nieuws

Accent van projecten naar opgaven

infra

Accent van projecten naar opgaven

De tijd van de megaprojecten en grote dbfm-contracten is voorbij. Nieuwe infraprojecten zullen een maatje kleiner zijn en veel vaker zijn gekoppeld met andere initiatieven. De R van Ruimte uit het MIRT krijgt letterlijk de ruimte.

Combinaties met de herinrichting van de omgeving, maar ook slimme toepassing van ICT zorgen voor nieuwe afwegingskaders waarbij asfalt een steeds kleinere rol krijgt toebedeeld. “De volgende stap is infrastructuur te koppelen aan gebiedsprojecten. Opdrachten combineren tot een complete gebiedsontwikkeling zodat je niet alleen een weg bouwt, maar een hele omgeving opnieuw inricht en logische combinaties maakt met energie, recreatie en leefbaarheid. Bij de Afsluitdijk doen we alvast een eerste poging”, gaf topman Jan Hendrik Dronkers van Rijkswaterstaat afgelopen zomer alvast een voorzet in deze krant.

Bij de huidige generatie dbfm-contracten zoals de A15 Maasvlakte-Vaanplein, de Tweede Coentunnel en de A12 Ede-Grijsoord is bewust gekozen voor alleen de lijnverbinding en is niet nagedacht over logische combinaties met de omgeving. Die koers gaat veranderen: “We zitten nu volop in de fase om diensten aan te bieden en geen producten meer, maar denken na over een nieuwe generatie.” Het accent zal verschuiven van projecten naar opgaven en van onderhandeling naar dialoog. Vandaag op Prinsjesdag zijn enkele ‘quick wins’ doorgevoerd, maar de inzet is een structurele vernieuwing door te voeren, in eerste instantie via pilots en nieuwe platforms. Uiterlijk eind volgend jaar moet de nieuwe manier van samenwerken – minder papier en meer dialoog – zijn doorgevoerd, waarbij minder wordt gesteggeld over de financiering.

De afgelopen jaren is de filedruk al verminderd door de economische crisis en extra spitsstroken, maar ook mobiel en flexibel werken zorgt voor ontlasting van de spitstijden. Web-based technologie helpt ook bij alternatieve omrijroutes en spreiding van verkeer. Ook de opmars van de e-bike en elektrische auto heeft impact. Tegelijk zijn de steden aan het groeien, terwijl de inwoners van die steden minder gebruik lijken te maken van de auto, signaleert het ministerie enkele trends. Driekwart van de bevolkingsgroei vindt plaats in de stad en dat geeft nieuwe problemen: “Denk aan lange files de stad in en uit, luchtvervuiling en gebrek aan parkeerruimte. Grootschalige aanleg van infrastructuur is vaak geen oplossing. Daar is niet eens ruimte voor.”

In beton gegoten

In het Infrafonds zitten nog altijd miljarden euro’s, maar de budgetten zijn bevroren en de bezuinigingsdrift van de afgelopen jaren zorgt voor veel vertraging in de uitvoering. ‘Het MIRT is in beton gegoten’, was jarenlang de gevleugelde uitspraak bij elke behandeling in het parlement. Verschuivingen waren mogelijk, maar altijd ten koste van andere plannen. Daardoor verschoof in het verleden bijvoorbeeld de spoorzone Delft naar achteren. De regionale en lokale politieke lobby gaf jarenlang de doorslag bij de prioritering. Oud-minister Peijs zorgde ervoor dat de top 50 van files leidend werd bij de volgorde van de uitvoering en in versie 3.0 worden asfalt en beton bijzaak.

Tegelijk was de gestage stroom van aardgasbaten een duidelijke bron om het Infrastructuurfonds te vullen. Het zogenoemde FES-fonds is echter een paar jaar geleden opgedoekt. Inmiddels gaan stemmen in politiek Den Haag op om de aardgasopbrengsten weer duidelijk te markeren en te bestemmen voor de schade van het winnen van gas in het noorden in combinatie met bereikbaarheidsprojecten.

Op zichzelf i s het verbreden van oplossingsrichtingen zeker geen slecht idee, vindt ook de bouwsector. De verwachting is dat daar oplossingen uitkomen die anders waren blijven liggen. Om echt perspectief te bieden, zouden de budgetten met minimaal 150 miljoen euro per jaar moeten worden verhoogd, vindt Bouwend Nederland. Ook zou de prijsindexering weer in ere moeten worden hersteld. Inflatie en prijsstijgingen gaan nu echter al een paar jaar ten koste van de budgetten. Door de lage inschrijfprijzen van de markt leidt dat niet meteen tot zichtbare knelpunten, maar op de lange termijn is steeds minder geld beschikbaar. Het huidige MIRT loopt tot 2028 en tien jaar verlenging met een nieuwe agenda zou tot verfrissende inzichten kunnenleiden.

Trends

De Nieuwe aanpak

• Innoveren

• Informeren

• In stand houden

• Inrichten

• Infrastructuur

• Verstedelijking

• Ander gedrag

• Meer informatietechnologie

• Duurzaamheid

• Een grotere rol voor decentrale en private partijen

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels