nieuws

Reconstructie | Gevecht om drie reusachtige sluisdeuren

infra Premium 7415

Reconstructie | Gevecht om drie reusachtige sluisdeuren

Vlak voor de sluisdeuren voor IJmuiden in Nederland aankwamen stuurde aannemingscombinatie OpenIJ een claim van 22,3 miljoen euro naar de Koreaanse bouwer. Bijna het complete bedrag van de oorspronkelijke aanneemsom. De bankgarantie van 7,3 miljoen inden ze alvast. De Koreanen zijn verbouwereerd en willen beslag leggen op de deuren. Reconstructie van een miljoenendans.

Maandag 3 december 2018. Drie dagen moet de Talisman nog varen, dan bereikt het zwaartransportschip van Boskalis-dochter Dockwise de Nederlandse wateren. Door de uitzonderlijke lading aan dek, drie 72 meter lange deuren, die ver buiten de boorden steken, kan het schip niet meteen doorvaren naar IJmuiden. Op deze manier kan het transport nooit door de sluis en het schip voor de sluis afzinken en de deuren laten opdrijven zou veel te veel tijd vergen. Dan is de toegang tot het Noordzeekanaal  veel te lang geblokkeerd voor andere scheepvaart.

Dus zet de kapitein koers richting de Maasvlakte. In het centrale havenbekken daar is voldoende plek om ongehinderd door golven de Talisman deels af te zinken. Daarna kunnen de deuren één voor één naar IJmuiden worden gesleept.

Waarom precies op die regenachtige maandag een claim uitgaat richting de Koreaanse bouwer, ter grootte van bijna de complete aanneemsom, is lastig te achterhalen. Misschien wel omdat de Talisman dan al veilig in Europese wateren vaart. Misschien wil opdrachtgever OpenIJ nog net voor het einde van het boekjaar een van de vele gaten in de begroting  dichten. Alleen de voorlichter van penvoerder BAM geeft een korte verklaring. De Koreaanse bouwer van de lading aan dek van de Talisman, heeft zich volgens hem niet aan het contract gehouden. Ze zouden ruim acht maanden eerder opleveren. Contract is contract. “We hebben ze daar sinds april 2017, toen duidelijk werd dat ze de afgesproken opleverdatum niet gingen halen regelmatig op gewezen. Ze wisten ook dat er nog punten open stonden waarover we nog een besluit zouden nemen.”

“We hadden gerekend op een kerstcadeau, niet op een claim”

In de Koreaanse havenstad Mokpo, waar de Talisman ruim een maand eerder is vertrokken, weten ze niet wat hen overkomt als ze de brief met de claim van OpenIJ ontvangen. Verkoopdirecteur Hyun Kug Lee van GeoSung: “We hadden eerder gerekend op een kerstcadeau gezien de naderende feestdagen en de manier waarop we alles in het werk hadden gesteld om dit project tot een goed einde te brengen. We zijn trots een bijdrage te kunnen leveren aan de waterveiligheid van de toekomstige generaties Nederlanders. We hadden best wat tegenslag ondervonden op het project. In april was nog de cruciale onderaannemer DSHI failliet gegaan. Met kunst en vliegwerk hebben we het project daaruit weten te redden. Alles is voortdurend gebeurd in nauw overleg en met volledige goedkeuring van OpenIJ.  Bovendien: Medewerkers van Rijkswaterstaat noch van de aannemer hebben bij de overdracht van de deuren ook maar één opmerking gemaakt dat er iets niet zou deugen.”

Dat faillissement van DSHI in april 2017 is inderdaad een flinke domper, die Geosung te verwerken krijgt als de lucht met OpenIJ net weer een beetje geklaard lijkt. OpenIJ neemt het grootste Koreaanse advocatenbureau in de arm, Kim & Chang, dat Geosung min of meer onder curatele stelt en rechtstreeks onderaannemers betaalt om het werk verder niet te laten stagneren. Regelmatig voelt de directie van Geosung zich geschoffeerd, maar ze werken wel mee. Op aanwijzing van Kim&Chang verplaatst de staalbouwer razendsnel de drie nog niet afgebouwde sluisdeuren naar een werf bij Daebul port, die daar eigenlijk niet goed op is toegerust. De energievoorziening is gebrekkig, er is nauwelijks perslucht voorhanden en er zijn geen goede kranen. Dat moet allemaal worden gehuurd en aangevoerd wat de kosten verder opjaagt. Geosung laat OpenIJ in de zomer weten dat het aanhikt tegen een verlies van ruim 4 miljoen euro.

Uitgerekend in de maanden dat de deuren bij Daebul moeten worden voltooid, worden alle lokale hitte-records voor de Koreaanse zomer gebroken. En tot overmaat van ramp trekt er ook nog twee keer een typhoon over het werk. Ondanks al die tegenslag krijgt Geosung de deuren af, meldt Lee trots.

De vertraging bij de bouw van de deuren verbleekt bij die van de caissons

Dat is acht maanden later dan oorspronkelijk gepland, maar gezien de andere ontwikkelingen op het werk kan dat nauwelijks een probleem zijn. Bij het ontwerpen en bouwen van de deurkassen, de caissons,  heeft OpenIJ immers inmiddels een vertraging van 27 maanden opgelopen. Dat is de Koreanen ook niet ontgaan. In december 2017 is de directie van Geosung in Haarlem op bezoek bij OpenIJ om de dreigende vertragingen te bespreken. Het nieuws over de problemen met het ontwerp van de caissons is dan net wereldkundig geworden. De precieze vertraging die dat oplevert is dan nog niet bekend. Wel is duidelijk dat het veel meer is dan zes of zeven maanden waar de Koreanen dan mee aankomen en dat het ook om veel meer geld gaat. Op dat moment gaan BAM en VolkerWessels, elk nog uit van een strop van zo’n 50 miljoen euro.

Maar inmiddels is iedereen een jaar verder, zijn de sluisdeuren dus in Nederland en zijn ze zich op het kantoor van Geosung in havenstad Mokpo rotgeschrokken van de claim van Openij. Op 17 december, de deadline die OpenIJ heeft gesteld voor betaling van de 22,5 miljoen euro stuurt de CEO van Geosung een brief, waarin hij duidelijk stelt niet akkoord te gaan. In mails en telefoontjes die volgen wordt besloten dat de directies van de bedrijven elkaar begin januari ontmoeten in Nederland om daar de kwestie te bespreken.

Met dat vooruitzicht gaan Lee en zijn collega’s enigszins gerustgesteld de kerstdagen en jaarwisseling tegemoet. Totdat op oudejaarsdag duidelijk wordt dat OpenIJ de bankgarantie heeft geïnd die drie jaar eerder, bij het afsluiten van het aannemingscontract was overeengekomen. ING heeft 7,3 miljoen euro overgemaakt en dat op haar beurt geclaimd bij Geosungs eigen bank in Korea.

Daarop spant Geosung een kortgeding aan. De geplande zitting op 7 januari wordt aangehouden omdat de eisen zijn gewijzigd en OpenIJ tijd moet krijgen om daar op te kunnen reageren. Op 17 januari gaat de zitting alsnog door. Lee en een collega hebben in de tussentijd gesproken met de Koreaanse ambassadeur in Den Haag. Een Koreaanse diplomate bepleit de kwestie bij de projectdirecteur van Rijkswaterstaat. Tot noch toe is dat zonder resultaat.

Ook de Amsterdamse kortgedingrechter helpt de Koreanen niet. Donderdag 31 januari doet die uitspraak en oordeelt dat het innen van de bankgarantie niet onrechtmatig was maar voldeed aan de bepalingen uit de overeenkomst. OpenIJ hoeft de 7,3 miljoen euro niet terug te betalen.

Lee en zijn collega’s blijven verbouwereerd achter. Via de telefoon blikt de verkoop-directeur terug: “Het kan niet zo zijn dat OpenIJ èn de deuren heeft èn het geld van de bankgarantie. Daar was die natuurlijk nooit voor bedoeld. Wij zijn een betrekkelijk kleine staalbouwer. Onze jaaromzet bedraagt zo’n 60 miljoen dollar, dus 7,3 miljoen euro is echt een enorm bedrag voor ons. Laat staan de 22,5 miljoen die OpenIJ in haar brief van 3 december claimde.”

“Wij zijn het slachtoffer van de averij die OpenIJ op een ander deel van het project opliep”

Via de telefoon houdt Lee zijn Koreaanse voorkomendheid; op het schuchtere af. “We houden het graag netjes”, benadrukt hij. Maar de mail die volgt zodra de telefoon is opgelegd, spreekt andere taal: “Wij worden geslachtofferd voor de problemen waar OpenIJ in een heel ander deel van het project verwikkeld in is geraakt maar waar wij part noch deel aan hebben.” Eerder heeft hij al zijn beklag geuit over de nieuw aangestelde directeuren bij OpenIJ en bij BAM en Volker Wessels. Die trekken zich niets aan van de afspraken die met ons zijn gemaakt en hebben ook nooit de moeite genomen om eens in Korea op het werk te komen kijken.

Een arbitrage is volgens Lee op zijn plaats zijn om te kijken of de bankgarantie terecht is geïnd en wat voor extra kosten er dus door wie zijn gemaakt. Zo was dat volgens hem ook vastgelegd in het contract. “We gaan dus in beroep tegen het vonnis van de kortgeding-rechter. En we bereiden beslaglegging voor op de deuren. We leden sowieso al een verlies van zo’n 7 miljoen euro op dit project, maar we gaan niet akkoord met nog meer kosten. OpenIJ blijkt een onbetrouwbare handelspartner. Een wolf in schaapskleren.”

De eerste sluisdeur passeert de oude sluis bij IJmuiden. Foto: ANP

Tijdlijn

10 november 2015 – Gunning bouw drie sluisdeuren plus de deur van een droogdok aan Geosung Tech, voor 24,3 miljoen euro. (bedrag groeit later tot 26,5 milj)

26 november 2015 – ING verstrekt een bankgarantie voor rekening van Geosung (via haar bank in Korea, de Busan Bank) van maximaal 7,3 miljoen euro

April 2017 – onderaannemer DSHI gaat failliet, Geosung verhuist de deuren in allerijl naar een werf bij Daebul, waar gebrekkige energievoorziening is en nauwelijks geschikte kranen en ander materieel. De aannemer hikt aan tegen een verlies van … op het werk en vraagt

19 oktober 2018 – Geosung vraagt OpenIJ om 1,8 miljoen euro extra over te maken, om de salarissen van de staalarbeiders te kunnen betalen. Er is veel extra straal en conserveringswerk uitgevoerd. Als OpenIJ niet betaalt zullen de arbeiders de haven van Mokpo blokkeren zodat het schip dat de deuren naar Nederland moet brengen niet kan uitvaren.

24 oktober 2018 – Halfafzinkbaar schip de Talisman verlaat de haven van Mokpo, met aan boord de drie sluisdeuren, plus nog een kleine deur voor een droogdok. OPenIJ heeft inmiddels zo’n 34 miljoen euro betaald aan Geosung.

3 december – OpenIJ stuurt een claim van 22,5 miljoen euro naar Geosung

6 december – De Talisman vaart de Tweede Maasvlakte binnen bij Rotterdam

17 december – Geosung laat weten niet akkoord te gaan met de claim van OpenIJ

28 december – OpenIJ int de bankgarantie van 7,3 miljoen euro.

17 januari 2019 – kort geding bij rechtbank Amsterdam. Geosung eist de 7,3 miljoen euro van de bankgarantie terug omdat die niet eenzijdig geïnd zou kunnen worden, maar pas na arbitrage door externe deskundigen.

19 januari – De eerste deur wordt versleept naar de haven van Amsterdam en passeert daarbij de oude Noordersluis van IJmuiden. De dagen daarna volgen ook nummer twee en drie.

31 januari – Kortgedingrechter in Amsterdam vonnist dat het afroepen van de bankgarantie volgens de voorwaarden is gedaan.

11 Februari –Geosung gaat in beroep en overweegt beslag te  leggen op de sluisdeuren.

 

Reageer op dit artikel