nieuws

ReportageDordrecht van toekomst mag overstromen

infra

Hoe hoog je een dijk op die honderd jaar oud is, bebouwd is en dwars door het winkelhart loopt? Niet. Daarom vist Dordrecht uit hoe de stad op een verantwoorde manier kan overstromen.

“Je moet hier op een aantal plaatsen displays maken. Zodat iedere burger de actuele stand van het water meekrijgt. Een pc’tje en een beetje software en het is geregeld”, betoogt Dordtenaar Huib Dane terwijl hij met hoog bezoek over de Voorstraat loopt, een beroemde winkelstraat in Dordrecht, omdat de straat tegelijkertijd als dijk fungeert.

Belangstellend hoort staatssecretaris Joop Atsma (Water) de oud-heemraad aan. Best een goed idee vindt hij, maar wat zullen de bewoners van dat soort confronterende informatie vinden?

“Het is niet om paniek te zaaien. Het gaat erom dat iedereen zich bewust is van de risico’s.”

Een deel van het eiland mag al jaren overstromen, weet Jan Geluk, dijkgraaf van waterschap Hollandse Delta. “Enkele duizenden huizen staan namelijk buitendijks. De bewoners zijn daar ook op ingesteld.”

Voor de honderdduizend inwoners die achter de Voorstraat wonen is dat volstrekt anders. Zij gaan ervan uit dat hun parketvloer, ondanks de aanwezige vloedschotten voor historische panden en ondanks het feit dat de dijk al honderd jaar oud is, voorlopig geen gevaar lopen.

Het gaat inderdaad nog goed, maar de vraag is hoe lang nog? Geluk weet het niet precies: “De dijk is op orde, maar het is kantje boord.”

Het dilemma van Dordrecht is dat je een dijk in het hartje van de stad niet zomaar versterkt. Los van het feit dat de gemeente de winkelier niet weg wil pesten met voortdurende werkzaamheden voor de voordeur, is zo’n operatie waarschijnlijk onbetaalbaar.

Daarom broedt de dijkgraaf op een ander plan, met inwoners en gemeente. Een plan dat overslag van het water tolereert. Net zoals bij de toekomstige Afsluitdijk denkt Geluk aan een dijk die mag overstromen. “Heb je zulke situaties nog op andere plaatsen?”, vraagt Atsma. “In Rotterdam heb je de Maasboulevard”, zegt Geluk, maar die is veel breder.”

Revolutionair

Als de toekomstige Voorstraat het water niet altijd meer hoeft tegen te houden, moet wel gegarandeerd worden dat de dijk niet door een overstroming bezwijkt. Technisch is dat mogelijk volgens Geluk.

Gedacht wordt aan een combinatie van hogere vloedschotten en verdiepte zijstraten die het water als het over dijk slaat, begeleidt naar een nog aan te leggen kanaal.

Geluk benadrukt dat onbeperkt overslaan niet aan de orde is. “Tot vijf of tien centimeter golfoverslag is acceptabel en dan maximaal drie uur wanneer de stand van het water het hoogst is.”

Het revolutionaire plan vereist nieuwe normen. Oude vertrouwde technische manieren moeten worden losgelaten. Want is de waakhoogte (hoogte van de kruin van de waterkering boven het ontwerppeil, die golfoverslag en aantasting van de stabiliteit van de dijk voorkomt) in het rivierengebied nu overal minimaal 50 centimeter, bij de Voorstraat mag dat volgens Geluk 35 centimeter zijn. “De bebouwing in de stad zal de golfoverslag waarschijnlijk verminderen”, beargumenteert hij.

Wethouder Piet Sleeking kan zich wel voorstellen dat de fiets- en autoloze straten van Dordrecht in toekomstige noodsituaties gaan fungeren als kanalen. “Sinds mensenheugenis is men hier gewend aan natte voeten.”

De aannemer hoeft volgens hem niet te jammeren wanneer de oude dijk in dat geval blijft zoals hij is. “Er zijn wel andere klussen in de stad.”

Lopend op de Voorstraat legt bewoner Dane uit waarom je niet ziet dat er hier sprake is van een civiel kunstwerk. “Dat komt omdat het een dijk is op gestabiliseerd zand.” Dane woont al 32 jaar buitendijks. Wat er volgens hem met de Voorstraat moet gebeuren? “Dat is een voortdurende discussie. Voor mij helemaal niets.”

Voor staatssecretaris Atsma is stilzitten geen optie. “Zonder maatregelen loopt de boel hier letterlijk vast.” De stad mag wat hem betreft in de toekomst overstromen, zolang de risico’s maar beperkt blijven. Niet dat de gemiddelde Dordtenaar smelt van een beetje water. “Ze leven hier sinds 1220 met de risico’s ervan.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels