nieuws

Bewaking dijk nauwkeuriger

infra

Deltares, TNO en Hansje Brinker onderzoeken de mogelijkheden om dijken vanuit de lucht met nieuwe satellieten te bewaken. Op termijn hopen de organisaties een operationeel systeem op te zetten dat permanent vanuit de ruimte de infrastructuur in de gaten houdt.

Dijkbewaking met satellieten staat nog in de kinderschoenen en gebeurt nu nog op ad hoc basis. Als een dijkbeheerder wil weten hoe een bepaald dijkvak zich gedraagt, kan hij een bedrijf als Hansje Brinker inschakelen dat opnames van de Europese Envisat-satelliet analyseert.

Die kunstmaan komt eens in de 35 dagen over en voert met radar hoogtemetingen uit van het aardoppervlak tot op een tiende millimeter nauwkeurig. Maar dat lukt alleen als er voldoende hard oppervlak is dat de signalen goed reflecteert. Op met gras begroeide dijken kan dat soms een probleem opleveren.

Met de Sentinel-satellieten die de Europese ruimtevaartorganisatie vanaf 2012 wil lanceren zijn volgens Pauline Kruiver van Deltares betere resultaten haalbaar. De resolutie van de satelliet is een stuk groter, waardoor de kans op betrouwbare meetreeksen toeneemt. Bovendien komen de satellieten elke 12 dagen over.

Analyse

Om te zorgen dat de informatie die vanaf dat moment binnenkomt ook kan worden benut, start de Europese ruimtevaartorganisatie ESA het project Terrafirma. Namens Nederland nemen Deltares, TNO en Hansje Brinker daaraan deel. Aan de hand van de metingen van een commerciële Duitse satelliet analyseren ze binnenkort het gedrag van twee dijkvakken langs het IJsselmeer. Op die manier leren ze omgaan met de brei aan gegevens die binnenkomt, de ruis uit te filteren en de juiste conclusies te trekken. In tegenstelling tot de gegevens van Europese satellieten moeten de data van de Duitse kunstmaan voor veel geld worden gekocht.

Volgens Kruiver is het de bedoeling uiteindelijk continu dijken te gaan bewaken vanuit de ruimte. Bij elke overkomst worden direct de afwijkingen opgemerkt en gemeld. Hoewel de projectleider benadrukt dat satellietbewaking nooit in de plaats zal komen van de schouwen en andere bewakingsmethoden. “Maar het vormt wel een belangrijke aanvulling daarop.”

De internationale partners van Terrafirma onderzoeken andere mogelijkheden van de hoogtemetingen, afkomstig van de nieuwe satellieten. Zwitsers kijken bijvoorbeeld naar aardverschuivingen, Italianen naar verlagingen van het grondwaterpeil. Want lang niet alle landen hebben zo’n fijnmazig grondwatermeetnet als Nederland. Duitsers bestuderen vanuit de ruimte bewegingen rond verlaten mijnschachten. De verwachting is dat door langere tijdreeksen in de gaten te houden, plotselinge verzakkingen en aardverschuivingen zich beter laten voorspellen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels