nieuws

Strukton neemt met batterijtrein voortouw op het spoor

infra Premium

Strukton neemt met batterijtrein voortouw op het spoor

Strukton ziet brood in het bovenleidingloos rijden van elektrisch aangedreven trams en treinen. Door gebruik te maken van de techniek om snel batterijen op te laden, kan het spoormaterieel vlotter dan ooit bouwplaatsen omzeilen en wegsprinten uit drukke stationslocaties.

“Wat betreft duurzaamheid neemt de voorsprong van het spoor op de weg rap
af”, zegt directeur Gert Kwikkers van Strukton Rolling Stock. “De ontwikkelingen
in de auto-industrie gaan erg snel.” In nauwe samenwerking met de Rijswijkse
batterijenspecialist Epyon bereidt Rolling Stock een tegenzet voor in de wedren
met het wegverkeer. Kern is het razendsnel opladen van energiebronnen.
Lithium-ionaccu’s schieten in prijs omlaag tot volgend jaar wellicht nog maar
honderd euro per kilowattuur. Voor de opslag van die hoeveelheid energie moest
een jaar geleden nog het tienvoudige betaald worden. Behalve goedkoper worden de
accu’s steeds lichter en kleiner. Vijf jaar geleden stortten de pioniers van
Epyon zich op de snel oprukkende oplaadtechnologie. Het inmiddels 35 medewerkers
tellende bedrijf heeft nauwe banden met de Technische Universiteit Delft. Zelf
concentreert Epyon zich op toepassingen voor voertuigen met rubberen banden.
Partner Strukton mag het voortouw nemen op het spoor. “Het spoorvervoer moet
duurzamer worden”, zegt directeur Kwikkers van Rolling Stock. “Sommigen hebben
dolle plannen met zonnecellen. Wij denken in een andere richting.”

Luchtweerstand

Hoe valt bij al die spoorse bewegingen het gebruik van energie te temperen?
Door vermindering van de luchtweerstand bijvoorbeeld. Kwikkers ziet op dat vlak
niet meer zo veel veranderen. Ook de inspanningen om de rolweerstand geringer te
maken, zetten niet veel zoden aan de dijk. Rijden over een spoor blijft immers
een contactsport. Zuiniger omspringen met verlichting, verwarming en
boordnetten? Zeker doen. Maar ook daar vallen geen grote winsten te halen.
Blijft over: een lager energiegebruik bij het rijden. Dat pas tikt aan. Iedere
station weer. Experimenten vinden plaats om in navolging van het autoverkeer het
nieuwe rijden in te voeren. Niet te veel gas geven, geen energie overboord
gooien door krampachtig te remmen. Wellicht is zo 5 procent te besparen.
Bottleneck blijft de noodzaak precies volgens de dienstregeling te rijden.
Iedere minuut telt. Kwikkers: “De grootste besparing is te behalen met de
terugwinning van de bewegingsenergie. En dan vooral als de energie die bij het
remmen dreigt te worden verspild, aan boord van de trein kan blijven. De snelle
oplaattechtniek in combinatie met lithium-ion maakt dat mogelijk. Een proef
heeft uitgewezen dat een tram met een accu van 600 kilo 3,3 kilometer kan rijden
zonder bovenleiding. Zodra het voertuig opnieuw onder de bovenleiding komt, is
binnen een kwartier de accu weer opgeladen.” Schoner dan dieseltreinen, kan met
de snelle batterij aan boord 20 tot 30 procent bespaard worden op de
energierekening. Bij aanbestedingen leveren zulke prestaties duurzaamheidspunten
op.

Mogelijkheden

Strukton ziet legio mogelijkheden om de technologie toe te passen. Vanuit
station Utrecht kunnen vanwege de grote stroomvraag nu nog slechts een beperkt
aantal treinen tegelijk vertrekken. Als voertuigen in staat zijn vanuit hun
batterij te vertrekken, gaat dat aantal zonder verdere ingrepen flink omhoog.
“Denk ook aan stukken mooie polder of aan historische stadsgezichten.
Bovenleidingen zijn daar niet meer perse nodig. Een ander praktijkvoorbeeld? Bij
grote bouwprojecten moeten soms tijdelijke voorzieningen worden aangebracht om
de trams te kunnen blijven laten rijden. Straks is het omleggen van de rails
voldoende. Geen extra bovenleidingen dus.” In samenwerking met de Haagse
trammaatschappij HTM onderzoekt Strukton de mogelijkheid een demonstratietram te
laten rijden. De kosten per tramstel komen uit op zo’n zes ton.

Reageer op dit artikel