nieuws

Energy-weg N470 moet nog groener

infra Premium 191

Energy-weg N470 moet nog groener

De 16 kilometer lange N470 krijgt een energywall en gaat energie opwekken met slim asfalt, bermen en zon. “Percentages noemen we bewust niet. De markt mag ons verrassen, maar het is niet simpel.” 

Minister Schultz kondigde onlangs aan het snelwegennet in 2030 energieneutraal te willen maken. Maar de ambities van Zuid-Holland lopen daar ver op vooruit. De provincie wil zelfs een stap verder gaan dan de Weg naar de Toekomst in Oss. Energieneutraal wordt de eis bij het onderhoud van de N470, die de A12 verbindt met de A13 en A4. En de ambitie mag daar nog boven liggen: een weg die uiteindelijk energie opwekt.  

Groot onderhoud

Het plan is samen met de Green Village van de TU Delft uitgewerkt en past ook bij de universiteitswijk waar regelloos en slim mag worden gebouwd. Een energieopwekkende weg die daarop aansluit, zou naadloos passen in de ambities om te experimenteren met bouw en energie. Probleem was wel dat de N470 er al lang en breed ligt, maar de kans kwam alsnog nu groot onderhoud nodig is. 

Projectleider Sander van Vliet van Zuid-Holland hoopt op minimaal vijf geschikte bouwcombinaties die bereid zijn om de uitdaging aan te gaan. Hij beseft dat nieuwe, slimme oplossingen ook kunnen mislukken. Samen met Hans van Kooten van Tauw broedt hij op een goede formulering voor het d&c-contract. Dat betekent balanceren tussen maximale vrijheid voor de markt en de verplichte aanbesteding en afspraken in contracten. 

“Die vrijheid gaat wat ons betreft ver”, zegt Van Vliet. “We vragen alleen dingen waar de bouwer zelf invloed op kan uitoefenen. Percentages noemen we bewust niet. De markt mag ons verrassen, maar het is niet simpel.” 

Proeftuin

Omdat het geluidscherm bij Delfgauw moet worden aangepast vanwege een extra rijstrook is ervoor gekozen om dat stuk tot proeftuin te maken voor nieuwe ideeën. Marktpartijen kunnen daar punten mee scoren in de emvi, maar blijven  zelf verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van die innovaties. “De ambities liggen hoog”, zegt Van Kooten.

Van Vliet: “Bij een energywall is het mogelijk om zonnepanelen te plaatsen of iets anders dat slim genoeg lijkt om uit te proberen.”  
De toepassing van gelijkstroom zal worden voorgeschreven in het contract. De effectiviteit ervan is bewezen. “Het energieverlies bij gelijkstroom is zeer laag. Vergelijk het met de usb-oplader die gekoppeld is aan je computer ten opzichte van het oude stopcontact. Als je stroom op dezelfde manier kunt doorzetten, is veel minder elektriciteit nodig. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door zonnepanelen aan te sluiten op de verlichting”, legt de projectleider uit. 

Asfalt

Normaal is beton de grote boosdoener als het gaat om CO2-uitstoot, maar bij onderhoud draait het vooral om asfalt. “De betonnen kunstwerken liggen er al en gaan in principe tachtig jaar mee zonder extra onderhoud. Uit de nulmeting bleek dat het asfalt verantwoordelijk is voor 65 procent van de uitstoot”, licht Van Kooten toe. Van Vliet: “Het gaat bij de N470 om groot onderhoud waarbij het asfalt minimaal twaalf jaar moet meegaan.”

Het is de ambitie om energieneutraal te asfalteren. “Best lastig”, volgens Van Vliet. “Dat zal niet lukken zonder afspraken met start-ups en bedrijven in de omgeving. Je kunt denken aan laag-temperatuur-asfalt, maar ook aan compensatie via biobrandstof die in de berm groeit.” Veiligheid gaat daarbij overigens voor energie en gevaarlijke constructies zijn dan weer niet toegestaan. 

Kunstgras

Het is ook de bedoeling dat de eerste 1,5 meter van de berm wordt onderhouden. “Dan kun je ook denken aan kunstgras”, filosofeert Van Vliet alvast over een alternatief voor de gebruikelijke zes keer maaien per jaar. Compensatie moet overigens op en rond de weg plaatsvinden en niet ergens ver weg in een regenwoud. 

De provincie heeft elk jaar zo’n vijf grote onderhoudscontracten te vergeven en speelt met de gedachte die stuk voor stuk op deze manier op de markt te zetten, als blijkt dat deze opzet lukt. Al vooruitlopend op de N470 die later dit jaar op de markt komt, krijgt de opzet ook al een kans bij de N211 die binnenkort in de tenderfase komt. “Dat is een totaal ander project. Er moet daar bijna 2 kilometer nieuwe weg worden aangelegd. Ook daar wordt energieneutraal de eis, maar dat zal in de praktijk waarschijnlijk op een andere manier worden behaald. Lessen die we daar leren, willen we meteen kunnen toepassen bij de N470 en daarna ook in andere projecten.”

Projectgegevens

Projectonderhoud N470
Opdrachtgever: Zuid-Holland
Adviesbureau: Tauw
Contractvorm: D&C 
Aanbesteding: Concurrentiegerichte dialoog
Projectwaarde: ca. 20 miljoen euro
Start tender: 2e helft 2016
Start uitvoering: Q3-2017
Oplevering: eind 2018

Reageer op dit artikel