nieuws

project Tunnels op staal onder Centraal Station Amsterdam

infra

Tussen de bestaande tunnels door wist BAM Civiel nog plek te vinden voor nog twee voetgangerspassages onder het Centraal Station van Amsterdam. In een cyclus van dertien weken komen die stap voor stap tot stand

Na alle capriolen met microtunnelpalen en sandwichwanden voor de Noord-Zuidlijn is de constructie van de tunnels verhoudingsgewijs simpel. Ze worden op staal gefundeerd, rechtstreeks op het zand van het stationseiland. Daar rijden al ruim honderd jaar treinen overheen en dat is volgens projectmanager Hans Lammers van BAM Civiel goed verdicht. “Alles kan droog gebeuren, we blijven overal 20 centimeter boven het grondwaterpeil.”

In elf weken tijd wordt een spoorbak afgebroken, de grond eronder afgegraven, vloer, kolommen en dak gestort en de spoorstaven weer teruggelegd. De aanpalende perrons zijn vorig jaar al op tijdelijke palen gezet en worden voorzien van nieuwe keermuren en bestrating. Daarna schuift het circus op naar de volgende spoorbak. Het station telt in totaal vier bakken met drie en één met twee sporen. Die laatste rust al op een gebouw en daar hoeft BAM alleen twee doorbraken te maken richting het IJ.

Het referentieontwerp opgesteld door Movares en Arcadis bij de D&C-aanbesteding ging uit van een andere bouwwijze. Hun idee was dat alleen de vloer van de spoorbakken tijdens de gereserveerde buitendienststelling vernieuwd zou worden. Daarvoor moesten eerst hulppalen worden aangebracht om die vloer te kunnen dragen. Als de treinen daar al weer overheen reden zou de aannemer in alle rust kunnen ontgraven. Maar Lammers, die ook in de tenderfase al bij het project was betrokken, bedacht met het team van BAM Civiel dat het logistiek handiger was om tijdens de buitendienststelling een complete tunnelsectie op te bouwen. Er moest wel heel wat overtuigingskracht aan de dag worden gelegd om te aan te tonen dat dat kon binnen de gestelde tijd. Want aan de planning en de buitendienststellingen kon niet meer worden getornd.

Tijdens een rondje over het werk laat Lammers zien wat er allemaal gebeurt onder de complexe bouwput die het Centraal Station onvermijdelijk is. Via de oosttunnel kruipt hij via wat doorsteekjes naar de tunnel die BAM realiseert tussen de oost- en de middentunnel. Vanuit een bakje zijn bouwvakkers bezig beton weg te hakken van de poeren die de monumentale stalen spanten dragen van de stationskappen. Zo ontstaat er ruimte voor een juk om die krachten tijdelijk over te nemen. Zodra dat er staat verdwijnen de poeren compleet en maken plaats voor een slanke betonnen kolom die past in het nieuwe stramien. Gelijktijdig wordt het ontbrekende stuk vloer gestort. Ook de metselwerkenpoeren onder de eerste kap van bouwmeester Cuypers krijgen zo’n behandeling.

De houten palen onder alle poeren blijven zitten. Als ze meedragen aan de tunnel is het prima. Als ze dat niet doen is het volgens Lammers ook goed. “We verstoren het evenwicht in de bodem niet. We brengen evenveel gewicht terug aan beton en staal, als er aan zand is afgegraven. Eventuele zettingen kunnen op het spoor altijd nog worden opgevangen door de rails opnieuw te onderstoppen.”

BAM moet de laatste sporen weer in dienst geven op 9 december. Daags daarna wordt het nieuwe spoorboekje van kracht. Na een jaar lang drie sporen te hebben gemist kunnen ProRail en NS dan plotseling weer over vijftien sporen beschikken bij het Centraal Station. De selectie van de aannemer die de afbouw van de tunnels gaat verzorgen is volop gaande. Het worden twee zogenaamde poortvrije passages, voorzien van winkels, met een directe verbinding tussen Centrum en IJ, waar bezoekers niet over een OV chipkaart hoeven te beschikken om er te kunnen vertoeven.

Nog een tunnel

Behalve de oost- en de westpassage waaraan BAM Civiel bouwt, komt er aan de uiterste westkant van het station nog een extra fiets- en voetgangerstunnel onder Amsterdam Centraal Station. Die wordt momenteel gebouwd door MNO Vervat. Dan bevinden zich in totaal zes tunnels onder het complex dat sinds de bouw door architect Pierre Cuypers eind negentiende eeuw stapsgewijs werd uitgebouwd richting het IJ. Er bestaan plannen om de smalle oostelijke reizigerstunnel onder het station ook te verbreden en op te knappen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels