nieuws

Nastelbare fundering ontziet de bure n

infra

Funderingsherstel van rijtjeshuizen leidt bij de zogeheten scharnierpanden tot grote hoekverdraaiingen. De nastelbare OFA-fundering voorkomt dat het probleem zich verlegt naar de buren en maakt herfunderingsprojecten beter betaalbaar.

De OFA-fundering bestaat uit draadeinden die verankerd zijn in de vloer of balken. Via een drukplaat dragen ze de krachten van de funderingspaal over. Tot zover lijkt de vondst van de Rotterdamse geotechnicus André Opstal op de manier waarop paaldruksystemen zoals dat van Pudelco tijdens plaatsen de kracht overbrengen van paal op vloer.

Opstal laat de ‘brug’ echter zitten na het aanbrengen van de paal. Om de krachten later nog eens over te kunnen pakken en de moeren onder de drukplaat los te kunnen draaien heeft hij een simpel hulpstuk ontwikkeld. Dat maakt het mogelijk een handzaam 20-tons vijzeltje te plaatsen en de brugconstructie wat aan te passen. Zo kan een pand na een paar jaar iets hoger op de paal worden gezet, of juist lager, als de gestage zakking van buurpanden dat noodzakelijk maakt.

Opstal heeft zijn systeem vooral ontwikkeld voor woningen met onvoldoende paaldraagvermogen gebouwd in de eerste helft van de vorige eeuw. “Toen hielden heibedrijven nog onvoldoende rekening met de plaatselijke geologie en zetten een heel blok woningen op palen van dezelfde lengte weg. Van paalrot is vaak geen sprake, maar de nazakking kan sterk verschillen van pand tot pand. Ook negatieve kleef speelt een rol.”

Nu wordt de fundering van dergelijke woningblokken, afhankelijk van de eigendomsverhoudingen stuk voor stuk, of als één geheel aangepakt. In het eerste geval wordt het probleem verlegd naar de zogeheten scharnierpanden. Dat zijn de panden die aan de ene kant grenzen aan de verzakte huizen en aan de andere kant aan de woningen die netjes zijn blijven staan. Die scharnierpanden krijgen te maken met de grootste hoekverdraaiingen en de grootste scheuren in metselwerk en lateien. In het tweede geval, wanneer het herstel collectief wordt aangepakt, worden volgens Opstal vaak onnodig kosten gemaakt, omdat ook panden die niks mankeren een nieuwe fundering krijgen. Ook dat is verre van ideaal.

Extra kosten

Opstals systeem vraagt een extra investering. Hoeveel precies verschilt van project tot project en laat zich volgens de bedenker moeilijk vangen in kerncijfers of percentages. Maar bij de collectieve aanpak verdient het OFA-systeem zich volgens Opstal al snel terug, omdat heel veel huizen niet opnieuw gefundeerd hoeven te worden, omdat al te sterke hoekverdraaiingen worden opgevangen door de fundering later na te stellen. Of die aanpak slaagt hangt sterk af van het feit of er één eigenaar in het spel is, zoals een corporatie, of dat het eigendom versnipperd is over vele particuliere eigenaars. Op de onwil van één van de buren om mee te doen liep onlangs de eerste opdracht spaak voor de Rotterdamse geotechnicus. Opstal: “Nu verplaatst het probleem zich en wordt een ander pand het scharnierpand. De eigenaar zal zijn probleem later alsnog moeten aanpakken.

Opstal werkte ruim veertig jaar in de funderingstechniek waarvan ruim twintig jaar bij Ingenieursbureau Gemeentewerken Rotterdam. Om ontwenningsverschijnselen te voorkomen begon hij na zijn pensionering een eigen adviesbureau waarmee hij de OFA ontwikkelde, de Onafhankelijke Funderings Applicatie. Hij heeft de techniek gepatenteerd en wil hem in een licentiesysteem vermarkten danwel via adviesuren de octrooikosten terugverdienen. Verschilzettingen tussen hergefundeerde panden en de omgeving zijn volgens Opstal een onderschat probleem. “Het liefst zou ik een half-zachte, half-stijve funderingspaal ontwikkelen, maar dat is een utopie.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels