nieuws

Hoe de Westfrisiaweg na een stormachtig begin soepeltjes de eindstreep nadert

infra Premium 4955

Hoe de Westfrisiaweg na een stormachtig begin soepeltjes de eindstreep nadert
Hoe de Westfrisiaweg na een stormachtig begin soepeltjes de eindstreep nadert

Het project Westfrisiaweg deed Heijmans bijna de das om. Maar sinds de schikking tussen de provincie en de bouwer, anderhalf jaar geleden, loopt het wegenbouwproject ogenschijnlijk soepeltjes naar de eindstreep. Cobouw nam een kijkje bij de laatste loodjes.

Het was een pittige opgave, de totstandkoming van de Westfrisiaweg. In november wordt het laatste deel van deze 42 kilometer lange weg tussen Alkmaar en Enkhuizen opengesteld, één jaar later dan het oorspronkelijke doel.

Een pittige opgave vanwege de omvang van het project. Maar ook vanwege de onenigheid tussen de provincie Noord-Holland en aannemer Heijmans. Tijdens de aanbesteding maakte de bouwer bezwaar tegen de voorgenomen gunning aan BAM/Van Oord. En in het najaar van 2016, toen de uitvoering al was begonnen, legde de Brabantse bouwer het werk stil.

Gesteggel over West-Friese bodem

In november 2016 maakte Heijmans de provincie Noord-Holland in een brief duidelijk het werk aan de Westfrisiaweg stil te leggen. Voorafgaand daaraan was er al maanden gesteggeld over wie de ruim 40 miljoen euro aan meerkosten zou moeten betalen. Rond die periode reserveerde Heijmans zelf alvast 32 miljoen euro voor tegenvallers op het project. Heijmans had op dat moment nog vier andere rampprojecten en zat dicht tegen een faillissement aan. Volgens de bouwer zou vooronderzoek van de provincie niet duidelijk hebben gemaakt dat de Westfriese bodem te slap was en er kabels en leidingen in de weg zouden liggen. Dit soort mega-schadeposten kon de Brabantse bouwer er niet bij hebben. Dus begon Heijmans de grote, gele keet in Zwaag af te breken en liet de provincie onthutst achter. Maanden later werd het conflict beslecht en de financiële schade via een schikking verdeeld en het project hervat. Heijmans-topman Bert van der Els verdween daarna van het toneel.

Lees ook: Hard spel om de Westfrisiaweg

Maar, zie daar: het meningsverschil werd begin 2017 bijgelegd en sindsdien lijkt alles koek en ei en kabbelt het project haast onopvallend naar de eindstreep. Vlak voor de finish wil projectbureau N23 Westfrisiaweg van de provincie Noord-Holland maar al te graag laten zien wat er allemaal bereikt is. Het projectteam is namelijk best trots op het project. En – opvallend genoeg – ook positief over de samenwerking met Heijmans.

‘Er is keihard gewerkt’

Omgevingsmanager Harry Michels rijdt met zijn Volvo bij poort 108 het glimmende asfalt op. We rijden langs de fonkelnieuwe vangrails langs fietsonderdoorgangen en viaducten.

“Op het hoogtepunt werd op dertig plekken tegelijk gewerkt”, vertelt Michels onderweg. “Op dit moment nog altijd op zo’n vijftien locaties.” Maar het zijn de puntjes op de i. Het merendeel van de indrukwekkende verzameling materieel is inmiddels verhuisd naar volgende projecten.

 Met Michels toeren we langs het project van 200 miljoen euro. Langs 25 kunstwerken. Langs de route waar 4 miljoen kuub grond is verzet, 280.000 ton asfalt is gestort en 50.000 meter aan geleiderails is aangebracht. Een megaklus.

Halverwege bekent Michels: “Het moment van daadwerkelijk stilleggen kwam voor ons toch nog onverwachts. En na het bereiken van overeenstemming tussen de provincie en Heijmans waren wij natuurlijk heel blij weer echt aan de slag te kunnen. Er is keihard gewerkt, de sfeer was sindsdien goed.”

‘Op de werkvloer bleven we samenwerken’

Volgens de omgevingsmanager ontstond tijdens het stilleggen van het project wel een merkwaardige situatie. Natuurlijk. Maar, zo benadrukt hij, tegelijkertijd ontstond ook een bijzondere vorm van samenwerking met Heijmans. “Aan de ene kant was er het meningsverschil met de juridische werkelijkheid en harde standpunten”, legt hij uit, “maar op de werkvloer bleven we wel samenwerken. Ondanks alles bleven we met elkaar in contact en hebben we gezamenlijk een tienpuntenplan opgesteld om enkele acute en praktische knelpunten op te lossen.”

Dat plan was nodig, omdat op een aantal locaties fietsers hun weg moesten zien te vinden over ontheemde wegen en rotondes. Een gevaarlijke situatie. “Fietsers voelden zich daar niet veilig bij en een scan wees ook uit dat verbetering op deze locaties wenselijk was”, aldus Michels. “Om onveilige situaties te voorkomen werd bijvoorbeeld de rotonde Florasingel wel door Heijmans afgemaakt. Maar ook deelprojectjes die bijna klaar waren, zoals een geluidsscherm, werden afgerond. Daardoor hebben we de periode van de stillegging niet als alleen maar negatief ervaren.”

‘Feitelijk kan er niets meer misgaan’

Toen Heijmans en de provincie in februari 2017 het meningsverschil achter zich lieten en de gele keet weer werd opgebouwd, is het werk volgens Michels “op volle kracht” hervat. De aannemer ging weer verder waar hij gebleven was, zoals met het aanpakken van de slappe bodem met voorbelastingen, EPS en heel veel palen. ‘‘Eigenlijk lag het tempo vanaf toen veel hoger. Dat was ook nodig. De sfeer was ook goed. Het werk verliep volgens planning.”

We naderen Enkhuizen. Bij de Stede Broec golven we door twee onderdoorgangen. Tegelzetters leggen de laatste hand aan de wandtegels in de viaducten. Als we stoppen boven op een kunstwerk, is goed te zien hoe dicht de weg soms langs de boerderijen loopt.

Voor het gekozen tracé zijn ook twee boerderijen gesloopt. Michels wijst naar een lege vlakte. “Nu ligt het terrein nog braak, maar met de omwonenden is een plan gemaakt voor de herinrichting.”

Oorspronkelijk stond er als datum van oplevering 2017 op de bouwborden. Na de schikking met Heijmans begin 2017 werd dat eind 2018. Dat wordt gehaald, verzekert Michels. Feitelijk kan er nu niets meer misgaan. Grote delen van de 42 kilometer lange weg zijn al open en 10 november is er een hardloop- en wielerwedstrijd over het nieuwe tracé. Uiterlijk 30 november is de hele weg klaar; er is gefaseerd opgeleverd. Dat is ruim voor de officiële harde contractdatum van 18 december 2018.

Michels heeft het hele project meegemaakt en kijkt er enthousiast op terug. “Er rijden elke dag tussen de 30.000 en 40.000 auto’s over dit wegennet. Die hebben bijna geen hinder ondervonden. De fasering zit buitengewoon knap in elkaar. Uiteindelijk is dit project binnen (de aangepaste) planning en budget opgeleverd met een beperkte bezetting op het projectbureau. We hebben gemiddeld tussen de twintig en dertig mensen op het project gehad, dat hadden bij een andere contractvorm zomaar honderd mensen kunnen zijn.”

Heijmans heeft in de uitvoering het project professioneel aangepakt, vindt hij. “Veel oplossingen hadden wij op het projectbureau zelf niet kunnen bedenken. Daarvoor was de expertise uit de markt nodig en die is volop ingebracht.”

Geen spijt van BVP

Dus het projectteam heeft ook geen spijt van de relatief onbekende contractvorm BVP? “Die vraag kan pas na de evaluatie beantwoord worden, maar wij zijn er niet negatief over. We hebben ervaren dat het ontwerp en de planning volledig bij de opdrachtnemer leggen goede kanten heeft. Als projectteam hebben we getoetst via systeem gerichte contractbeheersing. Bij deze contractvorm is het belangrijk om als opdrachtgever en opdrachtnemer in je eigen rol te blijven. Soms betekent dat op je handen zitten, maar vooraf zijn duidelijke afspraken gemaakt over verantwoordelijkheid. Dat betekent ook dat Heijmans ons proactief op de hoogte heeft gehouden als de praktijk zou afwijken en dan meteen met een oplossing moest komen.”

We rijden terug langs de Heijmans-keet naar het projectbureau van de provincie. Michels klapt zijn laptop nog even open en laat meerdere luchtfoto’s zien. “Elke twee weken laten we luchtfoto’s maken. Zet ze achter elkaar en dan zie je hoeveel impact zo’n werk heeft, wat er echt verandert in het landschap. Ook is het bijzonder om te zien hoe het meer landelijke karakter van de westkant verschilt van de robuuste oostkant met de snelweg A7 die daar dwars doorheen snijdt.” Hij straalt tevredenheid uit. “Dit was voor ons op het projectbureau een enorme klus. Er is echt veel gebeurd.”

Project Westfrisiaweg/N23:
Opdracht: 42 kilometer tussen Alkmaar en Enkhuizen
Opdrachtgever: Provincie Noord-Holland
Opdrachtnemer: Heijmans
Aanbestedingsvorm: Best Value Procurement
Contractvorm: Geïntegreerd D&C
Plafondbedrag: 208 miljoen euro
Projectsom: 420 miljoen euro
Gunning: 2014
Eerste schop: eind 2014
Volledig stilgelegd: 11-2016 t/m 2-2017
Oorspronkelijke oplevering: november 2017
Verwachte oplevering: 30 november 2018
Opleveringsdatum contract: 18 december 2018
Door Ingrid Koenen en Marc Doodeman
Reageer op dit artikel