nieuws

Het einde van de tunnelproblemen is in zicht

infra

Het einde van de tunnelproblemen is in zicht

Een relatief eenvoudig computermodel dwingt tot logische ja/nee-keuzes bij het ontwerp van technische installaties. Een ict-bedrijf en een adviesbureau ontwikkelden het samen.

“We hebben nu een voorsprong, maar binnen vijf jaar wordt dit de standaard en werkt iedereen zo”, voorspelt directeur Hans de Man van Soltegro. Het unieke model van het ict-bedrijf en Royal Haskoning DHV werkt zo goed, dat zij inmiddels bijna bij alle lopende tunnelprojecten advies geven over de tunnelinstallaties.

Het succes van het model bij de Tweede Coentunnel ruim twee jaar geleden, maakte meteen dat ze werden gevraagd om zich ook te buigen over de A2-landtunnel Utrecht. Daarna volgden ook in rap tempo de combitunnel Nijverdal, A4 Midden Delfland en renovatie van de Westerscheldetunnel. Die voorsprong geeft de samenwerkende bedrijven de luxe positie dat als zij bij de aanbesteding niet bij het winnende consortium zijn aangeschoven, na gunning meestal alsnog aan tafel komen.

De basis van de nieuwe werkwijze is dat de onoverzichtelijke papierwinkel van duizenden pagina’s verdwijnt ten gunste van een computermodel waarbij de consequentie van een keus meteen doorwerkt in het hele systeem. RAMS en Systems Engineering zijn daarbij de uitgangsprincipes in combinatie met de focus op levensduur en onderhoud.

“En juist daar ging het nu meestal mis. Tekst laat ruimte voor interpretatieverschillen en nuance. Een computermodel is onverbiddelijk duidelijk en dwingt tot zwart/wit formuleren: bij die keus zijn dit en dat de gevolgen met die bijbehorende kosten. En die keuzes moet je in overleg met de opdrachtgever maken”, lichten grondleggers Hans de Man en Jan-Martijn Teeuw (Soltegro) en Leen van Gelder (Royal Haskoning DHV) de basis toe. Ruim twee jaar geleden zochten ze elkaar op in de wetenschap dat er dringend behoefte was aan een alternatief systeem na de dramatische vertragingen en geschillen bij zowel de A73-tunnels als de A2-landtunnel.

Maeslantkering

“De angst voor tunnelinstallaties bij bouwers in de eindfase vlak voor oplevering zat er goed in. Civiel-technisch hebben aannemers hun zaakjes meestal goed op orde. De aantoonbaarheid van de kwaliteit van beton is ook makkelijker dan van zoiets ongrijpbaars als de werking van installaties”, schetst Jan-Martijn Teeuw. De Man en Teeuw hebben beiden een ict-achtergrond en maakten kennis met systems engineering en de bouw bij de Maeslantkering en nieuwe verkeerscentrales. Van Gelder bracht de kennis van processen en tunnelinstallaties in. “Bij dit model werkt het denkproces andersom. Het model resulteert in een lijstje met de benodigde installaties. Het aantal is daarbij van ondergeschikt belang, maar zal waarschijnlijk ook op 52 komen op basis van de gestelde eisen. Het gaat erom dat ze onderling op elkaar zijn afgestemd en in relatie staan met elkaar als er brand uitbreekt of een te hoge vrachtwagen naar binnen rijdt. Het probleem was juist dat partijen de afzonderlijke installaties aan het einde aan elkaar probeerden te knopen en dat lukte dan niet meer”, analyseert Van Gelder terugblikkend. Bij de A73 doorkruiste het water-mistsysteem bijvoorbeeld het lopende ontwerpproces.

De combinatie van hogere tunnels en minder installaties kan in de toekomst mogelijk een deel van de problematiek voorkomen, verwachten de tunnelexperts. Maar het is nu vooral zaak om de lopende tunnelprojecten onder controle te krijgen.

De vertraging zorgde ervoor dat Rijkswaterstaat een landelijk tunnelregisseur aanstelde die in overleg met alle betrokken partijen een tunnelstandaard ontwikkelde die binnenkort in de nieuwe Tunnelwet wordt verankerd. De standaard is na anderhalf jaar toe aan versie 1.2, maar de kracht van de herhaling begint zijn vruchten af te werpen.

De lopende bouwcontracten voor zowel de Tweede Coentunnel, A2-Maastricht als de Combi-tunnel Nijverdal werden opengebroken om de standaard toe te voegen in de hoop nieuwe problemen in de eindfase te voorkomen.

Bij alle lopende tunnelprojecten is gekozen voor een of andere samenwerkingsvorm met Rijkswaterstaat om nieuwe vertragingen te voorkomen. De tunnelexperts werken bij de A4 Midden-Delfland voor het eerst van begin af aan met de nieuwe tunnelstandaard in combinatie met het computermodel.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels