nieuws

Immens project zonder glorieuze opening

infra Premium

Immens project zonder glorieuze opening

De Rotterdamse Maastunnel geldt als een pioniersproject: Nederlands eerste autotunnel en afzinktunnel. Vóór zijn zeventigste verjaardag, over exact een jaar, begint een renovatie, want de oude heer van de Nederlandse tunnelbouw loopt nu achterop.

Voordat burgemeester Droogleever Fortuyn op 15 juni 1937 het startsein gaf voor de bouw was er flink geruzied over de oeververbinding. Het Rijk wilde een brug, Rotterdam besloot tot een tunnel. Een brug zou ten minste 60 meter hoog moeten zijn, maar dan nog de scheepvaart hinderen. En dat mocht van de havenstad onder geen beding gebeuren. Het Rijk betaalde uiteindelijk toch mee aan de constructie van 15 miljoen gulden.

Dat het plan van directeur Gemeentewerken L.W.H. van Dijk door moest gaan, stond buiten kijf. De 1070 meter lange tunnel zou het stadscentrum met nieuwe wijken op Zuid én met het Waalhavengebied en zijn vliegveld verbinden.

Het ontwerp van Gemeentewerken – gebaseerd op Amerikaanse techniek – bestond uit twee rechthoekige buizen voor gemotoriseerd verkeer, plus naastgelegen buizen voor fietsers en voetgangers. Op de kop daarvan de ventilatie- en roltrappengebouwen met hun karakteristieke groenkoperen daken. Het werk werd gegund aan een combinatie van vier aannemingsmaatschappijen, verenigd in de NV Maastunnel.

Voor zowel ontwerpers als bouwers was de techniek van het afzinken pionierswerk: storten van tunnelstukken in een bouwdok, invaren en afzinken in de Maas, lassen onder water. Verslepen van de tunnelmoten door sleepbootjes en plaatsing in een voorgebaggerde geul door drijvende bokken, was een spektakel dat veel toeschouwers trok. Verzekeraars rubriceerden de tunnelmoten maar als boot, bij gebrek aan referentiemateriaal.

De oorlog vormde een breuk in de bouwgeschiedenis. Nadat de eerste drie van in totaal negen tunnelsegmenten waren geplaatst, werd het stadscentrum door Duitse bommen weggevaagd. In plaats van naar een bruisende stad voerde de tunnel nu naar een kale vlakte. Onder Duitse druk werd de Maastunnel afgebouwd, maar een feestje was er niet toen hij op 14 februari 1942 openging. Springladingen die de Duitsers er in de nadagen van de oorlog in aanbrachten, werden nooit gebruikt.

Populair was de Maastunnel meteen. In 1949 namen gemiddeld 38.000 fietsers per werkdag de houten roltrappen de 17 meter diepe tunnel in. De autotunnel (75.000 auto’s per etmaal) is nu nog een van de hoofdverkeersaders van Rotterdam.

Afsluiting van de noordzuid-buis wegens onderhoud belooft vanaf mei voor verkeersproblemen te zorgen. De tunnel moet in 2014 klaar zijn voor de nieuwe Tunnelwet en dat vergt een grote operatie: asbest in de ventilatieschachten wordt gecoat, het ventilatiesysteem wordt vernieuwd.

Sinds vorige week is naast de roltrappen een expositie ingericht over de geschiedenis van het rijksmonument.

Reageer op dit artikel