nieuws

ProjectOntwerp balgstuw na veertig jaar nog actueel

infra

Projectmanager Erik Hutcheson van Waternet vindt het ontwerp van de stuw opvallend elegant. Als hij niet in gebruik is ligt de balg goed beschermd opgevouwen in een stalen bak op een betonnen drempel op de bodem van de Weespertrekvaart. De balg ontvouwt zich zodra er met pompen water in wordt geblazen. Door de druk die […]

Projectmanager Erik Hutcheson van Waternet vindt het ontwerp van de stuw opvallend elegant. Als hij niet in gebruik is ligt de balg goed beschermd opgevouwen in een stalen bak op een betonnen drempel op de bodem van de Weespertrekvaart. De balg ontvouwt zich zodra er met pompen water in wordt geblazen. Door de druk die ontstaat breken de borgpennen die de deuren van de stalen bak dicht houden. Luchtkamers in de deuren zorgen ervoor dat die op eigen kracht openzwaaien, zodat de balg zich verder kan ontplooien.

Voor een balgstuw is destijds gekozen omdat op de plek waar de Weespertrekvaart in de Amstel uitkomt de scheepvaart niet gehinderd mocht worden door smallere doorgangen die nodig zijn om schotbalken te kunnen plaatsen. Het doorstroomprofiel mocht ook niet aangetast. Er was wel behoefte aan een voorziening om de Weespertrekvaart en het Amsterdam-Rijnkanaal te kunnen isoleren van de Amstel. Bijvoorbeeld in geval van een dijkdoorbraak of wanneer een binnenvaartschip een chemische lading zou verliezen. Daarom werd eind jaren zestig gekozen voor de innovatieve oplossing van een opblaasbare kering. Als het moet kan de balg over de volle breedte van 28 meter ruim 3 meter water tegenhouden. Waternet heeft ook in het Gein bij Driemond een balgstuw liggen. Maar die is een stuk kleiner. Ook Hollands Noorderkwartier en Rijnland hebben in hun beheersgebieden enkele balgstuwen uit dezelfde bouwperiode.

Kostenpost

Bij de renovatie die vorige week werd afgerond was de grootste kostenpost het in- en uithijsen van de 60 ton zware constructie. Daarvoor zette Nijhuis Services een grote drijvende bok van Mammoet in. Voor het uithijsen moesten duikers eerst op zoek naar de hijsogen die in de loop der jaren bedolven waren geraakt onder een dikke laag slib. Met een spuitlans werden die vrijgemaakt. Daarna was de bak vrij snel boven. Hij lag in principe op zijn eigen gewicht op de bodem en werd alleen op zijn plek gehouden door geleidekokers die in de betonnen landhoofden vallen. De leidingen konden gemakkelijk worden losgekoppeld. Alles paste volgens Hutcheson precies. Ook bij het terugplaatsen.

Of er wordt vastgehouden aan de vijfjaarlijkse proefsluitingen is volgens Hutcheson nog onderwerp van discussie. De beheerders willen het graag, maar het risico blijft aanwezig dat door die operatie beschadigingen aan het doek ontstaan. Terwijl de kans op falen van de kering klein is en er dus niet veel proefsluitingen nodig zijn. Het mechanisme en het werkingsprincipe zijn robuust en de pompinstallatie kan via een bypass worden getest zonder de balg op te blazen. Na terugplaatsing vorige week is de nieuwe balg wel een keer volgeblazen, weer leeggelopen en opgevouwen in de bak, waarna de kleppen werden gesloten. Als het aan Hutcheson ligt blijft de balg daar voorlopig zo liggen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels