Bij de introductie van het eerste kader voor het zogenaamde 'maatschappelijk prioriteren' van nieuwe aansluitingen op het energienet in 2024, ontstond vrijwel direct grote ophef over de toekenning van de prioriteiten. Dit leidde direct tot een forse toename van het aantal geschillen bij de rechter.
We hebben inmiddels energiezuinige gebouwen, warmtepompen en zonnepanelen. Maar terwijl de operationele uitstoot snel daalt door een combinatie van duurzamere elektriciteit en betere installaties en gebouwen, stijgt de materiaaluitstoot onverminderd door. Wat we aan de voordeur besparen, verliezen we in de fundering, de gevel en de fabriek.
Afgelopen week lag het Cobouw-magazine op mijn leesstapel, een editie volledig gewijd aan prefab bouwen. Beton, hout, laagbouw, stapelbouw, werkelijk iedereen mocht zijn zegje over prefab doen.
We zijn nog niet klaar met het oplossen van congestie op het elektriciteitsnet en de volgende file tekent zich al af: drinkwatercongestie. Het voelt onwerkelijk in een land met gemiddeld 800 millimeter regen per jaar, maar schaarste gaat zelden over hoeveel er in totaal is. Het gaat over beschikbaarheid, tijd, locatie, kwaliteit, vraagpatronen en onze ontwerpkeuzes. En eerlijk is eerlijk: we ontwerpen nog steeds alsof drinkwater een eeuwige vanzelfsprekendheid is.
Aannemers nemen nog altijd vooral aan. Niet in de betekenis van aannemen dat iets lukt, maar in de letterlijke zin: opdrachten aannemen. En dat terwijl veel van hen precies weten hoe het beter kan. Hoe het slimmer, duurzamer en toekomstbestendiger kan. Toch blijft het vaak stil. Alsof het niet gepast is om je opdrachtgever te vertellen dat de opdracht zelf misschien niet klopt en veel beter kan.
Het zal na de verkiezingen interessant worden of de door demissionair minister Hermans toegezegde 2 miljard daadwerkelijk bij Tata terecht gaat komen óf dat dit bedrag alsnog een andere bestemming gaat krijgen.
Het debat over de woningnood blijft hangen in één refrein: bouwen, bouwen, bouwen. Natuurlijk, we moeten blijven bouwen. Maar als dat het enige antwoord is, stellen we naar mijn idee niet de juiste vragen.
"Twijfel is geen prettige toestand, maar zekerheid is absurd." Met die woorden vatte de Franse filosoof Denis Diderot al in de 18de eeuw iets samen waar we nu nog altijd moeite mee hebben, zeker in de wereld van gebieds- en vastgoedontwikkeling.
De Adviesgroep Stoer presenteert haar eerste conceptrapport met de ronkende titel 'Sneller, meer, goedkoper'. De boodschap: schrap regels, versimpel normen, en maak bouwen weer betaalbaar. Klinkt daadkrachtig. Maar wie even door de rook kijkt, ruikt een oude lucht. Die van de jaren tachtig. Ook toen dachten we slim te zijn. 'Sober en doelmatig bouwen' werd de mantra. En wat kregen we? Lage plafonds, slechte ventilatie, waardeloze lichtinval en platte daken vol lekkage.
Een bewuste steen in de vijver. Het moet anders, maar hoe dan? De verschuiving van nieuwbouw naar instandhouding is in volle gang. Daarbij hebben we aandacht voor waardebehoud van materialen, energie-efficiëntie, het slim benutten van onze fysieke ruimte en het bevorderen van adaptiviteit. Stappen in de goede richting, maar nog niet voldoende om binnen onze planetaire grenzen te komen.
