nieuws

Halfopen persing laat een bescheiden litteken achter

infra

Halfopen persing laat een bescheiden litteken achter

Een persing waarbij een kraan vanaf het maaiveld een gedeelte van de grond boven en voor de snijschoen ontgraaft. Met die techniek realiseert Ploegam in Hoensbroek een groot bergingsriool.

De door het Duitse VTW ontwikkelde techniek beleeft momenteel zijn primeur op Nederlandse bodem. In onderaanneming van aannemer Ploegam heeft VTW inmiddels een persing over een lengte van 265 meter voltooid in Hoensbroek. Deze week hoopt het bedrijf een tweede persing van 86 meter af te ronden binnen hetzelfde project. Met de persmethode worden betonnen buizen met een binnendiameter van 1800 millimeter aangebracht. Die moeten tijdens hevige regenbuien, als het bergbezinkbassin de toevloed van water niet aankan, voorkomen dat rioolwater overstort op oppervlaktewater. De bodem van de buizen ligt zo’n vier meter beneden maaiveld.

Voor aan de perscombinatie bevindt zich geen boorkop maar een snijschoen. Het bijzondere is volgens Marco Juijn van Ploegam dat de grond boven en voor de snijschoen met een graafkraan vanaf maaiveld wordt afgegraven. Terwijl vijzels in de perskuip de betonnen buis met een kracht van wel 300 ton vooruit drukken, haalt de kraan de grondmoot vlak voor het snijmes weg. Zo komt de buis in ongeroerde grond terecht. De grond die vrijkomt legt Ploegam weer bovenop de leiding. Dat past binnen de reconstructie van de Caumerbeek, waar het werk deel van uitmaakt.

Toepassen van de halfopen perstechniek was een idee van de gemeente Heerlen waar Hoensbroek onder valt. Ingenieursbureau Kragten ging voor de gemeente op onderzoek uit naar de voor Nederland nieuwe techniek en stelde het bestek op. Hoewel daarin uiteraard de mogelijkheid werd aangereikt voor gelijkwaardige alternatieven kwam Ploegam toch uit bij Vortriebs Techniek Weiss, VTW. De bedenker van het systeem voerde er de afgelopen vijfentwintig jaar diverse persingen mee uit in Duitsland. Het patent is inmiddels verlopen en tegenwoordig brengen ook andere Duitse aannemers de techniek in praktijk.

Volgens Peter Geraats van ingenieursbureau Kragten pakt de keuze goed uit. Op de dagen dat alles loopt zoals bedoeld, wordt soms wel veertig meter buis geperst. “Niet het afvoeren van de grond is bepalend voor de voortgang, maar het terughalen van de vijzels en het inhangen van het volgende buisdeel.”

De buizen, geleverd door LBN uit Drachten, zijn gewapende betonnen persbuizen met een stalen overschuifring als mof. Houten schetsplaten verdelen de druk en voorkomen dat het beton versplintert, dubbele rubberprofielen zorgen voor de noodzakelijke afdichting. Verdere afwerking van de voegen is volgens Geraats daarna niet meer nodig.

Sturen gaat door vijzels tussen het mes en het voorste buisdeel uit te drukken of juist in te trekken. Hoeveel precies bepaalt de boormeester die zich vlak achter het mes bevindt. Die ziet aan de hand van een gekalibreerde laser hoeveel de snijschoen afwijkt van de ideale lijn en kan tijdig ingrijpen. “Hoewel je geen haakse bochten kunt maken”, waarschuwt Juijn. “We zijn gebonden aan grote boogstralen.”

In Duitsland wordt soms met een open persfront gewerkt maar vanwege de hoge grondwaterspiegel is daar in Hoensbroek niet voor gekozen. Tussen de snijschoen en de vijzelunit bevindt zich een gesloten schild dat instroom van grondwater in de rioolbuis voorkomt.

De techniek is toepasbaar in verschillende grondgesteldheden en onder de grondwaterspiegel, al zal het soms nodig zijn om sleufstempels te gebruiken. Die kunnen volgens Geraats gemakkelijk met de kraan worden voortgesleept, maar dat gaat natuurlijk wel ten koste van de voortgang. In Hoensbroek bleek de deklaag van 2 meter löss dermate stevig dat dat niet nodig was. Ook daardoor kon volgens Juijn zo’n grote voortgang worden geboekt.

Bij persingen langer dan 150 meter moet een tussenstation worden ingebouwd met extra vijzels die de buis halverwege nog een extra zetje geven in de goede richting. Anders wordt de grondweerstand te hoog om te overbruggen met de twee vijzels in de perskuip. Met bentonietsmering was de persdruk aan het einde van het traject 600 ton. Zowel Geraats als Juijn verwacht dat de techniek in de toekomst vaker zal worden toegepast in Nederlandse bodem.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels