nieuws

Bouw kering blijkt een vergissing

infra Premium

Bouw kering blijkt een vergissing

De projectleiding van de Oosterscheldewerken moest op de kop af 25 jaar geleden in haar achttiende voortgangsrapportage aan het parlement een overschrijding melden van 132 miljoen gulden. Voorpaginanieuws? Nee, Nederland was gewend geraakt aan financiële tegenslag bij het Deltaproject.

De in september 1985 gemelde overschrijding, veroorzaakt door meerwerk bij
het plaatsen van dorpelbalken en schuiven, zou absoluut de laatste zijn, zo werd
gezegd. Uiteindelijk kwamen de totale netto-overschrijdingen bij de
Oosterscheldewerken uit op bijna 1 miljard gulden. En dat was een direct gevolg
van de keuze voor een buitengewoon complexe en innovatieve constructie. De
Oosterschelde zou aanvankelijk met een dam compleet worden afgesloten, als
onderdeel van de Deltawerken. Maar toen 5 van de 9 kilometer was aangelegd,
zorgde massaal protest van milieuorganisaties in 1974 voor stilvallen van de
werkzaamheden. Na lang touwtrekken en zelfs een dreigende kabinetscrisis viel in
1976 het besluit om over de resterende 4 kilometer lengte schuifdeuren aan te
brengen. Zo zou de Oosterschelde zout blijven en de grote natuurwaarden van het
gebied behouden. Een groep grote Nederlandse aannemers, verenigd in de
Oosterschelde Stormvloedkering Bouwcombinatie, bouwde een ‘ruggengraat’ van 65
enorme betonnen pijlers. Ertussen kwamen de 62 stalen schuiven die met behulp
van hydraulische cilinders de zeearm moeten afsluiten bij een zeewaterstand van
3 meter boven NAP of hoger. De pijlers – holle betonnen betonconstructies met
een hoogte van 30 tot 40 meter en een gewicht tot 18.000 ton – bouwde de
aanneemcombinatie op de eerder gevormde werkeilanden Neeltje Jans en Noordland.
Een schip bracht ze vervolgens een voor een op hun plek. Vooraf verdichtte een
speciaal schip de zandbodem tot op 15 meter diepte, met behulp van enorme stalen
trilpijpen. De zeebodem werd afgedicht met kunststof matten, gevuld met zand en
grind.

Pijnlijk

Nederland was trots op het lichtend voorbeeld van techniek en waterbouwkundig
meesterschap. Maar hoe was het mogelijk dat de Oosterscheldekering meer kostte
dan de Zuiderzeewerken en alle andere deltawerken bij elkaar? Van de in totaal 8
miljard gulden werd 6 miljard besteed aan de kering. Gezien de complexiteit niet
gek, stelden waterbouwkundigen. En bij een werk met zo’n innovatief karakter
valt een fikse overschrijding te verwachten. Pijnlijk genoeg geven, jaren later
zelfs, sommige ingenieurs bij Rijkswaterstaat toe dat de bouw van de kering een
vergissing is geweest. Onderzoeken hebben uitgewezen dat platen en slikken snel
in omvang afnemen en dat natuurwaarden wel degelijk serieus zijn aangetast.
Dijkverhoging was volgens de critici niet alleen beter, maar vooral ook veel
goedkoper geweest dan het compromis van de beweegbare kering.

Reageer op dit artikel