nieuws

Interview: ‘Drie inschrijvers is genoeg’

infra

Interview: ‘Drie inschrijvers is genoeg’

Rijkswaterstaat vindt het verstandig dat bouwers selectiever inschrijven en zich vooraf beter verdiepen in de risico’s van een project. “Drie inschrijvers is prima om tot een goede bieding te komen.”

 

Afgelopen jaren waren er vaak veel meer inschrijvers en werd soms zelfs geloot om het aantal gegadigden voor Rijkswaterstaat-projecten in te perken. De verwachting is dat het aantal snel zal afnemen door de grote hoeveelheid projecten die komend jaar op stapel staan. Bovendien varen veel bouwbedrijven inmiddels een voorzichtige koers.

Vooral de perikelen rond een aantal grote projecten, waarvan de A15 Maasvlakte-Vaanplein het meest in het oog springt, houdt de gemoederen bezig, maar de N33, SAA2 en A12 Lunetten bewijzen dat het ook nu al anders kan. Inkoopdirecteur Roger Mol van Rijkswaterstaat heeft geen zin om te verzanden in wij/zij-spelletjes, verwijten of moddergooien. De belangrijke gww-opdrachtgever hoopt de frustraties en het brede gevoel van urgentie nog dit jaar om te zetten in een gezamenlijke Marktvisie zodat het vizier weer op de toekomst kan worden gericht.

De verstoorde marktverhoudingen zijn niet zomaar opgelost met een paar nieuwe instrumenten. Topman Jan Hendrik Dronkers wond er begin dit jaar tijdens de Marktdag geen doekjes om: “Nu draait het in de praktijk om te weinig opdrachten, dus overcapaciteit en dus vechtcontracten. Rijkswaterstaat wil dit niet, maar de markt houdt dit ook niet vol en houdt geen cent over om te innoveren. De crisis heeft de situatie verergerd en de noodzaak om in te grijpen, vergroot.”

Hoewel Dronkers van mening is dat de oplossing voor het prijsduiken en vechtgedrag in eerste instantie bij de markt ligt, pakt Rijkswaterstaat de handschoen op om samen met de sector te werken aan een nieuwe marktverhoudingen.

Vijf pijlers vormen het uitgangspunt voor de visie, waaraan via meerdere sporen verdere invulling aan wordt gegeven. Daarbij is gekozen voor de reguliere overlegkanalen, een digitaal platform en een cocreatietraject, waarbij allerlei verfrissende ideeën een kans krijgen. Heel informeel is afgelopen week het eerste marktvisiecafé gehouden, waarbij tachtig deelnemers vrijuit konden brainstormen.

Mol is tevreden over de inbreng en de motivatie om mee te denken, maar constateert dat de kennisorganisaties volledig ontbraken. “Ik nodig ze nadrukkelijk uit om alsnog aan te haken, want ook die inbreng hebben we keihard nodig om tot een evenwichtig geheel te komen.” Het is Mol opgevallen dat de belangen en ideeën soms wel ver uiteenlopen, maar dat is niet verrassend gezien het brede palet van opdrachtnemers dat zaken doet met Rijkswaterstaat.

“Uiteraard springen de grote projecten het meest in het oog, maar de nieuwe marktverhoudingen strekken veel verder.” Beheer en onderhoud, ketensamenwerking en informatievoorziening zijn minimaal even belangrijk om de snelwegen en waterwegen in conditie te houden.

Succes heeft in de ogen van Mol ook veel te maken met teamchemie, cultuur en vertrouwen. “Die onderliggende processen zijn nog belangrijker dan het veranderen van een paar instrumenten. Feitelijk is pas sprake van een goed project als de markt en Rijkswaterstaat allebei tevreden is.”

Van een plotselinge trendbreuk zal geen sprake zijn, want Rijkswaterstaat wil constant blijven bewegen en leren van fouten. De introductie van de geïntegreerde contracten heeft het speelveld veranderd, waarbij steeds zoveel mogelijk van fouten wordt geleerd om niet in nieuwe valkuilen te trappen.

“Bij de Coentunnel en A15 Maasvlakte-Vaanplein hebben we bijvoorbeeld nog gewerkt met lijstrisico’s, waarbij een bonus stond op risico’s die bij de markt zouden komen. Daar zijn we bij Schiphol-Amsterdam-Almere allang van afgestapt, want risico’s horen bij de partij die ze het best kan dragen. Daarover moet je het gesprek aangaan en het samen eens worden.” Mol is het dan ook niet eens met de kritiek dat de markt risico’s niet kan of mag weigeren.

Ook de ergernis over de hoge tenderkosten vindt gehoor. Rijkswaterstaat heeft de A1/A27 gekozen als een van de drie projecten om veel sneller te trechteren. “We willen graag snel kiezen, maar niemand heeft er iets aan als daardoor extra onzekerheden en kosten gedurende de uitvoering van het project ontstaan. Het is lastig om daar een optimum in te vinden”, schetst Mol een van de dilemma’s.

Het plan is dfbm-contracten in drie klassen van ingewikkeldheid in te delen en daar oplopende uitgebreide tenderfasen aan te koppelen. De huidige praktijk met drie dialoogfasen staat gelijk aan de hoogste klasse en bij de twee andere categorieën wordt de tenderfase dan sneller en goedkoper.

Tegelijk zijn al pilots in gang gezet om in de praktijk te experimenteren met nieuwe marktverhoudingen. Zo komt de renovatie van de Nijkerkerbrug met zo min mogelijk regels op de markt en is bij knooppunt Hoevelaken alleen een plafondbedrag van 425 miljoen euro op tafel gelegd, met daarbinnen veel speelruimte voor de markt.

 

Contouren Marktvisie

•Verbinden van opgaven
•Ruimte voor innovatie
•Flexibel en ‘regelarm’ werken
•Samenwerkingscultuur
•Samen verder met de marktvisie
Bron: Rijkswaterstaat

 

Grote projecten dit jaar op de markt

•Via15, doortrekking A15 Noord naar A12
•Zuidasdok
•A13/A16, aanleg en onderhoud
•Blankenburgverbinding (NWO)
•Afsluitdijk, veiligheid en waterafvoer
•Verbreding A9 Amstelveen (SAA)
•A27, verbreding traject Houten-Hooipolder
•Ring Utrecht A27/A12
•Nieuwe sluis Terneuzen
Bron: Inkoopplanning Rijkswaterstaat

 

Thema’s Marktvisiecafés

•Grote projecten (afgelopen week)
•Beheer en onderhoud (15 juni)
•Informatievoorziening in en naast infraprojecten (23 juni)
•Samenwerking in de keten (29 juni)
•Bedrijfsvoering (8 september)

 

Drie netwerken van Rijkswaterstaat

Hoofdwegennet
3076 kilometer snelweg
1587 kilometer op- en afritten
2843 viaducten, 33 ecoducten
24 tunnels
767 bruggen

Hoofdvaarwegen
3462 kilometer kanaal en rivier
3513 kilometer zeetoegangsgeulen, zeecorridors
93 sluizen
325 bruggen

Hoofdwatersysteem
90.310 km2 oppervlaktewater
35 kilometer duinen
201 kilometer dijken en dammen
10 stuwen
5 stormvloedkeringen
Afsluitdijk en Houtribdijk 
Bron: Jaarbericht 2014 Rijkswaterstaat

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels