nieuws

Innovatieve slijtlaag absorbeert 40.000 kg CO2

infra 6678

Innovatieve slijtlaag absorbeert 40.000 kg CO2

Het lijkt gewone grit voor een slijtlaag op een wegdek, maar schijn bedriegt. De steenslag op de Mensumaweg bij Leek absorbeert de komende jaren 40.000 kilo CO2. In zijn speurtocht naar de ideale combinatie van steensoorten, ging onderzoeker Piet Zijlstra niet over één nacht ijs.

Na drie jaar onderzoek durft Piet Zijlstra van PolyCiviel in het Groningse Leek het aan om zijn steenslag op grote schaal toe te passen. Hij heeft drie steensoorten en een aantal additieven in zijn mengsel gebruikt. De gangbare Nederlandse steenslag wordt gecombineerd met een lichtreflecterende steenslag en olivijn, de steenslag die CO2 opslurpt. ‘‘De vraag is hoe de combinatie van deze drie steensoorten zich op grote schaal houdt. Dat gaan we de komende jaren monitoren’’, vertelt Henk de Jonge van aannemer Oosterhof Holman in Grijpskerk, dat al meer dan 75 jaar ervaring in oppervlakbehandeling van wegen heeft. Het bedrijf werkt nauw samen met PolyCiviel.

De aanleg van het twee kilometer lange proefvak op de Mensumaweg langs de A7 wordt gecombineerd met regulier onderhoud. De weg was aan een nieuwe oppervlakbehandeling toe. Over acht tot tien jaar is de nieuwe slijtlaag op, maar de 40.000 kilo CO2 is veel eerder uit de lucht gehaald, verwacht Zijlstra. De snelheid hangt af van de drukte op de weg. Door wrijving met autobanden slijt de olivijn gestaag en wordt met het vrijgekomen stof de oppervlakte voor de afvang van CO2 vergroot. Als het regent, ontstaat een chemische reactie tussen het fijnstof en CO2. De reststoffen die ontstaan, zijn onschadelijk voor het milieu.

Grovere steensoort gebruikt

Het is nog afwachten hoe snel hier de CO2  precies wordt afgevangen. Aanvankelijk zou het proefvak bij Leek met steenslag van 2 tot 6 millimeter worden voorzien, maar er is een grovere steensoort gebruikt: 4 tot 8 millimeter. Oosterhof Holman en PolyCiviel monitoren het wegdek de komende jaren nauwgezet. In de proef wordt het regenwater afgevangen en gekeken hoeveel fijnstof en CO2 is meegekomen.

‘‘We verwachten dat het allemaal goed gaat, maar het proces is nog te onbekend om een nauwkeurige schatting te geven. Die 40.000 kilo halen we sowieso’’, aldus De Jonge en Zijlstra, die benadrukken dat daarmee 300.000 autokilometers worden gecompenseerd. PolyCiviel heeft inmiddels patent op het systeem aangevraagd.

polyciviel

Aanvankelijk zou het proefvak bij Leek met steenslag van 2 tot 6 millimeter worden voorzien, maar er is een grovere steensoort gebruikt: 4 tot 8 millimeter. (Foto’s: Alex de Haan)

De hoeveelheden af te vangen CO2 zijn mede afhankelijk van het weer. ‘‘Tussen september en maart is een wegdek altijd snel vochtig. Je krijgt dan direct een reactie op de olivijnsteenslag. Die chemische reactie met water heb je altijd, maar wordt versneld door het verkeer op de weg. Door de wrijving met autobanden slijt de steenslag extra hard.  Die factoren zijn toch weer anders dan in een labachtige omgeving.’’

Niet over een nacht ijs gegaan

In zijn speurtocht naar de ideale combinatie van verschillende soorten steenslag, is Zijlstra niet over één nacht ijs gegaan. ‘‘Op kleine schaal hebben we al proeven gedaan en die ook gemonitord. Dat is heel anders dan een oppervlakbehandeling van een weg, waaraan specifieke civieltechnische eisen worden gesteld.’’ Het gaat dan om stroefheid en levensduur van de slijtslaag. Met Smid en Hollander in Groningen deed PolyCiviel eerder al een proef. Esha Infra Solutions in Groningen maakte een kleef-emulsie voor de perfecte binding tussen de verschillende steenslagsoorten. De voorkeur van PolyCiviel gaat uit naar de magnesiumsilicaathoudende steenslag uit Noorwegen en Spanje. ‘‘De Scandinavische variant neemt de meeste CO2 op. Het materiaal komt wereldwijd voor. Berekeningen leren dat met olivijn in de hele wereld vier miljard ton aan CO2 kan worden geabsorbeerd.’’

De kosten van de gebruikte steenslag in Leek zijn ongeveer 20 procent hoger dan die van de standaard Nederlandse steenslag. De helft van dat percentage komt vanwege de toevoeging van de lichtreflecterende steenslag. De andere helft komt vanwege de hogere kosten van olivijnsteenslag. ‘‘We besteden bijvoorbeeld meer tijd aan het mengen van het product’’, aldus De Jonge.

De gemeente Leek krijgt in eerste instantie een 9.000 vierkante meter grote CO2-absorberende en lichtreflecterende deklaag. Volgend voorjaar staat een oppervlakte van 12.000 vierkante meter bij een andere gemeente op het programma. Meer projecten staan op stapel. Vanwege de grote aantallen fietsende scholieren op de weg vroeg de gemeente Leek bovendien om een lichtreflecterende steenslag. ‘‘Als het donker is, dan zie je andere weggebruikers eerder.’’ Een extra kostenbesparing is mogelijk als wegbeheerders de belijning achterwege laten omdat het wegdek afsteekt tegen de donkere berm.

Minder spoorvorming en minder onderhoud

De combinatie van steenslagsoorten heeft bovendien als voordeel dat de temperatuur van het wegdek ’s zomers minder snel omhoog gaat. ‘‘In binnenstedelijke gebieden wordt het gauw zo’n 10 tot 13 graden Celsius minder warm in vergelijking met zwart asfalt. Voordeel is dat je minder gauw spoorvorming en dus ook minder onderhoud hebt. Gezien de reacties verwachten we er veel van. Gemeenten en andere potentiële opdrachtgevers zijn heel benieuwd. Een aantal heeft al aangegeven het materiaal te willen gebruiken. Voordeel van het toepassen van olivijn is dat het blijft werken ook als we straks allemaal in auto’s op waterstof of stroom rijden.’’

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels