nieuws

Centrale As spiegelproject van Westfrisiaweg maar anders

infra

Centrale As spiegelproject van Westfrisiaweg maar anders

Veel grondwerk, asfalt, beton, een aquaduct, een brug en tientallen andere kunstwerken kenmerken de nieuwe weg tussen Dokkum en Nijega (bij Drachten). De gedeputeerde komt 19 juni het startsein geven voor het grootste deelcontract, dat onder meer de verkeersbrug, het aquaduct en de rondweg om Burgum behelst.

Shovels en keepers rijden nu al af en aan en er wordt flink getimmerd en gegraven langs het 30 kilometer lange tracé midden in het rustige boerenland van Noordoost-Friesland.

De Centrale As is bewust in zeventien deelcontracten opgeknipt, waarvan vier kunstwerken met een raming van minder dan 1 miljoen euro onderhands op de markt komen. Het plan is om nog dit jaar alle overige contracten op de markt te brengen. “Met de huidige Aanbestedingswet is ons inkoopbeleid herijkt om optimaal de ruimte te geven aan het midden- en kleinbedrijf”, licht Henk Blok, realisatiemanager van de provincie toe.

Het totaal is een palet van RAW-contracten, engineering & construct en design & construct door elkaar, waarin naast de prijs ook is gelet op hinder en duurzaam transport. Edwin Oostinga, projectmanager Weginfra van AnteaGroup: “Het spel met de verschillende bouwers wordt gespeeld volgens de regels van UAV-gc en ARW. Dat geeft duidelijke handvatten. Bij de gunning van het grootste contract gaf de lage inkoopprijs de doorslag, maar waren ook punten te verdienen met het minimaliseren van de transportbewegingen in de dorpskernen.” Massaal kozen de inschrijvers voor transport over het water.

De opzet van modern projectmanagement met risicobeheersing en systems engineering heeft ook in Friesland zijn intrede gedaan. Blok introduceerde het zogenoemde matrixorganisatiemodel om het project aan te sturen. “Het is het grootste wegenproject van Friesland ooit. De projectorganisatie moest er dan ook aan wennen dat je als individu geen overzicht meer hebt van het totaal.”

De omvangrijke contracten kwamen alsnog grotendeels in handen van grote bedrijven als Van Gelder, BAM en Mobilis, maar via onderaanneming komen ook veel lokale partijen als Van der Wiel, J.J.de Vries en Haarsma aan bod. In 2012 werd het eerste aanlegcontract gegund, volgend jaar bereikt de bouw zijn hoogtepunt en zullen dagelijks drie- tot vierhonderd bouwvakkers werken aan de verschillende deelcontracten die veelal gelijktijdig in uitvoering zijn. Halverwege 2016 is de weg van twee keer twee rijstroken klaar en mogen auto’s met 100 kilometer per uur ongelijkvloers door het Friese landschap razen. De omzetting van het verkeer naar de nieuwe brug over het Prinses Margrietkanaal 30 meter verder volgt eind dat jaar.

Tot nu toe loopt het project op rolletjes en binnen tijd en budget. Blok beschouwt de afstemming met de omgeving nog altijd als het grootste risico. Het op tijd verkrijgen van de juiste vergunningen is weliswaar de verantwoording van de aannemer, de provincie springt waar nuttig bij. Bij de ‘Haak om Leeuwarden’ is het concept van een speciaal Q-team afgekeken: omgevingsexperts trekken gezamenlijk op, stemmen afn werken samen met de regio.

Het op tijd verleggen van de honderden kabels en leidingen – “meer dan driehonderd projectovereenkomsten” – heeft niet geleden onder archeologische vondsten, terwijl de angst voor explosieven ongegrond lijkt, ondanks een behoorlijke strijd bij Burgum in de Tweede Wereldoorlog. Problemen en tegenvallers worden in redelijkheid en billijkheid opgelost, juristen zijn tot nu toe buiten de deur gebleven.

De nieuwe weg grijpt weliswaar diep in op de omgeving en heeft als doel extra bedrijvigheid aan te trekken, maar lost ook een aantal knelpunten op. De auto’s dwars door Damwâld, De Falom, Feanwâlden, Hurdegaryp, Burgum en Garyp gaan met een bocht om de kernen heen, waardoor de dorpen veel veiliger worden.

Het speciale Provinciaal Inpassings Plan (PIP) stelt strenge eisen aan de flora en fauna. Zo is het tracé tijdens de bouwfase tijdelijk met 150 meter verlegd vanwege de broedplaats van buizerds. De verschillende moeraszones worden via een ‘paluduct’ met elkaar verbonden, er is een vleermuizenbunker en de waterspitsmuis wordt gekoesterd.

Het gebied kenmerkt zich door weilanden, dorpskernen, moeras en pingo’s, kristalheldere waterkommen die nog uit de ijstijd stammen. De geultjes die ze van oudsher onderling verbinden, worden waar nodig hersteld.

“De gronden hier boven Leeuwarden zijn eigenlijk ongerept sinds de ijstijd”, zeggen de managers. Bij uitgebreid archeologisch onderzoek zijn vuursteenpijlen en paalresten gevonden. De ruilverkavelingen zijn nog in volle gang. Pas zeven van de 24 grootschalige grondruilen zijn afgerond.

Opvallend is dat het grootste project van Friesland af en toe gaat buurten bij het grootste project van Noord-Holland. De Centrale As is een spiegelproject van de Westfrisiaweg/N23. “De lengte, het budget en de ruilverkavelingen zijn vergelijkbaar, maar de opzet verschilt enorm”, vergelijkt Oostinga. De Westfrisiaweg is juist in één contract en volgens best value procurementin de markt gezet, terwijl bij De Centrale As juist bewust is gekozen voor opknippen van de contracten. De medewerkers van Noord-Holland en Friesland zoeken elkaar met enige regelmaat op om ervaringen en kennis te delen.

Projectgegevens

Opdrachtgever: Provincie Friesland

Begeleiding realisatie: AnteaGroup

Opdrachtnemer: diverse

Aantal contracten: 17

Contractvorm: d&c, e&c en RAW

Investering: 400 miljoen euro

Start bouw: 2012

Geplande oplevering: eind 2016

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels