nieuws

Analyse MIRT | De meiden van het spitsmijden

infra 1574

Analyse MIRT | De meiden van het spitsmijden

Het filemonster moet op alle fronten worden bestreden en eet niet alleen asfalt. Minister Cora van Nieuwenhuizen gaat samen met haar staatssecretaris Stientje van Veldhoven optreden als de “meiden van het spitsmijden”, want de 2 miljard euro extra voor infra is lang niet genoeg om alle knelpunten op te lossen.

Sinds de economie aantrekt, is het filemonster terug op de Rijkswegen en op het spoor. Het aantal ‘robuustheidsknelpunten’ is nu al legio en zal tot 2030 rap toenemen, vooral rond de grote steden en in de Randstad. “We kunnen niet alles tegelijk aanpakken”, herhaalde de infra-minister meermalen tijdens het jaarlijkse MIRT-debat, gisteren in de Tweede Kamer. Zij breekt meteen het ijs door zich op te stellen als ‘de meiden van het spitsmijden’.

Infra-miljarden vast verdeeld

“Er is niet genoeg budget om alle problematiek op te lossen. Dus moeten we slimme keuzes maken en integraal kijken. Ondanks dat de potjes voorlopig zijn verdeeld, kunnen wel alvast nadenken over integrale oplossingen in een regio”, vult staatssecretaris Stientje van Veldhoven daar op aan.

De minister en staatssecretaris benadrukken dat meerdere maatregelen nodig zijn zowel op het gebied van “ontbrekende schakels, verruiming en verjonging”, zowel op de weg als in het OV. Het Regeerakkoord beperkt de speelruimte en dus ligt de prioriteit bij de A15, A1, A2, A28, A58, A4, A7 en A12. Als alleen die snelwegen worden verbreed komt de optelsom al ver boven de 2 miljard euro. Ook voor fietssnelwegen ligt voor 400 miljoen euro aan plannen klaar, terwijl niet meer dan 100 miljoen beschikbaar is.

Geen ruimte voor duurzaamheid of veiligheid

Tot 2030 blijft de verdeelsleutel voor wegen, OV en vaarwegen ongewijzigd en gaat het meeste geld naar de snelwegen en daarna pas naar de spoorwegen met een beperkt budget voor vaarwegen. De uitkomsten van de capaciteitsanalyses (NMCA) zijn leidend en hebben de grootste knelpunten in kaart gebracht. Bij dat afwegingskader is geen ruimte voor duurzaamheid of veiligheid. Integraal afwegen van een fietssnelweg die een forenzenknelpunt op de snelweg oplost, is eigenlijk nog niet aan de orde, maar de minister en staatssecretaris beloven de Kamer toch al een schot voor de boeg te nemen als dat beter uitkomt. Maar ook als er alvast breed, integraal en multimodaal wordt gekeken, zal de politiek keuzes moeten maken.

Tegelijk lijkt het monsterdebat van 11 uur tot ver na 20 uur aan kracht in te boeten. De week voorafgaand aan het zogenoemde MIRT-debat vinden namelijk op het ministerie de overleggen plaats met de 5 regio’s. Daar wordt ook met potjes geschoven. Wie het meeste kan cofinancieren krijgt voorrang bij de uitvoering. Dat is dus vooral afhankelijk van de bijdrage die de regio’s zelf op tafel leggen. “We zijn de regie kwijt, terwijl het Rijk wel het meeste geld op tafel legt”, morren verschillende Kamerleden hardop.

Bijdrage cofinanciering verschilt enorm

Het CDA wijst er op de grote verschillen tussen de regio’s: “In Gelderland, Overijssel en Zuid Holland loopt die bijdrage op tot 68 procent, terwijl Noord Holland, Utrecht en Flevoland blijven steken op gemiddeld 9 procent. Die verschillen zijn wel heel erg groot.”

De rijke provincies mogen dan ook een groter stempel drukken op de prioritering van de infra-miljarden. Zodra 75 procent van het budget voor een knelpunt bij elkaar is, komt het tot een vermelding in het Meerjarenprogramma. Op die manier lukte het de A58 om zo te promoveren tot verkenning.

Na 2030 wordt het MIRT vervangen door een Mobiliteitsfonds en de ‘meiden van het spitsmijden’ willen 2018 gebruiken om daar nieuwe spelregels voor af te spreken, waarbij meer ruimte zal zijn voor een integrale afweging, maar zal ook meer duidelijkheid moet komen over de uitwerking van ‘Parijs’ bij nieuwe infra-projecten. “Ook infrastructuur moet een bijdrage leveren op het gebied van klimaat”, stelt Van Veldhoven. Maar het ministerie van Infrastructuur en Milieu is inmiddels Infrastructuur en Waterstaat en dus zal collega Wiebes bepalen hoe dat moet gebeuren.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels