nieuws

Oostlijn: metrodrama in drie aktes

infra

Oostlijn: metrodrama in drie aktes

Verziekte verhoudingen, geruzie over de scope, en claims over en weer, waren niet de ideale omstandigheden om de projectplanning van de Oostlijn strak te houden. Het is sowieso niet simpel om in hartje Amsterdam een 35 jaar oude metrobuis volledig op te knappen. Dat liep dan ook gruwelijk mis.

De renovatie van de Oostlijn is Amsterdams tweede zorgenproject. Na de Noord-Zuidlijn is de bestaande metrolijn het grootste OV-project van de stad, waarbij de uitvoering aanvankelijk eveneens werd gedomineerd door wantrouwen, tegenvallers en budgetoverschrijdingen.

De lijn tussen Amsterdam CS en Amstel is deze zomer weer zes weken buiten gebruik, maar dit keer is echt de laatste keer, bezweert projectleider Felix Paleari van de gemeente. Met “een frisse blik” is hij vorig jaar begonnen aan de afronding van de mega-klus die de afgelopen jaren tot veel frustratie heeft geleid. Daarbij is eerst veel “oud zeer” weggewerkt en een streep gezet onder het verleden.

“De overeenkomsten met de missers bij de Noord-Zuidlijn zijn onaangenaam groot.” Amsterdam is twee keer in dezelfde valkuil getrapt waarbij de omvang en de impact van het project totaal zijn onderschat. Een dure les, want ook bij de Oostlijn zijn de budgetten inmiddels verdubbeld.

Tot 25 augustus werken gemiddeld 150 mensen de klok rond in de metrobuizen. “Technisch geen ingewikkelde klussen, maar wel heel veel uiteenlopende klussen en disciplines in een hokkerige en ondergrondse wereld waar de oorspronkelijke bouwtekeningen meestal niet stroken met de werkelijkheid”, schetst Paleari de lastige omstandigheden. De testfase volgt daarna tot november en de formele oplevering is mei 2014 gepland, maar vanaf eind augustus tot eind oktober zal de reiziger alleen nog in de avond overlast ervaren.

De renovatie van de Oostlijn is een aaneenschakeling van deelopdrachten die bij elkaar 337 miljoen euro kosten. Het vervangen van de sporen in de tunnel en het opknappen van de perrons en station Kraaienest zijn de afgelopen jaren al uitgevoerd. In voorbereiding is nog het project stationrenovaties waarbij de stations een strakker en veiliger uitstraling krijgen.

Op dit moment eist het project ‘vluchtwegmaatregelen’ alle aandacht op, waarbij de metrotunnel moet voldoen aan de nieuwste eisen voor brand- en vluchtveiligheid.

De omschrijving van de opdracht begin 2010 verdiende al geen schoonheidsprijs, blikt de projectmanager terug. “Een mengelmoesje van prestatie-eisen en bestekken met e&c-achtige elementen, maar zonder duidelijke verdeling van de verantwoordelijkheid of een realistische planning.”

Alleen de combinatie CSWE (Croon, Wolter & Dros, Spie en als onderaannemer J.P. van Eesteren) schreef in voor circa 50 miljoen euro. Naar de smaak van Amsterdam ver boven de raming. Daarna volgde onderhandelingen en werd de prijs op 41 miljoen naar beneden bijgesteld, waarbij werd verzuimd duidelijk vast te leggen wat dit voor de scope betekende. Die zomer was de lijn meteen al buiten dienst, maar door korte voorbereidingstijd en alle losse eindjes gebeurde er in de praktijk bijna niets. “Alleen de roltrappen in de ondergrondse stations zijn vervangen.”

Asbest

In de zomer van 2011 werd opnieuw een poging gedaan om de ‘valse start’ goed te maken. De scope en planning waren nog steeds niet op orde en het project sleepte zich maar voort zonder echt vaart te maken. Ondertussen groeide het wantrouwen over en weer tussen en stapelde de bijbehorende claims zich op. De vondst van asbest zette de gespannen verhoudingen nog verder op scherp. “Over en weer werd vooral met modder gegooid en ontstond veel frustratie. Daarbij is ook overwogen om het contract voortijdig en via arbitrage te beëindigen”, schetst Paleari. Begin 2012 is de knoop doorgehakt om toch samen tot een goede oplossing te komen en is via een ‘totaaldeal’ met 57 miljoen euro extra een streep onder het verleden gezet. De projectteams zijn deels vervangen en de organisaties zijn inmiddels gespiegeld zodat de aanspreekpunten over en weer helder zijn en weer normaal wordt overlegd.

Als projectleider van station Vijzelgracht van de Noord-Zuidlijn heeft Paleari al ervaring opgedaan met ingewikkelde projecten. De ommekeer die dat project halverwege kenmerkte, herhaalde zich bij de Oostlijn. April dit jaar zijn aanvullende contracten getekend, maar dit keer met een duidelijke risicoverdeling en scope zodat de eindsprint in zicht komt. Voor wat extra motivatie zijn twee bonussen te verdienen bij goede testresultaten en foutloze eindoplevering. “Let wel, de lastigste 30 procent van het project is blijven liggen en moet nog wel gebeuren.”

De werkzaamheden beperken zich niet tot bouwkundige ingrepen zoals nieuwe vluchtdeuren, maar ook energievoorziening, werktuigbouw en installaties worden aangepakt. “Het is nog steeds spannend, maar de focus is nu tenminste gericht op het resultaat en dat stemt optimistisch.”

Renovatie Oostlijn Amsterdam

Opdrachtgever: Amsterdam

Opdrachtnemer: diverse deelcontracten

Opdrachtnemer vluchtwegen: CSWE (Croon, Wolter & Dros, Spie en onderaannemer J.P. van Eesteren)

Contract: e&c Contractwaarde: 41 miljoen euro

Extra kosten vluchtwegmaatregelen: 57 miljoen euro

Kosten totale renovatie: 337 miljoen euro

Gegund: voorjaar 2010

Start uitvoering: zomer 2010

Geplande oplevering: maart 2014

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels