nieuws

Schoenendoos-satelliet versimpelt wereldwijde monitoring bouwputten

infra Premium 693

Schoenendoos-satelliet versimpelt wereldwijde monitoring bouwputten

De eerste commerciële Nederlandse kunstmaan die volgende week wordt gelanceerd gaat ook aan de slag voor de bouw en infra. De grondwatersensors van XAxis kunnen hun meetgegevens vanaf de meest afgelegen plekken ter wereld doorsturen via de Hiber-satelliet. Jaren achtereen zonder dat er een batterij verwisseld moet worden.

XAxis is al langer actief met het verzamelen, verwerken en analyseren van data rond bouwputten.  Zo verzamelde de Alkmaarse firma de data van trillingsmeters, zakkingsmeters, hellingmeters, peilbuizen en zelfs omwonenden rondom de spoortunnel Delft. De datastromen van de honderden instrumenten die de bouwput en de omgeving continu in de gaten hielden werden veel te groot om nog met nog met een excelbestand in de gaten te kunnen houden, zoals tot dat moment gebeurde. De aannemers zouden volgens XAxis-directeur Jeffrey Tromp, uren bezig zijn geweest om na te gaan wat er precies mis ging als er ergens een sensor alarm sloeg. Het schrijnendste voorbeeld daarvan zijn de verzakkingen aan de Amsterdamse Vijzelgracht tijdens de bouw van de Noord-Zuidlijn. Terwijl de scheuren in de muren sprongen en de politie de bewoners uit hun huizen haalde, was het monitoringssysteem niet in staat vroegtijdig te waarschuwen.

Mensen worden achterdochtig door de lage prijzen van de nieuwe technologie

Toen XAxis aan den lijve ervoer hoe onderhoudsgevoelig en instabiel de apparatuur van gerenommeerde fabrikanten van meetgegevens is, besloot het jonge technologiebedrijf ook maar zelf sensoren te gaan ontwikkelen en bouwen. “We kopen geen elektronica in uit China die we vervolgens aan elkaar knopen, verzekert Tromp, “maar bouwen alles van de grond af op.” Dat gebeurt onder leiding van een gepromoveerd technoloog die XAxis een paar jaar terug heeft aangetrokken. Een belangrijke ontwikkeling is dat met de komst van IoT-technologie alles veel  goedkoper is geworden dan veel bestaande oplossingen van de gevestigde instrumentenbouwers. Tromp: “Omdat mensen van die lage prijzen achterdochtig  worden, ‘het zal wel niks zijn’ , bieden we het onze diensten ook in een soort abonnementmodel aan. Tegen een vast maandtarief krijgen ze meetdata met een hoge betrouwbaarheid en realtime. Er geldt een opzegtermijn van 30 dagen. Dat maakt de drempel voor veel partijen gevoelsmatig wat kleiner om met ons in zee te gaan. Ze zitten niet meteen vast aan enorme investeringen.”

Vooral grondwatersensors in peilbuizen zijn al succesvol ingezet bij meerdere projecten in Nederland. Ze zijn uitgerust met druksensoren op meerdere niveaus. Bovenin de peilbuis hangt een compacte data-unit, met zender en antenne. Die kan op verschillende manieren de meetgegevens realtime doorsturen. Vaak gebeurt dat met LoRa, maar het kan ook met het gsm netwerk, een privé-netwerk of via de compacte nieuwe satelliet die Hiber volgende week in een baan om de aarde hoopt te brengen.

Satelliet niet groter dan een schoenendoos

Dat biedt volgens Tromp een uitgelezen kans om de technologie veel breder toe te passen. De satelliet ter grootte van een schoenendoos komt namelijk in een veel lagere baan rond de aarde dan gebruikelijk. In plaats van op 36.000 kilometer gaat hij op 600 kilometer hoogte rondjes draaien. Verzenden van informatie naar de satelliet vergt daardoor veel minder vermogen, wat betekent dat de communicatie – unit van XAxis veel kleiner kan worden uitgevoerd, terwijl hij het jaren uithoudt zonder dat de batterij moet worden opgeladen of omgewisseld.

Tromp: “Hiber maakt het mogelijk dat we jarenlang infrastructuur monitoren in afgelegen gebieden zonder netstroom en zonder goede communicatienetwerken. Voor de ingenieursbureaus waarvoor XAxis werkt is dat een uitkomst. Een van onze klanten monitort bijvoorbeeld het waterpeil langs het Panama-kanaal. Op grote delen van dat tracé is geen netspanning beschikbaar en is ook geen mobiel bereik. Als we daar via de Hiber-satelliet onze data kunnen versturen kunnen we dat jarenlang betrouwbaar doen met één betrekkelijk kleine batterij. Datzelfde voordeel geldt als er dijken in Vietnam moeten worden gemonitord, of wanneer een klant het peil in een waterput in de Sahara in de gaten wil houden.”

Met de lancering breek een nieuwe fase aan in monitoring en telemetrie

De lancering  van de Hiber satelliet is wat Tromp betreft een mijlpaal. Eigenlijk zou het deze week al plaatsvinden, maar het ruimtevaartbedrijf van Tesla-baas Elon Musk, SpaceX, worstelde nog met wat technische problemen bij de lancering van haar Falcon 9. Het moet nu volgende week gebeuren. De lancering van een tweede compacte satelliet staat ook al gepland. Dat gebeurt vanuit India. In totaal wil de new-space startup 48 satellieten in omloop brengen.  Daarmee breekt wat Tromp betreft een hele nieuwe fase aan van monitoring en telemetrie.

lancering van de Falcon 9 van SpaceX

Reageer op dit artikel