemend belangrijk, omdat we energetisch steeds efficiënter worden. Duurzaam ontwikkelen en ontwerpen mag in deze tijd eigenlijk geen onderscheidend aspect meer zijn, maar een basisprincipe. Het lijkt me daarom helemaal geen gek idee om een gebouwontwikkelaar te verplichten om de gevolgen van bouwafval te dragen. De vervuiler betaalt. Dit zou concreet kunnen worden gemaakt op basis van de kilo’s toegepaste materiaalsoort maal de milieubelasting ervan. Licht bouwen en een milieubewuste materiaalkeuze leveren dan direct winst op.

Afvalbeheersing wordt een integraal onderdeel van een bouwproject en moet worden beloond. Systeemkeuze en bouwwijze kunnen direct leiden tot afvalbeperking tijdens de bouwfase en slim en flexibel ontwerpen met het oog op levensduurverlening wordt hiermee gestimuleerd. Als een gebouw langer meegaat, blijft vervanging immers langer uit en worden de milieueffecten over een langere periode uitgesmeerd. Prefab componenten kunnen bij sloop worden hergebruikt. De introductie van andere financiële spelregels rondom bouwen, beheren en slopen vereist ook een nieuw verdienmodel, waarbij hoogwaardig ‘afval’ van toegevoegde waarde wordt.

Een gebouweigenaar-ontwikkelaar kan verder worden gestimuleerd tot duurzame daden door de onroerendgoedbelasting te vervangen door een materialentax, een systeem waarin jaarlijks wordt afgerekend op grondstoffengebruik. Een gebouw zou een materiaalpaspoort kunnen krijgen, dat een belangrijke rol kan gaan spelen bij de waardering van gebouwen. Eckart Wintzen heeft voorgerekend dat in ons huidige belastingsysteem slechts een minimale 0,3 procent wordt geïnd voor grondstoffenverbruik. Dit zou ook de staat moeten kunnen bewegen om te werken aan een herverdeling van belastinginkomsten, gebaseerd op duurzaamheidsbeginselen. Belastingafdracht wordt dan een groene keuze.

Dr.ir. Roel Gijsbers, TU Eindhoven, onderzoeker faculteit bouwkunde

Reageer op dit artikel