nieuws

Meetlans detecteert bom tot 18 meter diepte

infra Premium

Meetlans detecteert bom tot 18 meter diepte

Oorlogstuig dat in de bodem is achtergebleven kan rampen veroorzaken wanneer het door bijvoorbeeld een heipaal wordt geraakt. Den Ouden-bedrijf Bodac demonstreert donderdagmiddag in Rosmalen hoe het tot op 18 meter diepte explosieven kan opsporen.

Voor het opsporen van ‘conventionele explosieven’ in de bodem ontwikkelde Bodac een soort prikstok in de vorm van een aanbouwgereedschap voor een rupsgraver. In de woorden van Dirk van de Vleuten van het bedrijf uit Schijndel is het een meetlans die in de (water)bodem afwijkingen van het aardmagnetisch veld vaststelt. Dergelijke afwijkingen geven aan dat er iets zit dat er van nature niet hoort.

Vooral in gebieden met een slappe ondergrond die zijn getroffen door oorlogsgeweld kunnen onder meer vliegtuigbommen tot op grote diepte zitten, zegt Van de Vleuten. “Dat gebeurt in onder meer de omgeving van Rotterdam en in de provincie Zeeland. Explosieven kunnen daar tot zo’n 10 of 12 meter diep wegzakken.”

Met de gangbare opsporingsmethoden zijn die niet altijd te vinden in de (water)bodem. De meetlans biedt dan uitkomst. Conventionele explosieven zoals vliegtuigbommen komen dan aan het licht zonder de structuur van de (water) bodem te verstoren.

Voordat het materieel aan de slag kan, moeten de eerste meters onder het maaiveld op een andere manier op verdachte objecten worden onderzocht. “Het metaal van de meet- en de draagmachine beïnvloedt het aardmagnetisch veld en dus de meting”, zegt Van de Vleuten. Dat geeft een verkeerd beeld van wat er mogelijk in de grond zit. Om die reden voert Bodac voert het vooronderzoek van de bovenste laag handmatig uit of het bedrijf gebruikt er een rijdende digitale meetmachine voor.

Aardmagnetisch veld

De meetlans is een machine naar eigen ontwerp. Om geen verstoring van de meting te krijgen, is de eigenlijke lans vervaardigd van een niet-magnetisch metaal.

In de lans zit een magnetometer die veranderingen in het aardmagnetisch veld detecteert en een inclinometer die aangeeft of de lans verticaal naar beneden gaat, “zodat we ook op diepte geen zones missen”, zegt Van de Vleuten. “We moeten er zeker van zijn dat we het gehele plangebied hebben onderzocht om het te kunnen vrijgeven.”

De machinist kan vanuit zijn explosiebeveiligde cabine ‘real time’ meekijken met de lans. De aandrijving drukt de lans met een kracht tot 20 ton in de bodem tot een diepte van maximaal 18 meter. Rond de lans zit een meetveld met een straal van ruim 1,5 meter, afhankelijk van de zoekopdracht.

De lans prikt bijvoorbeeld om de paar meter in de bodem volgens een bepaald stramien. De machinist kan ook een palenplan voor een toekomstige fundering volgen. “Het gaat daarbij niet alleen om de plek van de paal maar ook om het vlak rondom de paal”, zegt Van de Vleuten. “Bij conventioneel heien kunnen de trillingen de ontsteker van een bom doen afgaan.” Dat is volgens hem op voorhand te voorkomen door trillingsarme funderingstechnieken toe te passen, “maar boorpalen hebben toch wat minder draagvermogen.”

Het bedrijf uit Rosmalen Schijndel zegt de markt voor dit type onderzoek te delen met andere bedrijven. Met een bezetting van 35 man denkt Van de Vleuten evenwel de grootste te zijn. In zijn staf zitten zeven seniordeskundigen waarvan er vier eerder voor de Explosieven Opruimingsdienst werkten.

Demonstratie

Bodac demonstreert zijn meetlans op 25 juni in Rosmalen als onderdeel van het praktijknetwerk ‘Duurzaamheid in de infra’. Het bedrijf toont dan ook zijn aanpak van betonverhardingen en van betonnen lijnconstructies, evenals de toepassing van het bomengranulaat porfier.

Reageer op dit artikel