nieuws

Analyse: Megaproject is ook megarisico

infra

In het afkopen van risico’s schuilt een groot gevaar als zich daadwerkelijk tegenvallers voordoen. Met een dreigend verlies van een kwart miljard euro bij het megaproject A15 Maasvlakte – Vaanplein is duidelijk iets misgegaan.

Vooral bij het ontwerp van de Botlekbrug en in mindere mate bij de reconstructie van het Vaanplein liep het mis, de tegenvallers stapelen zich als dominostenen op. Het resultaat is een planning die enorm onder druk staat. Bij het niet behalen van de kritische data dreigen bij het dbfm-contract enorme boetes van de banken, want zij zorgen voor voorfinanciering van ruim 700 miljoen euro. Bij de integrale contractvorm met 20 jaar onderhoud betaalt de opdrachtgever op basis van beschikbaarheid.

Het project staat voor 2053 miljoen euro op de begroting van het ministerie. De netto contante waarde van het project is 1,5 miljard euro. Er is ver onder de raming van Rijkswaterstaat ingeschreven, maar ook 200 miljoen euro lager dan de andere inschrijvers. Een groot deel van de risico’s is afgekocht – in ruil voor geld – en liggen bij de marktpartijen. Nu enkele van die risico’s daadwerkelijk optreden zijn in eerste instantie de uitvoerende bouwers de pineut.

Door het dbfm-contract heeft de bouwer geen profijt meer van tegenvallers of meerkosten en kan hij die niet zomaar bij het Rijk neerleggen. Extra zuur is dat het werk weliswaar technisch op rolletjes loopt, maar vooral de afstemming met ‘derden’ het grote struikelblok is. Zo moet de bouwcombinatie zelf vergunningen aanvragen en afstemmen met partijen als Shell, Eneco en Gasunie bij het verleggen van kabels en leidingen.

Bij de aanvraag voor de bouwvergunning voor de Botlekbrug ging het meteen in het begin mis. Het innovatie ontwerp van Wintermans Architecten – een hefbrug van twee keer 45 bij 90 meter zonder gewapend beton – was conform de eisen van Rijkswaterstaat, maar viel verkeerd bij Rotterdam en het Havenbedrijf die bang waren dat er later iets mis zou gaan met de fundering. Het was kiezen tussen twee kwaden: een slepende rechtszaak met ongewisse uitkomst of het ontwerp omgooien.

Eind 2015 moet het project klaar zijn en bouwcombinatie A-lanes (John Laing, Ballast Nedam, Strabag en Strukton) zal er alles aan doen om die planning te halen. Maar extra bouwstromen kosten ook extra geld en dus is de waarschuwing terecht dat de kosten komende maanden mogelijk nog verder oplopen. Alleen al bij de Botlekbrug werken dagelijks 320 mensen.

Inmiddels zwartepieten de bouwers met Rijkswaterstaat over wie moetopdraaien voor de enorme meerkosten. Een bemiddelingspoging mislukte en inmiddels ligt de zaak bij een speciale arbitragecommissie die met een bindende uitspraak komt. Die is verzocht vaart te maken, omdat de belangen zo groot zijn.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels