nieuws

Boekbespreking: in de wurggreep van de Noord-Zuidlijn

infra

Inhalige aannemers, een afzijdige burgemeester, incompetente wethouders, een almachtig adviesbureau. Ze worden allemaal nog eens scherp neergezet in het boek Het Wonder van de NoordZuidlijn van journalist Bas Soetenhorst.

Hoofdrollen zijn weggelegd voor Geert Dales en Johan Bosch. Het boek begint met een wandeltochtje van het duo door het eerste stukje boortunnel dat vorig jaar gereed was. De een was verantwoordelijk wethouder tijdens het go-besluit in 2002, de ander lange tijd het technisch brein achter de nieuwe metrolijn. Aan het eind van het boek suggereert de schrijver dat dit duo, ooit misschien ook wel samen het lint mag doorknippen bij de opening. Hoewel beiden inmiddels langs de zijlijn staan.

Tussen begin en einde passeert een hele stoet personages en organisaties de revue. De een nog incapabeler dan de ander. Wie zich wel goed wisten te organiseren waren de omwonenden van het Beatrixpark die er al in een vroeg stadium voor zorgden dat de Noord-zuidlijn niet langs hun huizen kwam te lopen via de zogenaamde Boerenweteringroute. In plaats daarvan wurmt de metro zich nu door de dichtbebouwde wijk De Pijp. Johan Bosch en zijn staf bedachten daarvoor de technische oplossingen: de boren doen hun werk onder de nauwe Ferdinand Bolstraat gewoon boven elkaar. Ook al levert dat veel diepere stations op.

Journalist Bas Soetenhorst volgt de aanleg van de Noord-Zuidlijn al jaren voor de Amsterdamse krant Het Parool. Hij woonde gemeenteraadsvergaderingen bij en de raadsenquête die in 2009 plaatsvond toen het project in een diepe crisis belandde door de verzakking aan de Vijzelgracht. Via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur kreeg hij bovendien de beschikking over de verslagen van de besloten verhoren die de enquêtecommissie afnam. Aanvullend voerde hij nog gesprekken met tientallen hoofdrolspelers.

Inzicht

Grote onthullingen of nieuwe inzichten levert dat niet meteen op. Maar het boek biedt wel een beklemmend inzicht in hoe een complete stad in de wurggreep van een project komt en geen uitweg meer vindt. Dat was al begin deze eeuw het geval toen het stadsbestuur akkoord ging met de strenge begrotingsregels die minister Netelenbos hen oplegde en genoegen nam met een lump-sum van het rijk, met een risicoreservering van amper 10%.

Leesvoer

Interessant leesvoer biedt het hoofdstuk getiteld: De geest van Neumarkt. Nadat eind 2000 de eerste aanbesteding is stukgelopen, dreigt het een jaar later nogmaals mis te gaan. Maar er is één bieding binnengekomen die hoop biedt: het bod van Max Bögl voor station Rokin. De gemeente wil Max Bögl overhalen ook de andere twee diepe stations te bouwen en gaat op bezoek op het hoofdkantoor in het Beierse Neumarkt. Daar ontstaat een gemoedelijke sfeer waarbij de directie van Max Bögl zich verbaast over het enthousiasme waarmee de gemeente Amsterdam haar binnenhaalt en tegemoetkomt.

Een jaar later is de sfeer compleet omgeslagen als Max Bögl meldt dat de gemeente helemaal niet meewerkt met het verlenen van de vergunningen en er dan al een vertraging van 194 weken dreigt. Wekelijks dient de aannemer wel vijftig voorstellen voor contractveranderingen in die de grenzen van de royale stelposten uit het contract overstijgen. De projectorganisatie is verbluft door het contractuele geweld en weet lange tijd niet hoe daar op te reageren.

Begrijpelijkerwijs zijn niet alle betrokkenen blij met het spitwerk dat Soetenhorst verrichtte en het zout dat hij nogmaals in wonden strooit die net geheeld leken. Strukton trok, na lezing van een aantal relevante passages, de eerdere toegezegde medewerking in en dreigde de auteur met rechtszaken.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels