nieuws

‘Meer geïntegreerde contracten door bezuinigingen bij gemeentes’

infra Premium

‘Meer geïntegreerde contracten door bezuinigingen bij gemeentes’

Het nieuwe UAV-2012, de voegwijdten tussen natuursteen, kleine baggerwerken en twee jaar extra garantie op asfalt, zijn enkele vernieuwingen in de RAW-standaard 2015. De bepalingen beschrijven de spelregels voor infrawerken voor zowel opdrachtnemer als opdrachtgever.

Kennisplatform CROW presenteert volgende week op de InfraTech de nieuwste versie van de meest gebruikte contractvorm in de gww. Ondanks de gestage opkomst van de geïntegreerde contracten worden elk jaar nog ruim 8.000 bestekken gemaakt volgens de RAW-systematiek. Ook bij de openbare aanbestedingen is ruim 80 procent van de infraprojecten op de traditionele manier voorgeschreven, tegen bijna 20 procent geïntegreerde contracten, blijkt uit recent onderzoek van het Aanbestedingsinstituut. Bij onderhandse aanbestedingen ligt het percentage traditionele bestekken nog veel hoger. Alleen grote rijksopdrachtgevers zoals Rijkswaterstaat, Rijksvastgoedbedrijf en ProRail werken relatief vaak met geïntegreerde contracten, maar bij gemeenten, provincies en waterschappen domineert nog altijd het traditionele RAW-bestek.

In de afgelopen decennia is de vuistdikke standaard uitgegroeid tot een werkwijze waarbij werkbeschrijvingen, kwaliteitseisen en risico’s duidelijk zijn afgebakend en verdeeld. Ad van Leest en Monique Buiter van CROW lichten alvast een tipje van de sluier op van de belangrijkste wijzigingen.

De meest in het oog springende veranderingen vloeien voort uit de aanpassing aan de UAV2012, waarbij iets meer verantwoording en risico’s naar de aannemer zijn geschoven. De spelregels van de UAV passen weer volledig bij het technische uitvoeringsbestek. ‘Redelijkheid en billijkheid’ geven de doorslag voor het geval er toch conflicten ontstaan, maar die vloeien vaker voort uit tegenvallers of meerwerk dan uit de technische voorschriften. “De basis voor een goed bouwproject hoort vertrouwen te zijn en dan zijn de spelregels eigenlijk zo duidelijk dat niemand meer hoeft terug te grijpen naar het contract.”

Achtste versie

De nieuwe RAW-standaard wordt weer dikker – zo’n 1500 pagina’s – en wordt in de dagelijkse bouwpraktijk gebruikt door zo’n 7000 mensen. De spelregels zijn toe aan hun achtste versie en zal volgens de aanbestedingsexperts nog lange tijd in een behoefte voorzien voor relatief eenvoudige en duidelijke recht-toe-recht-aanprojecten en onderhoudscontracten.

“Want dat is toch echt het merendeel van de projecten die op de markt komen. Denk aan de reconstructie van een kruispunt, nieuwe riolering met bestrating, een rotonde of het uitbaggeren van sloten. En laat duidelijk zijn dat een RAW-bestek weliswaar traditioneel en niet flexibel klinkt, maar zich prima laat combineren met gunningscriteria (emvi) voor de uitvoeringsopties en speelruimte voor optimalisaties en alternatieven”, licht Van Leest toe.

“Bij eenvoudige opdrachten waar de kwaliteit in een RAW-bestek is beschreven, werken emvi-kwaliteitscriteria meestal alleen maar kostenverhogend en is gunnen op de laagste prijs vaak een goede keuze”, voegt Buiter daaraan toe. Het kennisplatform deed onlangs onderzoek onder ruim duizend van zijn klanten en zag daarin een aantal van hun veronderstellingen gestaafd. Daaruit bleek onder meer dat onder kleine gemeenten het gebruik van RAW-bestekken de afgelopen drie jaar is gestegen, terwijl bij grotere opdrachtgevers een verschuiving gaande is richting meer hybride of geïntegreerde contracten.

De basis van het RAW-bestek is ongewijzigd, maar de aanpassingen spelen in op omissies en nieuwe trends vanuit de praktijk. Zo zijn nu voor het eerst eisen opgenomen voor natuurstenen verhardingen. “Veel beeldbepalende pleinen zoals in de stadscentra van Groningen, Deventer, Maastricht en op de Dam zijn van natuursteen. Dan is het logisch om ook eisen op te nemen voor de vlakheid, stroefheid en voegwijdte. Ik heb al menig naaldhak gebroken”, geeft Buiter een voorbeeld.

Ook de nieuwe bepalingen voor asfalt springen in het oog, want veel gww-opdrachten hebben te maken met wegverhardingen. De garantietermijn gaat van drie naar vijf jaar en nieuw zijn verder de eisen voor emulsieasfaltbeton, dunne geluidsreducerende deklagen en oppervlakbehandelingen.

Inmiddels wordt overigens 10 procent van de RAW-bestekken gebruikt voor raamovereenkomsten en daar verwachten de aanbestedingsexperts nog verdere groei. Daar is op ingespeeld met beter onderscheid tussen de raamovereenkomst en de deelopdrachten: “De budgetten verschuiven in toenemende mate van nieuwbouw naar renovatie en onderhoud. Tegelijk vertalen bij gemeentes de bezuinigingen op ambtenaren zich noodgedwongen in de keus voor een regie-functie en meer hybride en geïntegreerde contracten”, ziet CROW de praktijk langzaam verschuiven.

Reageer op dit artikel