nieuws

Hernieuwde belangstelling voor het futuristische stevelduct

infra

Hernieuwde belangstelling voor het futuristische stevelduct

Een perpetuum mobile kan niet werken, maar toch blijven uitvinders ermee komen. Aan de andere kant bestaan verzinsels zoals een betonnen ballon of een raket naar Mars. Hoewel technisch mogelijk, raken ze in de vergetelheid of ze duiken na enige tijd weer op. Een voorbeeld is het stevelduct, een futuristisch plan om containers te transporteren op drijvende bakken in een kanaal over een aquaduct. Technisch uitvoerbaar, maar of ooit een stevelduct uitgevoerd zal worden blijft een grote vraag.

De Romeinen wisten al handig gebruik te maken van aquaducten om steden van water te voorzien op grote afstand van rivieren. Het aquaduct waar Le Pont du Gard bij Remoulins in Frankrijk deel van uitmaakt had een verval van slechts 23 centimeter per kilometer en een debiet van 1400 kubieke meter per uur.

Als een schip stroomafwaarts drijft krijgt het iets meer vaart dan de snelheid van het water. Dat komt door de zwaartekracht, die het schip als het ware van de helling van het water af laat glijden. In de negentiende eeuw werd nog gebruik gemaakt van die mogelijkheid. Het heette ‘stevelen’, aldus Aad van den Ende van Aadvise Adviesbureau in Den Haag. De uitvinder combineerde het aquaduct van de Romeinen met het stevelen uit de scheepvaart en bedacht het stevelduct, een aquaduct met daarin stevelende transportbakken. Van den Ende presenteerde in 2012 een uitvoerig rapport over de uitvinding. De belangstelling was groot, maar uitgevoerd is nog geen enkel project.

Hoe staat het nu met het stevelduct? Maandag hielden Van den Ende en Aryan Postma van adviesbureau Subsidiewinst in Den Haag een informatieve bijeenkomst over het stevelduct bij het Koninklijk Instituut voor Ingenieurs (KIVI) in Den Haag. De helft van de genodigden liet verstek gaan, maar de anderen toonden hernieuwde belangstelling voor de uitvinding. Volgens Van den Ende is de belangrijkste reden om gebruik te maken van stevelducten de reductie van de CO 2-emissie. “Ik stel een miljoen ton reductie voor. Ik haal 19,5 miljard tonkilometer uit het bestaande transport”, zei hij. Daarbij liet hij het plan zien om containers via een stevelduct te transporteren van de Maasvlakte bij Rotterdam naar Duisburg in Duitsland. De bakken worden door de lading in het water geduwd en aan de bovenkant met wielen langs rails geleid.

Stevelaar

Van den Ende liet een transportbak van 300 gram in een model van een deel van een stevelduct los en verzwaarde deze ‘stevelaar’ met een lading van 800 gram. “Bij een groter gewicht laat de stevelaar los van de rails. Ideaal is een maximale belading, zowel heen als terug”, legde hij uit. Bijzonder is dat de rolweerstand van de wielen afneemt als de lading toeneemt, anders dan bij een trein of een vrachtwagen.

Maar dan dringt zich de vraag op waar het water in het stevelduct van de Maasvlakte naar Duisburg vandaan komt. “Uit de Rijn, ergens tussen Keulen en Bonn”, antwoordt Van den Ende. Eigenlijk stelt hij voor om een deel van de Rijn af te takken, met een zeer gering verval naar de Maasvlakte te geleiden en vervolgens naar Duisburg, waar het water weer in de Rijn verdwijnt. “Bijvoorbeeld 60.000 kubieke meter per uur. Er zit genoeg energie in de Rijn”, aldus Van den Ende. Het aquaduct kan in lengtes van 40 kilometer worden uitgevoerd, met telkens een ‘revolverlift’ om te voorkomen dat het aquaduct bij Rotterdam ‘100 meter hoog’ zou worden. Het water uit de Rijn wordt door een leiding in stappen via syfons naar de liften gevoerd. Van den Ende laat weten dat de energie die nodig is om het stevelduct van de Maasvlakte naar Duisburg te laten werken gelijk is aan het energiegebruik van alle huishoudens in Almelo. “Hetzelfde transport met vrachtauto’s kost tweemaal zoveel energie als het verbruik van alle huishoudens in Amsterdam”, aldus de uitvinder. “Onze ambitie is de oprichting van een consortium met subsidie van Economische Zaken. Het bouwen van een werkend model op een terrein bij de TU Delft”, zei Van den Ende. “Het frappante is dat mijn voorstel eigenlijk geen critici kent. Hoogleraar Gabriel Lodewijks van de faculteit Werktuigbouwkunde van de TU Delft heeft uitgerekend dat het stevelduct technisch haalbaar is.” In het najaar zal hij zijn presentatie bij het KIVI herhalen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels