nieuws

Tarieven CO2-ladder fors verlaagd

infra

Tarieven CO2-ladder fors verlaagd

De tarieven voor de CO 2-ladder zijn dit jaar met 40 procent gedaald. Het aantal deelnemers stijgt gestaag en daardoor zijn bde kosten breder gespreid. “Winst is geen oogmerk, behalve milieuwinst.”

Patrick Buck is naast directeur projecten bij ProRail ook bestuursvoorzitter van Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen. De ladder als instrument in het aanbestedingsproces is een beetje zijn troetelkindje geworden. Steevast breekt een brede glimlach door, ondanks de lastige periode die ProRail en ook de spoorbouwers doormaken. Maar met de spoorverbreding Leeuwarden, station Driebergen-Zeist, tientallen onderdoorgangen en zestien onderhoudscontracten staan er flink wat nieuwe projecten op stapel, waarbij zonder uitzondering de CO2-prestatieladder een rol krijgt bij de gunning. De truc met de ladder in combinatie met gunningsvoordeel blijkt in de bouw ook te werken voor veiligheid en in iets mindere mate voor social return.

Aanvankelijk bedacht de spoorbeheerder in 2009 het instrument om bouwers te dwingen bewuster om te gaan met CO2-uitstoot. Vooral het gunningsvoordeel – oplopend tot 10 procent – motiveerde om de eigen organisatie structureel aan te passen en de uitstoot aantoonbaar terug te dringen. Het gaat om praktische besparingen als het op een lager toerental laten werken van de bovenbouwmachine of een slimme combinatie van ritten. Door efficiënter om te springen met brandstof, vervoersbewegingen en materialen is goedkoper inschrijven mogelijk. De praktijk wijst uit dat opdrachtgever niet duurder uit is met de toepassing van de ladder. De inschrijfprijzen van tenders zijn slechts met 0,1 procent omhooggegaan, heeft de spoorbeheerder vorig jaar gemeten over ruim 1500 aanbestedingen. De korting van 10 procent drijft de prijzen niet met 10 procent op, maar verdampt grotendeels omdat alle marktpartijen meedoen. Het onderscheidend vermogen ebt daardoor ook weg en het is niet verwonderlijk dat de discussie oplaait om wel te kunnen scoren op extra kwaliteit of inspanning.

In 2011 werd de ladder ondergebracht bij een onafhankelijke stichting, met als doel de hele gww-sector te bereiken. Inmiddels is er ook belangstelling uit het buitenland – onder meer uit België, Engeland en Zweden – en vanuit andere sectoren zoals ICT, afval en vervoer.

De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) concludeerde onlangs in de jaarlijkse benchmark verantwoord ketenbeheer dat de bouw koploper is in het verduurzamen van de keten. “Zo’n compliment uit onverwachte hoek is een extra opsteker om verder te gaan.”

Wie eraan begint, blijft opvallend vaak steken op niveau 3 of stoot door naar niveau 5. “Tot trede 3 kun je aan de slag binnen je eigen organisatie en dat is voor mkb-bedrijven vaak het hoogst haalbare. De grote bouwers zitten zonder uitzondering op trede 5, waarbij ook hoge eisen gelden om aan de slag te gaan in de keten met producten, leveranciers en onderaannemers”, blikt Buck terug.

Met genoegen blikt hij terug op de uitreiking van het vijfhonderdste certificaat, afgelopen najaar aan wegenbouw- en stratenmaker P&G uit Klundert. “De directeur vertelde eerlijk dat ze aanvankelijk nogal aanhikten tegen de kosten en inspanningen, maar dat vrij snel duidelijk werd dat er ook flink was te besparen op brandstofkosten en het aantal vervoersbewegingen. Er is niks mis mee als dat extra motiveert.” Ondanks de gestage opmars van het gebruik van de CO2-ladder is het plafond in de bouw nog lang niet in zicht. “Duizend moet makkelijk haalbaar zijn.” Momenteel zijn er 642 deelnemers, maar op het totaal van 100.000 bouwbedrijven nog altijd een kleine minderheid.

ProRail is zich bewust van zijn voortrekkersrol en probeert via pilots de lat ook voor zichzelf steeds hoger te leggen. In combinatie met de Greendeal GWW is de onderdoorgang in Bunnik het nieuwste paradepaardje. Samen met aannemer Gebroeders De Koning wordt tot september 2016 hard gewerkt aan een ‘groene’ autotunnel. Zo kiest de bouwer waterglasinjectie in plaats van onderwaterbeton, waardoor veel minder grondstof nodig is en komt er led-verlichting. Afgeschreven ballast krijgt een nieuwe toepassing als toeslagmateriaal in het beton en ook met andere materialen wordt zuinig omgesprongen. Daarnaast komt er een duurzame geluidsmuur, waarin planten groeien en kleine dieren kunnen schuilen, en een bijenhotel. Nieuwe kennis en ervaring komt breed beschikbaar voor nieuwe projecten. “Het denken over grondstoffen zal fundamenteel moeten veranderen.”

Vijf niveaus CO2-prestatieladder

Niveau 5: Het bedrijf beschikt over een CO2-emissie-inventaris van zijn A-leveranciers. Het bedrijf committeert zich publiekelijk aan een CO2-reductieprogramma van overheid of maatschappelijke organisatie en levert een relevante bijdrage aan een innovatief CO2-reductieprogramma.

Niveau 4: De ketenemissies zijn in kaart gebracht en voor twee relevante ketens zijn ketenanalyses uitgevoerd. Het bedrijf beschikt over kwantitatieve doelstellingen voor zijn ketenemissies en onderhoudt een dialoog met belanghebbenden. Het bedrijf kan aantonen dat het initiatiefnemer is van een sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.

Niveau 3: Het bedrijf beschikt over een actuele CO2-emissie-inventaris voor zijn eigen uitstoot. Het bedrijf beschikt over kwantitatieve doelstellingen voor zijn eigen CO2-uitstoot. Het bedrijf communiceert daarover en neemt actief deel aan ten minste één sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.

Niveau 2: Het bedrijf heeft zijn energiestromen kwantitatief in kaart gebracht. Het bedrijf heeft een kwalitatieve doelstelling geformuleerd op het gebied van energiebesparing en duurzame energie. Het bedrijf communiceert daarover en neemt passief deel aan ten minste één sector- en keteninitiatief op het gebied van CO2-reductie.

Niveau 1: Het bedrijf heeft zijn energiestromen kwalitatief in kaart gebracht. Het bedrijf kent potentiële opties voor energiebesparing en duurzame energie. Het bedrijf communiceert daarover en houdt zich op de hoogte van sector- en keteninitiatieven op het gebied van CO2-reductie.

Aantal certificaten per niveau (mei 2015): Niveau 5: 170, Niveau 4: 37, Niveau 3: 430, Niveau 2: 5, Niveau 1: 0, Totaal: 642

Bron: Stichting SKAO

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels