nieuws

Bouwers: beloon veilig werken

infra Premium

Bouwers: beloon veilig werken

Bonussen voor snel werken en boetes voor elke dag vertraging? De bouwers die Cobouw sprak, zijn het zat en stellen dat het ongelukken in de hand werkt. Hun pleidooi? Beloon veilig werken.

“Veiligheid verdient meer aandacht in de infrasector”, vindt Gerard de Boer. Hij is directeur van De Boer & De Groot uit Harlingen. “In aanbestedingen speelt veiligheid zelden een rol. Je krijgt stapels documenten, maar daar word je als bouwer nauwelijks wijs uit. Ook de bouw moet de hand in eigen boezem steken. Zelfs als veiligheid wel een speerpunt is, halen projectleiders hun schouders op als iemand ze aanspreekt op onveilige situaties. ‘We moeten de planning halen’, zeggen ze dan. Ik heb het meegemaakt.”

Wij zouden blij worden van prikkels voor de meest veilige bouwer

Veiligheid meenemen als emvi-criterium? De Boer had het toegejuicht. “Maar, het is wel lastig om op dat aspect fictieve kortingen te geven. Het is een te subjectief iets. Een beloning bij oplevering van een ongevallenvrij project zou beter zijn.”

Annette Biesboer, manager contractmanagement bij van Hattum en Blankevoort, bevestigt het verhaal van De Boer. “Veiligheid in emvi zie je eigenlijk weinig. Maar juist bij ingewikkelde projecten, bijvoorbeeld in de bebouwde omgeving, zou dat geen gek idee zijn. Wij zouden daar echt blij van worden. Een prikkel voor de meest veilige bouwer. ProRail doet dat al wel met de Veiligheidsladder.”

Bonussen en boetes in relatie tot een tijdige oplevering zetten zaken als veiligheid onder druk, verzekeren meerdere bouwers, die overigens anoniem wensen te blijven. In Alphen werd zowel de inschrijftijd als de bouwtijd toch al kort bevonden. “Als Mourik en BSB Staalbouw al twijfels hadden over de werkwijze, dan is het toch lastig om tijdens de uitvoering het werk stil te leggen als je weet dat je dat 10.000 euro per dag kost. Je moet door. Zeker als de opdrachtgever zegt: ja, dat is jouw pakkie an”, zo luidt een commentaar.

Megakrap

Op zoek gaan naar de snelste bouwer heeft voordelen, zien bouwers, maar of het wenselijk is, vragen zij zich één voor één af: Het risico op te optimitische planningen achten zij groot, met korte inschrijftijden. En tegen de tijd dat een aannemer daar achter komt, is het eigenlijk al te laat, beschrijven zij: “Direct komen dan ook de projectverhoudingen onder druk te staan.”

In het geval van Alphen had de bouwer te maken met een engineering&construct-contract. “De ontwerpvrijheid in dat soort contracten is beperkt. Lucht om risico’s te beheersen is er dan nauwelijks”, vertellen ervaringsdeskundigen.

Veel contractvrijheid

“Het kan ook anders”, zegt Biesboer. Ze haalt een best-valueproject aan in Noord-Holland met twee beweegbare bruggen. De ene moest vervangen worden, de andere gerenoveerd. De tijd was krap en de opdrachtgever wilde energie besparen. “Maar daar kregen we wel veel contractvrijheid. Dus stelden we voor om in plaats van twee bruggen één bredere brug te bouwen. Dat scheelde én tijd én energie.”

Biesboer noemt het aantal van 114 aanbestedingsdocumenten, zoals bij de Julianabrug in Alphen aan den Rijn, veel. Dat risicoanalyses de status informatief meekregen en niet bindend waren, zaait ook verwarring in het veld. “Voor je het weet, krijg je een boekenkast vol  aan informatie mee waar je als bouwer geen raad mee weet. Dit levert onnodige discussies op, waar beide partijen last van hebben. Het onderscheid maken tussen bindende en informatieve documenten is voor bouwers lastig.”

Op gespannen voet

Veiligheid belonen is niet nodig bij elk werk, vindt Nardo Hoogendijk, directeur van Hollandia Infra. “Maar op het moment dat je veel waarde hecht aan snelheid, zou ik dat zeker wel doen. Anders komen de elementen snelheid en veiligheid op gespannen voet met elkaar te staan. Neem je veiligheid op als emvi-criterium, dan word je als aannemer ook verplicht om na te denken over veiligheid. Hoe? Een fictieve korting geven werkt waarschijnlijk niet, maar je kunt ondoordachte plannen wel negatief beoordelen.”

Als er een ongeluk gebeurt, kan ineens wel alles

Een bouwer stelt dat de klant alles mag vragen. “En aannemers hebben de plicht hem erop te wijzen als iets niet kan. Opdrachtgever en bestekschrijver hebben echter ook de verantwoordelijk om een contract goed in de markt te zetten. Een kindje kan ook niet in drie maanden geboren worden.”

Ophangen

Een collega-bouwer vult aan: “We moeten ons als sector afvragen in hoeverre we ons nog laten ophangen door bonussen en boetes. Bij één dag stremming heb je de poppen al aan het dansen, want het moet doorgaan. Maar is dat het wel waard? Draai het eens om: als er een ongeluk gebeurt, kan bij de opdrachtgever ineens wel alles. Soms ligt een aangevaren brug maanden aan de kant, omdat eerst gronding moet worden onderzocht wie waar voor opdraait.”



Vraagspecificaties hijsklus Alphen

Opvallende eisen:
“Het is niet toegestaan om tijdelijke bouwkuipen aan te brengen ten behoeve van de uitvoeringswerkzaamheden.”

“Pontons ten behoeve van de uitvoeringswerkzaamheden zijn toegestaan in overleg met de vaarwegbeheerder, waarbij de vrije doorvaartbreedte tenminste 12 meter dient te bedragen.”

“De parallelwegen Emmalaan en Hoofstraat mogen maximaal twee aaneengesloten weken gestremd zijn voor gemotoriseerd verkeer.” 

“In de periode van 1 april 2015 tot 1 november 2015 mag er per dag maximaal twee aaneengesloten uren hinder optreden.”

“Voor zowel het in- als het uithijsen van het val mag de vaarweg maximaal 48 uur gestremd worden.”

“Bomen mogen niet worden weggehaald.”

“De opdrachtnemer dient een uitgebreide risicoanalyse uit te voeren naar de invloed van de werkzaamheden op de omgeving.” 



 

Reageer op dit artikel