nieuws

“In 2018 hopelijk meer duidelijk over brandgevaarlijke tunnels”

infra 1904

“In 2018 hopelijk meer duidelijk over brandgevaarlijke tunnels”

Uit brandproeven afgelopen zomer bleek het beton van wegtunnels veel sneller te bezwijken dan gedacht. Meteen moest veiligheidsbeambte Peter Kole extra maatregelen afspreken bij vier ‘verdachte’ nieuwe tunnels. “Geen enkele tunnel hoefde dicht.”

Waren tunnels nog wel veilig? Het was wel even schrikken afgelopen zomer toen de resultaten van de brandproeven duidelijk werden. Kole was in januari nog maar net begonnen als Veiligheidsbeambte wegtunnels Rijkswaterstaat. Zijn belangrijkste taak is om te beoordelen of tunnels veilig genoeg zijn om te gebruiken. Hij mag tunnelbeheerders dwingend adviseren of een rijkstunnel open mag of dicht moet blijven.

Meestal gaat zo’n beslissing over de openstelling van nieuwe tunnels als de Gaasperdammerweg, de Blankenburgtunnel of na een renovatie zoals bij de Velsertunnel. Zijn team is daarom ook nauw betrokken bij de aanpak en werking van installaties tijdens het ontwerp- en bouwproces.

Maar de uitkomst van de brandproeven bracht de tunnelwereld afgelopen zomer meteen in rep en roer. Er volgde spoedberaad op het ministerie, met in het kielzog  verschillende Kamerbrieven. De constructie van landtunnels horen bij een felle brand nog minimaal een uur overeind te blijven en bij watertunnels twee uur. Bij recent opgeleverde tunnels staan nu grote vraagtekens of de constructies niet veel eerder bezwijken.

Dat was paniek zeker?

“Paniek lag zeker op de loer, maar is gelukkig voorkomen. Het heeft heel wat tijd en moeite gekost om uit te leggen dat het bezwijken van beton bij een grote tunnelbrand niet meteen grote gevolgen heeft voor het dagelijks veilig gebruik van tunnels.  Vooral wethouders en andere bestuurders waren huiverig en vaak niet meteen overtuigd.

Dat betekende veel praten en uitleggen dat het verband tussen verlaagde brandwerendheid en veiligheid voor de gebruikers klein is. Alles wat de zogenoemde zelfredzaamheid ondersteunt functioneert namelijk gewoon. Bovendien is zo’n grote brand is in Nederland nog nooit voorgekomen en dat maakt het risico klein.”

Toch waren meteen extra maatregelen nodig?

“Bij de Coentunnel, Koning Willem Alexander tunnel, Ketheltunnel en Salland-Twente Tunnel hebben we meteen extra maatregelen afgesproken. Maar denk daarbij meer aan aanscherpen van procedures om bijvoorbeeld hulpdiensten veilig hun werk te laten doen en het snel ontruimen van het tunneldak. Een groter risico op bezwijken betekent dat de brandweer zich sneller zal terugtrekken. Maar dus alleen voor het geval dat en die kans is dus echt heel klein. Iedereen heeft het hoofd koel weten te houden en beseft dat niet meteen antwoorden zijn op alle vragen. Van gevaar voor weggebruikers is geen enkele sprake geweest en preventief sluiten was dan ook niet nodig. Volgens mij rijden nog dagelijks tienduizenden mensen zonder problemen door de 25 rijkstunnels in Nederland.”

Wanneer is er wel duidelijkheid?

“Het ministerie voert verschillende onderzoeken uit en is ook bezig met nieuwe brandproeven. De verwachting is dat daar in de loop van 2018 resultaten uitkomen. Mijn rol daarin is beperkt, maar ik volg de ontwikkelingen wel op de voet.”

Waar gaat dan de aandacht naar uit?

“Een veel groter probleem is dat de economie aantrekt en het wegennet onder druk staat. We willen eigenlijk geen afgesloten tunnels of verkeersinfarcten. Toch is de procedure dat een tunnel dicht gaat, zodra bepaalde alarmbellen afgaan omdat bijvoorbeeld een installatie niet werkt. Veilig, maar niet fijn, noem ik dat. De kunst is om vooral zorgvuldig preventief te onderhouden en zoveel mogelijk falen van de techniek te voorkomen.

Extra uitdaging is dat veel wegtunnels op korte termijn compleet gerenoveerd moeten worden, waarbij alle installaties worden vervangen. Een tunnel dichtgooien zoals bij de Velsertunnel kan bijna nergens. Het is uitgesloten om bijvoorbeeld de Heinenoordtunnel  maandenlang compleet af te sluiten. Een slimme aanpak is bittere noodzaak. Het zou kunnen helpen als tunnelbouwers grote stappen zetten door 3D alles na te bouwen en te testen. Echt 100 procent, zoals nu al bij moderne auto’s en vliegtuigen gebeurt. Dan kost het echte bouwproces en het testen relatief weinig tijd. Belangrijke eerste stappen worden daarvoor nu gezet bij de bouw van de Blankenburgtunnel en A13/A16 waar gewerkt wordt aan een digitaal 3D-tweeling-zusje.”

Wat was het hoogtepunt van 2017?

“Mijn artistieke hoogtepunt was het optreden tijdens het COB-congres (Centrum Ondergronds Bouwen) als basgitarist. Het begon als een grapje. Tijdens een vlog in mijn werkkamer had iemand een basgitaar zien hangen. Toen werd ik benaderd voor een optreden in een gelegenheidsband voor allemaal vakgenoten, inclusief de voltallige top van Rijkswaterstaat. Dan wil je natuurlijk niet afgaan. Ruim een maand hebben we gerepeteerd in een professionele studio in Amersfoort. Persoonlijk vond ik dat wel echt een hoogtepunt. Maar laat duidelijk zijn dat het echte hoogtepunt was om vanaf 2017 te beginnen als nieuwe veiligheidsbeambte.”

Wat staat in 2018 op het programma?

“Als voorzitter van de Europese werkgroep van ‘Tunnel safety officers’ organiseren we in Madrid een groot congres. De veiligheidsbeambten hebben allemaal met dezelfde Europese tunnelrichtlijn te maken en toch zijn er best grote verschillen in de uitoefening van ons vak. Dat is fascinerend om te zien en om van elkaar te leren. Nederlandse tunnels zijn heel veilig omdat er altijd maar een rijrichting is, maar de tunnels worden wel heel intensief gebruikt. In 2019 moeten alle Europese tunnels aan dezelfde veiligheidsnormen voldoen. Dat wordt nog wel een klusje.”

Reageer op dit artikel