nieuws

Geef prioriteit aan vervanging van gevaarlijke spitsstroken

infra

Geef prioriteit aan vervanging van gevaarlijke spitsstroken

Spitsstroken aan de rechterkant van de rijbaan waarop structureel files ontstaan, moeten met prioriteit vervangen worden door normale rijstroken. Vooral bij op- en afritten bestaat een sterk verhoogd risico op ongelukken.

Is de iets smallere rijstrook om files te vermijden daadwerkelijk zo onveilig als onder specialisten wel eens wordt gedacht? Hans Drolenga, adviseur slimme mobiliteit van ingenieursbureau Grontmij verrichtte – in samenwerking met de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) – voor het ministerie van Infra en Milieu en Rijkswaterstaat onderzoek. Duidelijk te onderscheiden zijn de spitsstroken aan de rechter- en de linkerzijde van de rijbaan. Wie de stroken aan de rechterzijde inzet, pikt de vluchtstrook in en ontmoet op- en afritten.

“Dankzij de spitsstroken is, op de trajecten waar ze worden toegepast, de doorstroming sterk verbeterd. Toen we in Nederland zo’n twintig jaar geleden met de spitsstroken begonnen, werd dat vooral gezien als een snelle en passende oplossing voor verkeersknelpunten. Hoe vlug een spitsstrook kan worden aangelegd? Die vraag is lastig te beantwoorden. De procedure is relatief eenvoudig. Maar misschien moet eerst grond worden aangekocht. Wat moet gebeuren met de kabels en leidingen? Wellicht is aanpassing van kunstwerken nodig.”

Snelheidslimiet

De aanleg van spitsstroken – de lengte is in de loop der jaren ge groeid tot ruim 300 kilometer – gaat uit overwegingen van veiligheid gepaard met compenserende maatregelen. Opvallendst is de verlaging van de snelheidslimiet van 130 of 120 naar 100 kilometer per uur. Alle spitsstroken kennen camerabewaking. Voor het verkeer gebruik mag maken van de extra strook vindt met de camera’s een schouw plaats. Misschien staat immers een auto met pech in de weg of ligt ergens een stuk verloren lading. Tot de compenserende maatregelen behoren ook het dicht op elkaar aanbrengen van matrixborden, het zorgen voor goede verlichting en het maken van veilige pechhavens.

Drolenga: “Onze hoofdconclusie is dat als je kijkt naar het verkeer op de reguliere weg met vluchtstrook en de spitsstrook er geen significant verschil in veiligheidsniveau bestaat. Je kunt zeggen: de set van compenserende maatregelen werkt afdoende. Het algehele beeld in de beleving, ook in de vakwereld, was dat spitsstroken minder veilig zijn. Dat blijkt dus niet uit het onderzoek. Toch hebben we wel degelijk situaties gevonden die onveiliger zijn.”

De verkeersdrukte blijkt een grote invloed te hebben op het risico van ongevallen. Wa t de spitsstroken betreft: juist het ontbreken van drukte leidt tot g evaar. Want bij rustig verkeer worden de spitsstroken links twee keer en de spitsstroken rechts zelfs vier keer zo onveilig. Als het gebruik tot middeldruk verkeer toeneemt, daalt de onveiligheid. Bij druk verkeer zijn de spitsstroken rechts twee keer onveiliger. Bij spitsstroken links kunnen dan geen verschillen worden aangetoond.

“Bij rustig verkeer kunnen de spitsstroken dus het beste dicht blijven. Onze aanbeveling is om opening in rustige verkeerssituaties te vermijden. Er moet een strenger regime met frequente monitoring gehanteerd worden om actief te sturen op de openingstijden.”

Drolenga bepleit op plaatsen waar structureel een hoge kans op file bestaat, de spitsstroken rechts te vervangen door een normale extra rijstrook. Die aanpak verdient prioriteit vanwege het hoge risico op ongevallen.

De gevaren bij de op- en afritten zijn wat de verkeerskundige betreft nog onvoldoende in kaart gebracht. Welke maatregelen kunnen helpen? “Bij de op- en afritten zit een concentratie van onveiligheid. Je hebt daar in het verkeer meer turbulentie. De situatie is complex.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels