nieuws

reportageWater Nederrijn kan bij nood 40 centimeter omlaag

infra

Het eerste project van Ruimte voor de Rivier is opgeleverd. De regelkraan Hondsbroeksche Pleij verdeelt het water tussen de IJssel en de Nederrijn. Daardoor ontstaat bij extreem hoog water een verlaging van de waterstand van 40 centimeter.

“Een echt feestje, want het is toch de eerste oplevering van de 34 Ruimte voor de Rivierprojecten”, licht programmadirecteur Ingwer de Boer toe. Om letterlijk ruimte te maken voor de grote rivieren is ruim 2 miljard euro beschikbaar. Rijkswaterstaat staat een pittig voorjaar te wachten, want de projecten langs de IJssel zorgen voor veel politieke beroering. Er moeten beslissingen vallen over de beveiliging van Deventer, Zutphen en Zwolle, waarbij onder meer de bypassbij Kampen voor veel ophef zorgt.

De Boer sluit niet uit dat daardoor vertraging zal ontstaan bij de uitvoering van het hele project. Ook de dijkverlegging Hondsbroeksche Pleij verliep niet zonder tegenslag. Door de dijkverlegging ontstond meer ruimte voor de uiterwaarden, maar moesten ook bestaande bedrijven verhuizen.

Tegenslag met het uitplaatsen van een compostbedrijf en enkele boerderijen zorgde voor vertraging in de tweede fase. Gedoe over vergunningen en de vondst van asbest compliceerden de uitvoering. In totaal is zo’n 800.000 kuub grond verplaatst en werd een 9 meter diep kwelscherm gebouwd met zand en bentoniet via de zogenoemde mixed-in-place-methode.

Uniek

Van den Biggelaar bouwde de unieke regelkraan. “Eigenlijk zijn het schotten die dwars op de rivier zijn gezet om het water te reguleren”, beschrijft directeur Henk Maaskant het bijzondere project. Samen met Haskoning zorgde het bouwbedrijf voor een bijzondere aanpak om het rivierwater te verdelen en de capaciteit bij Lobith met 1000 kuub extra te vergroten.

Gemiddeld zal de kraan 10 dagen per jaar zijn meerwaarde bewijzen. Gisteren bij de officiële oplevering was meteen zichtbaar was hoe het hoge water zich verdeelde over de IJssel (eenderde) en Nederrijn (tweederde).

Rijkswaterstaat verwacht dat de kraan de komende 100 jaar meekan. Het bouwbedrijf haalde het d&c-contract in 2006 binnen voor een bedrag van 9 miljoen euro. Een jaar later zijn de eerste werkzaamheden begonnen. De Vries & Van de Wiel hebben een groot deel van het grondwerk uitgevoerd.

Van den Biggelaar begint binnenkort overigens aan een tweede regelkraan ter hoogte van Pannerden waar rivieren eveneens splitsen. In dat geval wordt het water verdeeld over de Waal en het Pannerdensche kanaal. Ook daar gaat het om een d&c-contract. Een contractvorm die langzaam maar zeker vaste grond onder de voeten krijgt in de waterbouw.

Vechtcultuur

“Het is een worsteling om af te komen van de vechtcultuur waarbij elk lettertje in een contract wordt aangevochten. Zowel Rijkswaterstaat als bouwers willen graag naar een praktijk van samenwerking waarbij meer ruimte voor de markt is bij de uitvoering.

Maar de opdrachtgever moet wel zeker weten dat beloftes worden waargemaakt en producten ook echt worden geleverd. Nu gaat veel tijd en moeite verloren met het tussen de regels doorlezen van een contract”, schetst Maaskant. Daarbij zet zowel De Boer als de bouwer vraagtekens bij de meerwaarde van subjectieve emvi-criteria en zouden functionele eisen meer ‘smart’ kunnen worden. Meestal wint alsnog de aannemer met de laagste prijs, is hun ervaring.

Vooraf de knelpunten in kaart brengen en de opdrachtgever betrekken in de oplossingsscenario’s betaalt zich ruimschoots terug in de uitvoering. “De werktrein kost veel geld en kan moeilijk stoppen, dus moet je zorgen voor zeer goede voorbereiding en een 3D-ontwerp.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels